چکیده : پس از آنکه فردوسی پور به صراحت در ابتدای برنامهی ۹۰ اعلام کرد که ”صدا و سیما صلاح ندید مصاحبه با ظریف پخش شود” واکنشهای مختلف از مردم و مسئولان تا کاربران شبکههای اجتماعی به جریان افتاد تا دوباره تشت رسوایی انحصارطلبی صدا و سیما از بام انصاف و وجدان به زمین افند. و همین سخنگوی وزارت امور خارجه را وا داشت تا اقدام صدا و سیما در ممانعت از پخش مصاحبه مجری برنامه ورزشی ۹۰ با وزیر امور خارجه را غیرمسئولانه خوانده و خواستار پاسخگویی مسولان سیما به افکار عمومی بابت این اقدام شود.
کلمه – گروه خبر: پس از آنکه عادل فردوسی پور به صراحت در ابتدای برنامهی ۹۰ اعلام کرد که ”صدا و سیما صلاح ندید مصاحبه با ظریف پخش شود!” واکنشهای مختلف از مردم و مسئولان تا کاربران شبکههای اجتماعی به جریان افتاد تا دوباره تشت رسوایی انحصارطلبی صدا و سیما از بام انصاف و وجدان به زمین افتد.
عادل فردوسی پور هفته گذشته با انتشار عکسی از گفتوگوی خود با ظریف در فضای مجازی، مخاطبان برنامهی خود را ترغیب کرده بود که در شب یلدا هم ۹۰ را دنبال کنند.
به گزارش کلمه، گفتوگویی که شنیدهها حاکی از آن بود که کاملا غیرسیاسی است و وزیر امورخارجه که ماههای گذشته ناماش تنها با مذاکره هستهای و برجام گره خورده بود، از علایق فوتبالیاش، کریهای فوتبالی که با اعضای تیم مذاکره کننده دارند، نقش فوتبال در دیپلماسی و … سخن گفته بود.
صدا و سیما که اغلب اوقات خود را پاسخگوی ملت نمیداند این بار البته با یک روز تاخیر پاسخی کوتاه مبنی بر اینکه این برنامه از طرف سازمان هماهنگ نشده بود و شخص فردوسیپور سر خود تصمیم گرفته بود منتشر کرد. پاسخی که هیچ کدام از معترضان را قانع نکرد و سخنگوی وزارت امور خارجه را وا داشت تا اقدام صدا و سیمای جمهوری اسلامی در ممانعت از پخش مصاحبه مجری برنامه ورزشی ۹۰ با وزیر امور خارجه را غیرمسئولانه خوانده و خواستار پاسخگویی مسولان سیما به افکار عمومی ملت ایران بابت این اقدام شود.
شرح ماجرای جلوگیری از پخش مصاحبه با ظریف و رپرتاژ مخصوص صداوسیما برای حدادعادل را در اینجا بخوانید.
سخنگوی وزارت امور خارجه: صدا و سیما پاسخگوی افکار عمومی دربارهی رفتار غیرمسئولانهاش باشد
سخنگوی وزارت امور خارجه اقدام صدا و سیمای جمهوری اسلامی در ممانعت از پخش مصاحبه مجری برنامه ورزشی ۹۰ با وزیر امور خارجه را غیرمسئولانه خواند و خواستار پاسخگویی مسولان سیما به افکار عمومی ملت ایران بابت این اقدام شد.
به گزارش جماران درحالیکه از روز پنج شنبه گذشته وب سایت برنامه نود خبر و تصویر مصاحبه عادل فردوسیپور با محمد جواد ظریف با موضوع دیپلماسی ورزشی را منتشر کرد و قرار بود این مصاحبه دوشنبه شب به مناسبت شب یلدا در برنامه ۹۰ پخش شود، این مصاحبه که بینندگان فراوانی منتظر دیدن آن بودند، پخش نشد.
مجری برنامه ورزشی ۹۰ در ابتدای این برنامه که دوشنبه شب ساعت ۲۳: ۳۰ از شبکه سه سیما پخش آن آغاز شد، گفت: «امشب قرار بود مصاحبه ما با محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه پخش شود که مسئولان سازمان صلاح ندیدند امشب این مصاحبه پخش بشه و یک عذرخواهی به شما بدهکاریم. از آقای ظریف تشکر و همچنین عذرخواهی میکنیم و انشاالله در اولین فرصت بستری فراهم بشه تا این گفتگو پخش بشه. مسئولان شبکه صلاح ندیدند مصاحبه ورزشی ما با وزیر خارجه پخش شود».
«حسین جابر انصاری» سخنگوی وزارت امور خارجه که در اولین دیدار رسانهای خود روز سه شنبه در ایرنا حضور یافته بود، در پاسخ به سوال خبرنگار ورزشی ایرنا درخصوص پخش نشدن مصاحبه فردوسیپور با ظریف با بیان اینکه جزییات این موضوع ارتباطی به وزارت امور خارجه ندارد، گفت: آنچه به ما مربوط است اینکه ماهها مسوولان این برنامه تلویزیونی تلاش، پیگیری و سماجت کردند، پی در پی زنگ زدند، آمدند و رفتند تا بتوانند این مصاحبه را انجام دهند.
جابر انصاری خاطرنشان کرد: هیچگاه یک تهیه کننده و یا یک مجری تلویزیونی برای انجام چنین مصاحبهای با یک وزیر مهم دولت، خودش اقدام نمیکند، منطق کار این است که قبلا هماهنگی را در مجموعه کاری خود انجام میدهند و بعد این همه پیگیری و سماجت میکنند، اینها را نمیتوان فردی تفسیر کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: بنابر این، از دید ما صدا و سیمای جمهوری اسلامی یا در واقع سیمای جمهوری اسلامی بوده که برای انجام این مصاحبه در چند ماه گذشته اصرار و پیگیری پی در پی کرده است.
جابر انصاری با بیان اینکه، ظریف تمایلی به انجام این مصاحبه نداشتند، گفت: اصرارها و پیگیریهای پی در پی دوستان سیما و تهیه کنندگان این برنامه ورزشی باعث شد که وزیر امور خارجه با انجام این گفتوگو موافقت کند و در نهایت مصاحبه انجام شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: صدا و سیما بخاطر این برخورد غیر مسئولانه باید پاسخگوی افکار عمومی ملت ایران باشد و به سوالات و ابهامات موجود در این زمینه پاسخ دهد.
مطهری: حضور ظریف در تلویزیون ایراد داشت، اما حداد که کاندیداست در صدا و سیما شعر میخواند
در همین باره علی مطهری در صفحه اینستاگرام خود نوشته است:
دوشنبه شب یعنی شب یلدا شنیدم که برنامه نود تلویزیون میخواهد مصاحبهای با آقای ظریف وزیر خارجه کشورمان درباره دیپلماسی ورزش پخش کند. مشتاق بودم که این مصاحبه را ببینم. ولی در آغاز این برنامه، آقای فردوسیپور اعلام کرد که به دلیل مخالفت مسئولان صدا و سیما این مصاحبه پخش نمیشود.
برایم عجیب بود که چطور وزیر امور خارجه یک کشور نباید در یک برنامه ورزشی تلویزیونی درباره دیپلماسی ورزش صحبت کند. پیگیر موضوع شدم. گفتند چون قبلا خبر پخش این مصاحبه در بعضی سایتهای خبری منتشر شده، عدهای مخالفت کردهاند و در روزنامه وطن امروز نامهای خطاب به رئیس سازمان در ضرورت عدم پخش این مصاحبه منتشر شده است. نامه را خواندم. از منطق نویسندگان این نامه بیشتر متأسف شدم. منطق این نامه این بود که چون آقای ظریف نماد یک جریان سیاسی است و برنامه نود بینندگان زیادی دارد پخش این مصاحبه در روند انتخابات آینده تأثیر خواهد گذاشت پس نباید پخش شود، که ضمنا توهین به شعور مخاطبان برنامه نود نیز هست، چون معتقد است مخاطبان این برنامه با دیدن یک مصاحبه گرایش سیاسی خود را تغییر میدهند.
با خود فکر کردم که در این صورت وزرا و سایر مسئولان دولتی تا پایان انتخابات نباید در برنامههای پربیننده صدا و سیما شرکت کنند در حالی که کاندیدا هم نیستند. از آن طرف دیدم قبل از برنامه نود، آقای حداد عادل که کاندیدای انتخابات مجلس است، در وقت کافی درباره شب یلدا صحبت کرد و به شعرخوانی پرداخت. این یعنی سیاست یک بام و دو هوا و منطق دوگانه. اگر این کار اشکالی ندارد – که به نظر من چندان اشکالی هم ندارد – پس چرا جلو پخش مصاحبه آقای ظریف که کاندیدا هم نیست گرفته شد.
واقعا باید به حال فضای سیاسی کشور و کینههای جاهلی موجود در آن گریست. از آقای سرافراز رئیس سازمان صدا و سیما میخواهم که به اصل آزادی بیان و اصل بیطرفی در اداره این سازمان توجه کافی داشته باشند و خصوصا اکنون که در آستانه نهم دی قرار داریم افراطهای سالهای گذشته در این ایام تکرار نشود.
مطهرنیا: صدا و سیما با نام ملی از جنا خاص حمایت میکند
در کنار موضعگیری علی مطهری، یک کارشناس مسائل سیاسی هم اقدام اخیر صداوسیما مبنی بر پخشنکردن گفتوگوی عادل فردوسیپور با وزیر امور خارجه را اوج تحرک جناحی در حوزه رسانهای دانست.
مهدی مطهرنیا در این زمینه بیان کرد: صداوسیما رسانه ملی نام دارد ولی در چند دهه گذار کنونی خود، نشان داده که یک مجموعه سازمانی در جهت حمایت رسانهای از جناح خاص سیاسی است.
وی ادامه داد: صداوسیما رسانهای است که از منظر قانونی به عنوان یک سازمان پیوسته به ساختار حکومت اداره و در چارچوب دولتی حمایت میشود و با پشتیبانی اضافهپرداختهای قبوض مصرفی از سوی مردم، پشتیبانی مالی میشود. اما در نهایت در تحلیل نهایی در اختیار یک طیف سیاسی خاص تعریف شده است که خود را نماینده خودخوانده تمامی مردم میدانند.
مطهرنیا گفت: از این جهت که اکنون صداوسیما با ۲۳ درصد مخاطب روبهرو است که اعتماد به صداوسیما را ابراز میدارد و از این ۲۳ درصد، حدود ۱۰ درصد در یک وضعیت جبری ناشی از قرار گرفتن در محیطهای اداری و ساختمانهای سازمانی، به آن فحش میدهند و آن را میبینند، به عنوان یک رسانه ملی در جامعه تودهای و بهویژه در میان نخبگان در ایران جایگاهی ندارد و بیشتر نماینده طیف خاصی از تحرک سیاسی و سخنگوی آن محسوب میشود.
این کارشناس – مجری برنامههای سیاسی در بخش دیگری از گفتوگوی خود یادآور شد: کارشناسان صداوسیما طیف خاصی از افرادی را در بر میگیرند که فاقد استخوانبندی لازم برای کارشناسی هستند یا آنکه سخنگوی طیف خاصی از تحرکات سیاسی مطرح هستند. این وجه اگرچه در سالهای متمادی وجود داشت اما از اواخر دهه ۸۰ به اینسو کاملا یکسویه شده است و به قدری واضح و مبرهن است که در آن دیگر عکسها و تصاویر مسجل انقلاب، گفتههای رهبران انقلابی ناهمگون با یک طیف خاص سیاسی حاکم بر صدا و سیما و حتی وزیر امور خارجه دولت جمهوری اسلامی هم سانسور میشود.
وی در ادامه تصریح کرد: باید گفت تعریفی که از انقلاب و انقلابیون در صدا و سیما ارائه میشود، محدود و محصور در یک جبهه و آن هم متمرکز در طیف خاصی از این جبهه است؛ بنابراین باید بگوییم که رسانه ملی به عنوان یک رسانه جناحی تقلیل پیدا کرده و تنها در روزهای پایانی متصل به یک انتخابات است که بر حسب مصلحت آن هم مدیریتشده، اندک فضای بازی، باز میکند.
این کارشناس مسائل سیاسی ابراز عقیده کرد: این نوع عملکرد در نهایت صدا و سیما را در یک وضعیت انزوا قرار میدهد و در آیندهای نزدیک با امکان دستیابی سهلتر به تلویزیونهای اینترنتی، اثرگذاری کنونی خود را نیز از دست خواهد داد.
مطهرنیا بار دیگر پخشنشدن مصاحبه فردوسیپور با ظریف را جهتگیری سیاسی صداوسیما عنوان و بیان کرد: این جهتگیری در صدا و سیما جایی آشکار میشود که چهرههای موسوم به اصولگرا همچون جناب حداد عادل در درون صفحه تلویزیون میدرخشند و در آستانه انتخابات نمایانگر طیف خاصی از جناحهای سیاسی هستند اما گفتوگوی وزیر امور خارجه کشور که اکنون در سمت رسمی سیاسی است، حذف میشود. در حالی که این مصاحبه جدای از روند انتخابات آینده خبرگان رهبری و مجلس و در زمینه دیپلماسی ورزشی با برنامه ۹۰ انجام شده است. این اتفاق نشاندهنده اوج تحرک جناحی در حوزه اقدام رسانهای است.
موسوی: تلویزیونی ها با هر آنچه مردم دوست دارند مشکل دارند
سیدعبدالجواد موسوی نیز در وبلاگ خود نوشت: من فکر می کنم رفتار تلویزیونی ها در مواجهه با عادل فردوسی پور و ممانعت از پخش مصاحبه ای که او با آقای ظریف انجام داده یک دلیل بیشتر ندارد. اصولا تلویزیونی ها با هرآنچه مردم دوست دارند مشکل دارند. هنرپیشه ای که مردم دوست دارند مغضوب تلویزیونی هاست. نویسنده ای که مردم دوست دارند همین طور و بگیر و بیا تا سیاستمدارانی که مورد احترام و اعتماد مردمند.
مشکل صدا و سیمایی ها با آقای ظریف این است که محبوب مردم است واگرنه اگر عادل فردوسی پور به جای ظریف سراغ سعید جلیلی می رفت بدون هیچ عذر و بهانه ای آن را پخش می کردند و هیچ مشکلی هم برای هیچ کس پیش نمی آمد. با این حال ما بیانیه ای را که صدا و سیما در این باره صادر کرده را جدی می گیریم و فرض را براین می گذاریم که دلایل صدا و سیمایی ها بهانه نیستند و از یک منطقی برخوردارند- فرض محال که محال نیست- و با این نگاه در دلایل دوستان تامل می کنیم. مخلص کلام دوستان در این بیانیه دو چیز است. یک: این کار بدون هماهنگی صورت گرفته و مصاحبه با آدم هایی در سطح آقای ظریف نیاز به هماهنگی های اداری و تشریفاتی دارد که هیچ کدام آن ها رعایت نشده اند. دو: این برنامه صرفا یک برنامه ورزشی است و قرار است صرفا به فوتبال بپردازد.
همانطور که گفتم این ها دلیل نیستند و بهانه اند و فی المثل اگر آقای فردوسی پور بدون هماهنگی با یکی از سیاستمدارانِ مورد علاقه صدا و سیمایی ها مصاحبه می گرفت هیچ کس پی گیر مراحل اداری کار نمی شد اما حتی اگر خوش بینانه به موضوع نگاه کنیم باید بگوییم علت اصلی نزول و یا به عبارتی دقیق تر سقوط صدا و سیما در این سال ها همین مقررات اداری و بیهوده ای است که همه توان و انرژی آدم های توانمند را هدر می دهد و آن ها را از کار اصلی شان باز می دارد. این که یک نفر از نفوذ و اعتبار و محبوبیتش استفاده کند و بتواند بدون هیچ نامه نگاری و تشریفات اداری ای با یکی از محبوب ترین سیاستمداران کشور و در واقع یکی از سیاستمداران مهم و مطرح کنونی جهان گفت و گویی را ترتیب دهد آن هم برای یک رسانه ورشکسته، باید او را مورد سرزنش قرار داد؟ مسئولین سازمان عریض و طویل صدا و سیما خوب می دانند که اگر عالی رتبه ترین مقام آن سازمان برای یک گفت و گوی ساده و کوتاه با آقای ظریف نامه می نوشت و همه تشریفات معمول و مرسوم را هم به بهترین شکل ممکن رعایت می کرد بعید بود بتوانند رضایت ایشان را جلب کنند. آن ها خوب می دانند که آقای ظریف نه به سازمان صدا و سیما که در نظر سنجی های رسمی این روزها کم ترین بیننده را دارد-لابد به دلیل عملکرد ملی و بی طرفانه و منصفانه اش- که به شخص عادل فردوسی پور مصاحبه داده است. و همین نکته آن ها را آزار می دهد. آن ها توفیق عادل فردوسی پور را توفیق خودشان نمی دانند. و اتفاقا در این مورد درست فکر می کنند. اما به جای این که در این باره تامل کنند که چرا ظریف و مردم فردوسی پور را دوست دارند اما تلویزیون را دوست ندارند کمر به نابودی مجری محبوب تلویزیون می بندند. این که یک شبکه کوچک و جمع و جور با حداقل نیروی انسانی می تواند سازمان عریض و طویل صدا و سیما را با صدها برابر نیروی انسانی در میدان رقابت به خاک سیاه بنشاند یک دلیل مهمش همین بوروکراسی فشل و بیماری است که به هرچیزی می اندیشد الا کیفیت و رضایت مخاطب.
در تمام تیتراژهای تلویزیونی نام ناظر کیفی به چشم می خورد اما تا به امروز شنیده نشده که تولید یک اثر به علت کیفیت نازلش متوقف شده باشد. من خودم تجربه تهیه یک برنامه تلویزیونی را داشته ام. آن قدر فرم های مضحک و بیخود و تکراری باید پر کنی و از این اتاق به آن اتاق بروی که جانت بالا می آید. در تلویزیون هیچ کس با شما بر سر کیفیت اثرتان بحث نمی کند فقط و فقط باید حواستان باشد که خدای ناکرده مقررات وضع شده خدشه دار نشود. حاصل چنین نگاه معیوبی همین شاهکاری است که می بینید. در یک سیستم خلاق و پیشرو امثال فردوسی پور تشویق می شوند که بدون به هدر دادن انرژی و وقت و هزینه سازمان توانسته اند چنین کاری صورت دهند. در یک سیستم سالم نتیجه کار مهم است. اما در سیستم های به ظاهر منظم و فشل جهان سومی مهم رعایت ظاهر است و خدشه دار نشدن دیسیپلین اداری. مصداق تام و تمامِ: آفتابه لگن هفت دست، شام و نهار هیچ چی. و اما دومین دلیل. فرموده اند این یک برنامه صرفا ورزشی است و…الخ. مزاح فرموده اند. منتهی مزاحشان خالی از لطف و نمک است چرا که بارها و بارها شاهد میهمانانی در این برنامه ها بوده ایم که بی ربط بودنشان به فوتبال اظهرمن الشمس است. مثال بزنم: حضور علی معلم دامغانی در یکی از برنامه های نود. فکر می کنم همین یکی کافی است تا دوستان تهیه کننده این بیانیه بدانند مخاطبشان آن قدر ها هم که فکر می کنند حافظه اش معیوب نیست.
اولین موضع غیر رسمی صدا و سیما درباره پخش نشدن مصاحبه ظریف با برنامه نود
پخش نشدن مصاحبه محمدجواد ظریف با برنامه نود سر و صدای زیادی به پا کرده است. رضا رضایی رئیس دفتر علی اصغر پورمحمدی معاون سیما در پست جدید خود در اینستاگرام متنی در این مورد نوشته است:
جو پدید آمده بعد از پخش نشدن مصاحبه وزیر محترم امور خارجه در برنامه ۹۰، تمام فشارها را علیه فردوسیپور نشان میدهد. همه ما باید در چارچوب وظایف و اختیاراتمان کار کنیم، برای کارمان هماهنگیها و مجوزهای مورد نیاز را بگیریم!
بدانیم که فردوسیپور و ۹۰ که از ۲۳ مرداد ۷۸ یعنی بیش از ۱۶ سال حضور در رسانه ملی حاضر هستند، که اتفاقا ناشی از حمایتهای بیحساب مدیران بوده و هست، مدیون رسانه و مردم هستند، با آگاهی به تواناییهای عادل فردوسیپور، بدانیم که محبوبیت و شناخته شدن، همت و کار رسانه است، چرا دیگران این محبوبیت را ندارند؟!
اینکه این آیتم چرا پخش نشد فقط یک دلیل دارد و بس! همه برنامه سازان باید منطبق با وظایف کار کنند و از موقعیت و محبوبیت خودمان سوء استفاده نکنیم!
به مدیریت رسانه کمک کنیم! از وزیر محترم امور خارجه گرفته تا سخنگویش تا عادل فردوسیپور تا آن روزنامه محترم!
اطلاعیه صدا و سیما در مورد پخش نشدن مصاحبه فردوسیپور با ظریف
بعد از واکنش غیررسمی مسئول دفتر معاون سیما به حاشیههای پخش نشدن مصاحبه با ظریف در برنامه نود، روابط عمومی رسانه ملی با انتشار اطلاعیهای رسمی به این ماجرا واکنش نشان داد:
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، پیرو موضعگیری سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص مصاحبه مجری برنامه ورزشی ۹۰ با وزیر محترم امور خارجه، ذکر نکاتی برای اطلاع افکار عمومی ضروری است؛
۱- گفتوگو و مصاحبه با رجل سیاسی، مذهبی و شخصیتهای مختلف تابع میل و نظر شخصی تهیهکننده یا عوامل برنامه نمیباشد. در صورتی که شبکهای قصد انجام مصاحبه با این افراد را داشته باشد، مسئولان شبکه از مصاحبهشونده به طور رسمی دعوت بعمل میآورند تا مصاحبه انجام شود و این روالی است که در همه رسانهها مرسوم است.
۲- در موضوع مصاحبه مجری برنامه ورزشی نود با رئیس دستگاه دیپلماسی هیچگونه درخواستی از سوی شبکه سه سیما برای انجام مصاحبه با جناب آقای دکتر ظریف ارسال نشده است و مجری برنامه شخصاً و بدون اطلاع و هماهنگی با شبکه به انجام این مصاحبه و اعلام خبر پخش آن مبادرت ورزیده است.
۳- برنامه ورزشی نود که سالها از عمر آن میگذرد، یک برنامه صرفاً ورزشی و آن هم در حوزه فوتبال است و تمام تلاش دستاندرکاران شبکه سه، ساماندهی برنامه برای پاسخگویی به مطالبات ورزشی مخاطبان در حوزه تخصصی فوتبال و تحلیل و بررسی این رشته ورزشی است.
۴- درخصوص اینکه وزارت امور خارجه نامه رسمی از طرف مسئولان سازمان را برای انجام مصاحبه درخواست نکرده خود باید پاسخگو باشد، اما اینکه تهیهکننده بدون اطلاع و هماهنگی با مسئولان شبکه اقدام کرده است از سوی سازمان پیگیری میشود.