» اردوغان، سیاستمداری که عذرخواهی را نیاموخته

چکیده : رجب اردوغان از مسافرت آفریقایی برگشت و بلافاصله طی سخنانی در فرودگاه استانبول از معترضان خواست که به تظاهرات پایان دهند. اردوغان در آخرین موضع گیری خود پیش از بازگشت به ترکیه مصالحه مشروطی که معاونش بولنت آرنیچ با معترضان کرده بود را نقش بر آب کرد. او در تونس طی سخنانی بار دیگر تاکید کرده بود که تغییر کاربری پارک گزی استانبول قطعی است و تندروها نمی‌توانند مانع از اجرای طرح‌های دولت شوند.

کلمه- گروه بین الملل: رجب اردوغان از مسافرت آفریقایی برگشت و بلافاصله طی سخنانی در فرودگاه استانبول از معترضان خواست که به تظاهرات پایان دهند. اردوغان در آخرین موضع گیری خود پیش از بازگشت به ترکیه مصالحه مشروطی که معاونش بولنت آرنیچ با معترضان کرده بود را نقش بر آب کرد. او در تونس طی سخنانی بار دیگر تاکید کرده بود که تغییر کاربری پارک گزی استانبول قطعی است و تندروها نمی‌توانند مانع از اجرای طرح‌های دولت شوند.

به گزارش خبرگزاری ها، معترضان امیدوار بودند نخست‌وزیر نشانه‌هایی از نرمش نشان دهد اما اظهارات او احتمالا آتش خشم آنها را شعله‌ورتر خواهد کرد و به احتمال زیاد شدیدترین ناآرامی ترکیه در چند دهه گذشته ادامه خواهد یافت.

ظاهرا همانگونه که ژیار گل خبرنگار بی بی سی در ترکیه می گوید: اردوغان که اهل محله قاسم پاشای استانبول، محله ای فقیر و با مشکلات زیاد است. عذر خواهی کردن را نیاموخته و تنها مبارزه کردن و تسلیم نشدن را یاد گرفته است. شاید به همین خاطر است که او نه تنها عذر خواهی نکرد بلکه تظاهر کنندگان را ارذل و اوباش و مست خواند.

اما سخنان عبدالله گل، رئیس جمهور ترکیه در مقابل مواضع اردوغان جالب توجه بود سخنان گل بیش از هرچیز نشان دهنده تفاوت میان یک سیاستمدار مردمی با سیاستمداری است که گام به گام به سوی خودمحوری و دیکتاتوری پیش می رود. عبدالله گل در سخنانی گفت که دموکراسی فقط انتخابات نیست، بلکه بایستی حرفهای دیگران را هم شنید. او ادامه داد که پیام‌هایی که با حسن نیت فرستاده می‌شوند شنیده خواهند شد.

در حقیقت بولنت آرینچ معاون اردوغان پس از ملاقات با عبدالله گل از مصدومان عذر خواهی کرد. آرینج پس از دیدار با رئیس جمهور ترکیه عبدالله گل گفت: «من از کسانی که به خاطر حمایت از محیط زیست قربانی خشونت شده‌اند عذرخواهی می‌کنم.» آرینج تاکید کرد که دولت به شیوه‌های مختلف زندگی شهروندان احترام می‌گذارد و تنوع یکی از سرمایه‌‌های ارزشمند ترکیه محسوب می‌شود.

پس از آن بود که نمایندگان معترضان استانبول در دیدار با بلنت آرینج، فهرستی از خواست‌های خود را به وی ارائه کردند. در این فهرست معترضان خواهان برکناری روسای پلیس شهرهایی شدند که در آن‌ها با معترضان با خشونت رفتار شده است.

معترضان هم‌چنین خواهان آزادی همه بازداشت‌شدگان اعتراض‌های چند روز اخیر در شهرهای ترکیه شدند. توقف پروژه ساخت مرکز تجاری-فرهنگی در محل پارک گزی میدان تقسیم یکی دیگر از خواست‌های معترضان بود. هم‌چنین معترضان خواهان ممنوعیت کاربرد گاز اشک‌آور از سوی پلیس و نیروهای امنیتی علیه شهروندان در تجمع‌های اعتراضی شده‌اند.

عذرخواهی معاون نخست‌وزیر ترکیه با استقبال دولت آمریکا، که از متحدان نزدیک ترکیه به شمار می‌رود نیز روبرو شد.
اما پس از سخنان تند اردوغان در تونس بسیاری از مخالفان می گویند که شیوه حکومت اردوغان دیکتاتوری اکثریت بر اقلیت است، آنان می گویند اجازه نخواهند داد که آزادیهای فردی آنان محدود شود.

رجب طیب اردوغان که از سفر شمال آفریقا به کشور باز گشته است، در فرودگاه استانبول در میان هزاران هوادار خود که به استقبالش آمده بودند، گفت که اعتراض‌ها به مرز قانون‌شکنی نزدیک شده است. در همان حال که اردوغان در میان استقبال‌کنندگان سخن می‌گفت، هزاران نفر از معترضان ضد دولتی هم در میدان تقسیم استانبول تجمع کرده‌بودند.

برآورد شده است که ۱۰ هزار نفر از هواداران رجب طیب اردوغان و حزب عدالت و توسعه، در نیمه‌شب جمعه ۷ ژوئن به فرودگاه آمده بودند تا از او استقبال کنند. نخست‌وزیر ترکیه که همسرش و وزیران دولت در کنار او ایستاده بودند، از بالای یک اتوبوس روباز به جمعیت هوادارانش گفت: من می‌خواهم این تظاهرات که اعتبار دموکراتیک خود را از دست داده و به خراب‌کاری تبدیل شده، فورا تمام شود.

طبق گزارش‌ها، برخی از هواداران خطاب به آقای اردوغان شعار دادند: “بگذار برویم و [تظاهرات] تقسیم را در هم بشکنیم”. ولی نخست‌وزیر ترکیه از آنان خواست با آرامش به خانه خود بازگردند. او گفت: شما آرام و فهمیده باقی ماندید. حالا همه ما از این‌جا به خانه بر می‌گردیم.

اردوغان در میان هوادارانش در واکنش به شعارهای معترضان در روزهای گذشته که خواستار استعفای او شده بودند، گفت: آنها می‌‌گویند من فقط نخست‌‌وزیر آن ۵۰ درصد هستم که به من رای داده‌‌اند. این درست نیست. ما به همه ۷۶ میلیون نفر ترکیه از شرق تا غرب خدمت کرده‌‌ایم.
اکنون ترکیه دودسته شده است: کسانی که رجب طیب اردوغان را می‌‌خواهند، و کسانی که او را نمی‌‌خواهند.

سازمان ملل خواستار بررسی بی‌طرفانه خشونت پلیس
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل با ابراز نگرانی از برخورد بیش از حد خشن پلیس ترکیه با معترضان، خواستار تحقیق بی‌طرفانه و هرچه سریع‌تر در این باره شد. هم‌زمان دولت ترکیه از قربانیان خشونت پلیس عذرخواهی کرد.

به گزارش دویچه وله، سخنگوی ناوی پیلای، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل روز سه‌شنبه (۴ ژوئن/ ۱۴ خرداد) در ژنو گزارش‌های دریافتی در مورد خشونت بیش از حد پلیس ترکیه در برخورد با تظاهرکنندگان را نگران‌کننده خواند و خواستار بررسی فوری، دقیق و بی‌طرفانه‌ رفتار پلیس با معترضان در این کشور شد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، سسیل پویلی از دولت ترکیه خواسته با متخلفان برخورد قضایی شود و آسیب‌دیدگان هرچه سریع‌تر مداوا شوند.
سخنگوی ناوی پیلای می‌گوید گزارش‌ها حاکی از بازداشت و مجروح شدن شمار بسیار زیادی از مردم است. در مورد تعداد دقیق این افراد میان آمار رسمی و آمار معترضان و تشکل‌های حقوق بشری اختلاف فاحشی وجود دارد.

وزیر کشور ترکیه در تازه‌ترین اظهارات خود شمار مجروحان را در بین تظاهرکنندگان ۵۸ نفر و در میان نیروهای انتظامی ۱۱۵ نفر اعلام کرده است. مخالفان دولت و برخی سازمان‌های حقوق بشری می‌گویند تنها در استانبول و آنکارا تعداد مجروحان به ۱۷۰۰ نفر می‌رسد.

هشدار صریح اروپا به اردوغان
برخورد خشونت‌آمیز با معترضان و سرکوب تظاهرات مسالمتآامیز توسط پلیس ترکیه با انتقاد شدید آمریکا و کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز روبرو شده است.

مارتین شولتز، رئیس پارلمان اروپا خواهان هماهنگی در واکنش کشورهای اروپایی نسبت به تحولات ترکیه شده و می‌گوید، باید فشار بر دولت ترکیه را ادامه دهیم و بگوییم: اگر می‌خواهی عضوی از این اتحادیه‌ کشورهای دمکراتیک باشی، اجازه نداری تظاهرکنندگان را لت و پار کنی.

شولتز بامداد سه‌شنبه، ۴ ژوئن در برنامه صبحگاهی شبکه اول تلویزیون آلمان گفت، ترکیه اگر تمایل داشته باشد به عضویت اتحادیه اروپا درآید باید استانداردهای دموکراسی را رعایت کند. او افزود اردوغان در مواردی از عهده‌ی این کار برنمی‌آید.

رئیس پارلمان اروپا به اردوغان و حزب حاکم اسلامگرای ترکیه توصیه کرد نظر مخالفت گروه‌های اپوزیسیون را تحمل کنند: «نظامیان موفق نشدند دموکراسی در ترکیه را در درازمدت سرکوب کنند، آقای اردوغان هم قادر به این کار نخواهد بود.»

مارتین شولتز همچنین هشدار داد که اتحادیه اروپا نمی‌تواند تمایلی به اسلامی کردن ترکیه توسط حزب عدالت و توسعه داشته باشد.