چکیده : «اقلیت تندرو کشور نیازمند ادامه نزاع هستهای هستند تا به اهداف خود برسند. وقتی که توافق نهایی شود، فرش بهرهبرداری از این نزاع، از زیر پای سیاستهای آنان بیرون کشیده شده و آنان خلع سلاح میشوند.»
اظهارات اخیر رئیس صدا و سیما، بازتاب انتقادی فعالان سیاسی و کارشناسان را برانگیخت. روز دوشنبه محمد سرافراز میهمان کمیسیون فرهنگی مجلس بود؛ جلسهای که طی آن رئیس سازمان صدا و سیما به دفاع تمام قد از رویکرد مجموعه تحت مسئولیتش درباره پوشش رسانهای مذاکرات هستهای و متعاقب آن تبیین توافق وین پرداخت و در موضعگیری ای، دولت را متهم کرد که میخواهد تنها موافقان توافق روی آنتن باشند.
او با این استدلال که «اکنون دورهای است که جمعبندی مذاکرات 1+5 باید در مراجع قانونی بررسی شود؛ لذا این بررسی باید عمیق و همهجانبه باشد» دولت را به «یکجانبهنگری» متهم کرد.
زیباکلام: اقلیت تندرو کشور نیازمند ادامه نزاع هستهای هستند
سخنانی که صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران از آن به عنوان «طنز» یاد کرد و گفت: «آنچه رئیس صدا و سیما مطرح کرده، بیشتر شبیه یک طنز است. ایشان وقتی میگوید نظر موافقان توافق هستهای وین را در صدا و سیما منعکس کردیم، مزاح میکند. البته نیمی از اظهار نظر ایشان درست است، زیرا صدا و سیما نظر مخالفان مذاکرات توافق هستهای را به صورت کامل پوشش داده است.»
وی در گفتوگو با «ایران» ادامه داد: «ایشان باید از چشم اعضای تیم مذاکره کننده ایرانی نگاه کرده و به این سؤال پاسخ دهد که آیا فرصت کافی به موافقان توافق هستهای داده شده است یا خیر؟ و از آن مهمتر، وی میتواند از طریق امکانات خود صدا و سیما، از مردم نظرخواهی کرده و بپرسد که آیا صدا و سیما در پرداختن به مسأله هستهای و توافق، منصف بوده است یا خیر؟ بیطرفانه بوده است یا خیر؟»
زیباکلام صدا و سیما را «رسانه منتقدان مذاکرات و توافق وین» دانست و در واکنش به اظهارات اخیر سرافراز گفت: «هدف برخی از این اظهار نظرها این است که توپ را به زمین دولت بیندازند؛ روشن و واضح است که اقلیت تندرویی در بخشی از صدا و سیما فعال بوده و منعکس کننده دیدگاههای منتقدان توافق هستهای و سیاست خارجی دولت هستند. اگر مسئولان صدا و سیما مطمئن هستند که عملکرد بیطرفانه ای داشته اند، میتوانند از مردم براحتی نظرسنجی کنند».
این تحلیلگر سیاسی در پاسخ به این سؤال که «چرا صدا و سیما اکنون که شاهد اجماع در نظام نسبت به توافق هستهای هستیم، رویکرد دیگری دارد؟» پاسخ داد: «اقلیت تندرو کشور نیازمند ادامه نزاع هستهای هستند تا به اهداف خود برسند. وقتی که توافق نهایی شود، فرش بهرهبرداری از این نزاع، از زیر پای سیاستهای آنان بیرون کشیده شده و آنان خلع سلاح میشوند.»
به گفته وی، «صدا و سیما و کارشناسان آن به گونهای از اجرا نشدن توافق هستهای از سوی طرف غربی میگویند که انگار ظریف با ساعتها مذاکره با 1+5 اینها را نمیفهمد.» زیباکلام با رویکرد فعلی این رسانه را «سیاسیکاری» دانست.
کرباســـچی: زیرا نشانه بیطرفی در عملکرد صدا و سیما دیده نمیشود
غلامحسین کرباسچی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی میگوید چندان تلویزیون نگاه نمیکند اما از فعالان سیاسی و رسانهای نیز نشنیده است که این رسانه به نسبت مساوی به موافقان و مخالفان توافق پرداخته باشد.
او در گفتوگو با «ایران» میگوید: از قضا، فعالان سیاسی و رسانهها نسبت به سیاست این رسانه گلایهمند هستند، زیرا نشانه بیطرفی در عملکرد صدا و سیما دیده نمیشود و اغلب مواردی که در نقد توافق مطرح میشود، احساسی است.
کرباسچی ادامه داد: «به طور کلی سیاست این رسانه در قبال مذاکرات یا دولت، غیراصولی و اخباری است و مردم و سیاسیون نیز از رویکرد این رسانه رضایت ندارند.»
به گفته وی، «برخی از مسئولان دولت قبل در صدا و سیما، سمتهای تعیین کنندهای دارند و سلیقههای آنان در جهتدهی به رویکرد این رسانه بیاثر نیست.»
دبیرکل حزب کارگزاران با اشاره به اجماع نسبی درون کشور بر مذاکرات هستهای میگوید: «در صدا و سیما نیروهای تعیین کنندهای هستند که در مسائل جهتگیری خاصی دارند. کسانی که در جریانات دولت قبل حضور داشته یا جزو تیم مذاکرات هستهای قبل بودهاند که سیاستهای آنان قطعنامههای شورای امنیت را برای ایران به ارمغان آورده است. از این رو، از آنان نمیتوان انتظار داشت که طوری اظهار نظر کنند که از توافق یا رفع قطعنامهها استقبال کنند.»
لیلاز: چرا صدا و سیما رویکرد متفاوتی از نظام را دنبال میکند؟
سعید لیلاز نیز معتقد است حرفهای رئیس صدا و سیما مبنی بر اینکه وقت برابری را برای موافقان و مخالفان هستهای اختصاص داده، «دقیق» نیست «زیرا توافق هستهای تصمیم نظام است و صدا و سیما نیز رسانه نظام، صدا و سیما رسانه معمولی نیست که قائل به بیطرفی باشد و باید نظرات نظام و دولت را منعکس کند.»
این فعال سیاسی میافزاید: «صدا و سیما، باید میدید چند درصد مردم موافق توافق هستهای هستند و چند درصد مخالف و به همان نسبت، برنامههای خود را تنظیم میکرد».
به گفته وی، «اکنون سه چهارم مردم موافق توافق هستهای هستند، اما سه چهارم زمان این رسانه به موافقان توافق اختصاص داده نمیشود.»
لیلاز ادامه داد: وقتی آقای ولایتی در تلویزیون حضور مییابد، یعنی او در حال بیان نزدیکترین نظرات به نظرات نظام است؛ چنانکه دولت نیز جز نظرات نظام را دنبال و اجرا نمیکند؛ پس باید پرسید که چرا صدا و سیما رویکرد دیگری را دنبال میکند؟
سلطانیفر: صدا و سیما در مذاکرات هستهای قصد تظاهر بیطرفی را هم نداشت
محمد سلطانیفر، تحلیلگر مسائل رسانه اما وجه دیگر رویه صدا و سیما را مورد نقد قرار میدهد و به «ایران» میگوید: «اغلب مخاطبان بر این نظر هستند که صدا و سیما به لحاظ حرفهای در پخش اخبار، سرعت انتقال و تعیین ارزشهای خبری و بیطرفانه عمل کردن کارنامه چندان قابل قبولی ندارد.»
به گفته وی، رسانه های بیگانه گرچه بی طرف نیستند، اما تلاش میکنند با انتشار اخبار مثبت و منفی، لااقل خود را بیطرف نشان دهند و تظاهر به بیطرفی کنند اما صدا و سیما قصد تظاهر بیطرفی را هم نداشت.
سلطانیفر میافزاید: «مثلاً در ایامی که «بیبیسی» اخبار مثبتی در حوزه ایران پخش میکند، صدا و سیما ابتدا اخبار منفی را طرح کرده و بعد به سراغ اخبار دیگر میرود. این نوع برجستهسازی، نه تنها حرفهای نیست، بلکه ناقض بیطرفی است. این برجستهسازی، نشان دهنده سیاست یک رسانه است و نشان میدهد که رسانه صدا وسیما نه تنها بیطرف نبوده، بلکه با نگاهی منفی مذاکرات را دنبال و اخبار آن را پوشش میداده است.»
وی میافزاید: «چیزی که در این مدت از صدا و سیما دیده شد، بیطرف نبودن در مذاکرات هستهای بود و حتی حاضر نبود موارد خاص را به صورت اخبار فوری خود انعکاس دهد، مگر در روز آخر که مجبور شد رویه را عوض کند.»