شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.
چکیده : کارگران کارخانه طلای زره شوران تکاب به دلیل عدم رعایت نکات ایمنی و بهداشتی در محیط کار روزانه در معرض مواد آلاینده صنعتی ناشی از فعالیت استخراج و تولید طلا به ویژه سیانور و آرسنیک هستند.
کارگران کارخانه طلای زره شوران تکاب به دلیل عدم رعایت نکات ایمنی و بهداشتی در محیط کار روزانه در معرض مواد آلاینده صنعتی ناشی از فعالیت استخراج و تولید طلا به ویژه سیانور و آرسنیک هستند.
به گزارش مهر، مسئله آلودگی محیط کار در کارخانه تولید طلای زره شوران سالهاست روح و روان کارگران این کارخانه را آزار می‌دهد و آن‌ها از ترس از دست دادن شغل خود مجبورند آلودگی‌ها را به جان بخرند و دم نزنند چرا که آلوده شدن به مواد سمی را به بیکاری و بی‌پولی ترجیح می‌دهند.
خط تولید این کارخانه در فضایی نامناسب داخل یک کانکس روی مخزن اکسیداسیون و در احاطه بخارات جیوه و سیانور است که منشا آلودگی محیط کار به شمار می‌رود.
تماس مستقیم کارگران با سیانور
یکی از کارگران فنی خط تولیدسایت پایلوت تولید طلای زره شوران تکاب که سابقه ۵ سال کار در بخش‌های مختلف این کارخانه را دارد با اشاره به تماس مستقیم و غیرایمن کارگران بامواد سمی از جمله سیانور می‌گوید: در محیط کارخانه، سیانور بصورت غیر اصولی و روباز نگهداری شده و توسط لودر‌ها بر روی خاک محوطه ریخته می‌شود و در برخی مواقع با بیل به خط تولید تزریق می‌شود.
وی می‌افزاید: ماده سمی سیانور که برای جداسازی طلا از خاک معدن مورد استفاده قرار می‌گیرد به راحتی در محیط کارخانه پراکنده بوده و نظارت کافی بر نحوه نگهداری خام این ماده قبل از استفاده اعمال نمی‌شود و اثرات سیانور از جمله سوزش دست‌ها تا چند هفته پس از تماس با آن نیز احساس می‌شود.
وی با اشاره به دفع غیر اصولی و عجولانه پساب سیانور پس از فرایند تولید طلا در این کارخانه ادامه می‌دهد: پسماند مواد سمی وارد حوضچه باطله کارخانه می‌شود و هنگامی که این حوضچه‌ها پر می‌شود مسئولان خط تولید از کارگران می‌خواهند پساب آلوده صنعتی را بصورت مستقیم وارد آب رودخانه‌های جاری منطقه کنند. البته با افزودن «کلر» از غلظت سیانور در ظاهر کم شود.
سطح پایین استانداردهای ایمنی
کارگر دیگری نیز با بیان اینکه مصرف سیانور و دفع پسماند‌های آلاینده در کارخانه طلای زره شوران هیچ‌گاه صورت اصولی و فنی نداشته است تاکید می‌کند: اگر به درخواستهای مسئولان کارخانه مبنی بر دفع مستقیم پساب صنعتی از طریق تزریق به آبهای رودخانه‌ها عمل نمی‌کردیم با بهانه‌های مختلف و تهمت‌های واهی از جمله کم کاری، دزدی از کارخانه و مصرف مواد مخدر به سرعت از کار اخراج می‌شدیم و این مسئله تاکنون برای چند نفر از کارگران این سایت اتفاق افتاده است.
وی در توضیح حرفهای خود گفت: تمامی پرسنل سایت پایلوت زره شوران از خط تولید گر فته تا بخش‌های خدماتی آن با سیانور و بخارات مواد سمی سر و کار دارند و کارگران هنگام تمیز کردن مخازن طلا و محوطه سایت بصورت مستقیم با بخارات جیوه و سم سیانور تماس دارند در حالی که لباس کار و ماسک مورد استفاده کارگران ایمن و مناسب کار در چنین محیط خطرناکی نیست.
نکته دیگری که کارگران شاغل در کارخانه تولید طلای زره شوران تکاب به آن اشاره کردند آن است که مسئولان این کارخانه از تحویل مدارک و پرونده‌های پزشکی و بهداشتی کارگران کارخانه به خودشان خودداری می‌کنند.
در این مورد دو نفر از کارگرانی که به گفته خودشان از ناراحتی اعصاب، بی‌خوابی، بی‌حسی اندامهای حرکتی و درد معده و اختلالات گوارشی به شدت رنج می‌برند توضیح می‌دهند: تا قبل از اشتغال در این کارخانه دچار اینگونه بیماری‌ها نبودیم و پزشکان معتمد کارخانه نیز اطلاعات دقیقی از وضعیت پزشکی ما ارائه نمی‌دهند.
قراردادهای یک طرفه و نامطمئن کارگران
مشکل بعدی کارگران کارخانه طلای زره شوران تکاب «قراردادهای موقت یک طرفه و یک ماهه و پرداخت با تاخیر حقوق» است.
یکی از این کارگران در گفتگو با خبرنگار مهر می‌گوید: قراردادهای کارگران این کارخانه کاملا یک طرفه و در مدت زمان یک یا دو ماهه بوده که پس از انجام کار ماهانه ذکر شده در مدت قرارداد توسط مسئولان کارخانه به امضای کارگران می‌رسید و کارگران باید بدون اینکه موافقت یا مخالفتی با مفاد این قرارداد‌ها داشته باشد آن‌ها را امضا کنند. و پیش از کار قراردادی امضا نمی‌شود.
او توضیح می‌دهد: مفاد این قرارداد‌ها کاملا یک طرفه و به نفع کارفرما (شرکت پیشتازان فناوری طلا) بوده و در آن‌ها ذکر شده مسئولیت حفاظت فردی کارگران در برابر مواد سمی و خطرناک از جمله سیانور، آرسنیک وغیره بر عهده کارگران است.
وی می‌افزاید: حقوق کارگران نیز با تاخیرهای فراوان پس از ۶ ماه پرداخت می‌شد و به دلیل اینکه قراردادهای کارگران با کارفرما کاملا یک طرفه و به نفع شرکت است، کارگران امکان پیگیری حقوق و مطالبات خود را ندارند.
لزوم استفاده از دستگاه بازیافت و سیانورزدایی در زره شوران
یک کار‌شناس ارشد آلودگی‌های زیست محیطی در خصوص استانداردهای لازم برای کارخانه طلای زره شوران به خبرنگار مهر گفت: این کارخانه از نظر احداث سد باطله و نصب و بکارگیری دستگاه‌های تهویه و بازیافت در وضعیت مطلوبی قرار ندارد.
منصور رضایی با بیان اینکه احداث سد باطله برای کنترل فاظلاب خروجی برای چنین کارخانه‌هایی لازم و ضروری است افزود: مکانیزم ذخیره و تولید خمیر موسوم به دستگاه «پی. پی. اس.ام» که فرآیند بازیافت و سیانور زدایی را انجام می‌دهد در این کارخانه نصب نشده و همین مسئله موجب گسترش آلودگی شده است.
وی ادامه داد: در صورت نصب چنین سیستمی و فعالیت مداوم و مرتب آن هیچ گونه خطرجدی متوجه منطقه نخواهد شد ولی اکثرا این سیستم یا نصب نمی‌شود یا در ساعاتی از روز و ماه‌های محدودی از سال آن را به کارگیری می‌کنند.
رضایی اعلام کرد: برای جلوگیری از نشت سیانور و تماس با آن لازم است این کارخانه اقدام به ایزولاسیون کف و دیواره‌های سد از لایه‌های خاک رس کند.
تذکرات پیاپی به مدیران کارخانه زره شوران
رئیس شبکه بهداشت و درمان تکاب نیز در گفتگو با خبرنگار مهر از بازرسی مداوم محیط کار در کارخانه طلای زره شوران تکاب خبر داد و اظهارداشت: کار‌شناسان این مرکز هرماه در دو نوبت از این سایت بازدید می‌کنند و نواقص موجود در بخش بهداشت محیط کار بصورت شفاهی و کتبی به مسئولان کارخانه اعلام شده که در موادی که تذکرات رعایت نشده به پلمب کارخانه منجر شده است.
دکتر علی سعیدی ادامه داد: در خصوص نواقص بهداشت محیط کار متاسفانه اقدامات اساسی و پایه‌ای در این سایت انجام نمی‌گیرد و رفع نواقص ایمنی و بهداشتی از جمله «حل مقطعی نشتی فاضلاب داخل کارخانه» بصورت سطحی بوده که دوام چندانی نداشته است.
وی یادآور شد: سیستم‌های تهویه این کارخانه وضعیت رضایت بخشی ندارند و در این مورد چندین بار مسئولان شرکت تولید کننده طلا به دادگاه معرفی شده وبه دستگاه‌های اجرایی ذیربط در تکاب نیز اطلاع داده شده است.
سعیدی اضافه کرد: در صورت عدم کارکرد اصولی سیستم‌های تهویه یا وجود نقص فنی در آن‌ها در زمان تزریق سیانور به مخزن، گاز از دیگ‌های ذخیره در هوای محوطه منتشر شده و بدلیل عدم نصب کلینرهای مناسب و حتی تبخیر مواد سمی بخصوص سیانور از سد باطله که کاملا در داخل محوطه کار است خطرتماس کارگران با مواد آلاینده بشدت احساس می‌شود.
وی در خصوص وجود بیماری‌های شغلی در میان کارگران کارخانه زره شوران تکاب گفت: در این مورد تاکنون بیماری شغلی خاص و مزمنی گزارش نشده است اما در معاینات بیولوژیکی برخی کارگران عناصر فلزی نزدیک به خطر مشاهده شده که می‌تواند در طولانی مدت و عدم حذف عوامل زیان آور محیط کار به بیماری شغلی کارگران دامن بزند.
معاینات پزشکی کارگران اصولی نیست
رئیس شبکه بهداشت و درمان تکاب همچنین در رابطه با مشکلات پزشکی وعدم دسترسی کارگران کارخانه طلای زره شوران به پرونده‌های پزشکی خود افزود: مطابق ماده ۹۲ قانون کار معاینات کارگران این کارخانه توسط پزشک متخصص طب کار مورد تایید معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان آذربایجان غربی در این شرکت هر ساله انجام شده واما کاملا اصولی نبوده است و پس از معاینات اولیه پزشک طب کار، ارجاع کارگران به پزشک متخصص انجام نشده است.
سعیدی افزود: تمام پرونده‌ای پزشکی کارگران در واحد ایمنی و بهداشت کارخانه زره شوران موجود است و کارگران باید از تمام محتویات آن مطلع شوند و کارفرما مکلف است علاوه بر اینکه از این محتویات صیانت نماید بلکه باید جهت هر نوع بهره برداری تصویری از پرونده‌های پزشکی رادر اختیار کارگران قراردهد.
وی در پایان تاکید کرد: مشکلات زیست محیطی و آلودگی‌های این کارخانه و مواجهه با عوامل زیان آلود شیمیایی بویژه سیانیه سدیم (سیانور) باید بصورت اصولی و کاملا زیربنایی حل شود.
مجموعه سایت پایلوت استحصال طلای زره شوران در سال ۱۳۸۲ در ۲۷ کیلومتری شهرستان تکاب در جنوب استان آذربایجان غربی زیرنظرسازمان گسترش و نوسازی صنایع معدنی ایران احداث شده اما در حال حاضر با حضور شرکت‌های خصوصی فعالیت می‌کند. در این سایت روزانه بیش از یک کیلوگرم طلا و بیش از پنجاه کیلوگرم نقره تولید می‌شود.
پساب این کارخانه حاوی مقادیر زیادی سیانور و مواد سمی دیگر است که نه تنها در یک سد باطله مجهز و ایمن جمع آوری نمی‌شود بلکه توسط حوضچه‌ها و استخرهای کوچک بصورت غیر اصولی و غیراستاندار و با حفاظ نایلونی دفع می‌گردد.