چکیده : چند ساعت مانده به پرواز هیات پارلمانی اروپا به سمت ایران، اعلام شد که این سفر به علت پاسخ منفی دولت ایران به درخواست این هیات برای دیدار با نسرین ستوده و جعفر پناهی، دو زندانی سیاسی سابق و فعلی، لغو شده است. در همین حال گزارش های رسیده به کلمه حاکی از آن است که یک ماه قبل نیز سفیر قبرس در ایران، با تحویل یک یادداشت انتقادی به وزارت امور خارجه، ادامه حبس خانگی موسوی و کروبی را مورد اعتراض قرار داده و خواستار ملاقات با آنها شده است.
کلمه – گروه بین الملل: چند ساعت مانده به پرواز هیات پارلمانی اروپا به سمت ایران، اعلام شد که این سفر به علت پاسخ منفی دولت ایران به درخواست این هیات برای دیدار با دو زندانی سیاسی سابق و فعلی، لغو شده است. میزبان و میهمان هر دو مدعی اند که خود برنامه سفر را منتفی کرده اند. این در حالی است که گزارش های رسیده به کلمه حاکی از اعتراض رسمی اتحادیه اروپا به ادامه حبس خانگی رهبران جنبش سبز است.
به گزارش کلمه، قرار بود هیات پارلمانی اتحادیه اروپا امشب، در شامگاه شنبه ۶ آبان، وارد تهران شوند. پیش تر گفته شده بود که اعضای «کارگروه ایران» پارلمان اروپا میخواهند با همتایان خود در مجلس شورای اسلامی و نمایندگان دولت ایران در رابطه با مسائل گوناگون، از جمله حقوق بشر و وضعیت زنان، گفتوگو کنند. آنها همچنین قرار بود برای اطلاع از چگونگی مبارزه جمهوری اسلامی با قاچاق مواد مخدر، به مناطق مرزی در شرق ایران سفر کنند.
اما سفر هیات پارلمانی اتحادیه اروپا در آخرین ساعت ها لغو شد. دلیل لغو این سفر، مخالفت مقامات جمهوری اسلامی با ملاقات این هیات با نسرین ستوده و جعفر پناهی اعلام شده است؛ دو زندانی سیاسی سابق و فعلی که امسال برنده جایزه ساخاروف شدند.
جایزه ساخاروف، جایزه حقوق بشر اتحادیه اروپا است و هر سال به کسانی داده میشود که در دفاع از حق آزادی بیان و حقوق بشر صدای خود را بلند کرده و قربانی صدای اعتراض خود شدهاند. این جایزه ۵۰ هزار یورویی همه ساله در شهر استراسبورگ به یک یا چند کاندیدا از یک کشور اعطا میشود.
درخواست برای دیدار با موسوی، کروبی و رهنورد
سفر هیات پارلمانی اروپایی در حالی لغو شده است که بر اساس گزارش های رسیده به کلمه، پیش تر آندریاس ایگناتیو سفیر قبرس در ایران که قبلا رئیس دورهای پارلمان اتحادیه اروپا بود، در تاریخ دوم مهر ماه (یعنی حدود یک ماه قبل) در حالی که یک یادداشت انتقادی به همراه داشته، با مصطفي اعلايي رئیس اداره کل امور زنان و حقوق بشر وزارت امور خارجه دیدار می کند و ضمن ارائه یادداشت رسمی، اظهار می کند: اتحادیه اروپا اعتقاد دارد که آقای موسوی و همسرش و آقای کروبی به صورت غیر قانونی در حبس هستند و نمی توانند به راحتی با نزدیکان خود ملاقات داشته باشند.
آندریاس ایگناتیو ضمن اشاره به مشکلاتی که مهندس موسوی و آقای کروبی در زمان حبس با آن مواجه شده اند، اعلام می کند که هیات اتحادیه اروپا خواستار دیدار با آقایان موسوی و کروبی و خاتمی است.
بر اساس گزارش در اختیار کلمه، در این ملاقات مصطفی اعلایی از گرفتن یادداشت سفیر قبرس خودداری کرده است. هرچند این فرستاده پارلمان اروپا، نسخه دیگری از این یادداشت را قبلا به دبیرخانه وزارت امور خارجه ارسال کرده و رسید هم دریافت کرده بود.
چند روز قبل هم خبرگزاری آلمان در مصاحبه با رئيس دفتر کلاودیا روت، نماینده حزب سبزها در پارلمان آلمان، گزارش داده بود که بخشی از فعالان سیاسی ایرانی خارج از کشور در نامهای به تاریا کرونبرگ، رئيس هیات نمایندگی پارلمان اروپا در امور ایران، از او خواستهاند که در این سفر خواهان آزادی همه زندانیان سیاسی و عقیدتی شود و از مسئولان حکومتی ایران بخواهد تا کنوانسیون جهانی حقوق بشر را رعایت کنند.
آنها همچنین خواستار آن شده بودند که اعضای این هیات با مهدی کروبی، میرحسین موسوی و زهرا رهنورد و خانوادههای آنان، به دور از چشم نگهبانان و مسئولان امنیتی ملاقات کنند. آنها همچنین خواسته بودند که این هیات با دانشجویان، معلمان، استادان، کارگران، نویسندگان و روزنامهنگاران، زنان، جوانان، وکلا و اقلیتهای قومی و دینی زندانی و خانوادهها و وکلای آنان دیدار کند.
با این حال طرف ایرانی با هیچ یک از این دیدارها و حتی با اهدای حضوری جایزه ساخاروف به نسرین ستوده و جعفر پناهی موافقت نکردند و در نتیجه این هیات نیز دلیلی برای سفر خود نیافتند و آن را لغو کردند.
دعوتنامه رسمی پارلمان اروپا برای ستوده و پناهی
خبر لغو سفر را خانم تاریا کرونبرگ، رئیس فنلاندی هیات پارلمان اروپا، امروز – شنبه ۲۷ اکتبر – اعلام کرد. به گزارش دویچه وله، هیأت اروپایی قصد داشت در سفر خود به تهران دعوتنامه رسمی پارلمان اروپا از نسرین ستوده و جعفر پناهی را بهدست آنها برساند. این دعوتنامه در ارتباط با دریافت جایزه ساخاروف بوده است.
نسرین ستوده، وکیل سرشناس ایرانی و از مدافعان حقوق زندانیان سیاسی، زنان و کودکان که اینک در زندان به سر میبرد و جعفر پناهی کارگردان منتقد ایرانی که ممنوعالخروج شده است روز جمعه ۲۶ اکتبر به عنوان برندگان سال ۲۰۱۲ جایزه ساخاروف اعلام شدند. این جایزه را هر سال پارلمان اروپا به فرد یا افرادی اعطا میکند که در کشور خود برای حقوق بشر و آزادی بیان فعالیتهای قابل اعتنایی داشتهاند.
سازمان عفو بینالملل ابراز امیدواری کرده که تجلیل از نسرین ستوده و جعفر پناهی، وضع دگراندیشان ایرانی را بهبود بخشد. حزب سبزهای آلمان هم با اعلام شادمانی از این جایزه، خواستار آزادی و رفع ممنوعیتها علیه این دو شده است.
قبل از اعلام لغو سفر از سوی خانم تاریا کرونبرگ، حسین شیخالاسلام مشاور امور بینالملل رئیس مجلس به خبرگزاریها گفت که هیأت پارلمان اروپا برای سفر خود پیششرطی تعیین کرده، اما جمهوری اسلامی حاضر به قبول این پیششرط نشده است.
بر اساس گزارش ها، وزارت امور خارجه برنامه های فشرده ای را برای زمان حضور هیات پارلمان اروپا در ایران تدارک دیده بود تا زمانی برای دیدارهای دیگر مورد درخواست این هیات باقی نماند؛ برنامه هایی همچون دیدار با خانواده های ترورهای هسته ای، دیدار از اصفهان و ملاقات با خانواده های قربانیان ترورهای منافقین و چند تن از مقامات کشور.
اژهای: درخواست هیات اروپایی بررسی میشود
اما در حالی که سفر هیات پارلمانی اتحادیه اروپا به ایران لغو شده، همین امروز غلامحسین محسنی اژهای در یک کنفرانس مطبوعاتی در مورد شرط هیات اروپایی برای بازدید از دو زندانی شاخص محبوس در زندان اوین گفته است: این درخواست غیر منتظره نیست و این بازدیدها مکررا اتفاق افتاده ولی هر درخواست بازدیدی باید توسط سازمان مربوط بررسی شود و در صورت عدم اشکال این اجازه صادر خواهد شد.
خبرگزاری آلمان روز جمعه ۵ آبان از قول مارتین شولتس، رئیس پارلمان اروپا خبر داده بود که که هیأت اعزامی این به ایران خواهان دیدار با نسرین ستوده، وکیل دادگستری و فعال حقوق کودکان و زنان، و جعفرپناهی، کارگردان سینماست. شولتس این سخنان را پس از آن اعلام کرد که پارلمان اروپا جایزه آزادی بیان (جایزه ساخاروف) را به ستوده و پناهی اعطا کرد.
شولتس ضمن ابراز خرسندی از اعطای جایزه ساخاروف به نسرین ستوده و جعفر پناهی گفت که این جایزه صدای بلند و رسای ماست که بگوییم آن دو تنها نیستند. او افزود: با این جایزه ما ضمن تحسین ستوده و پناهی همبستگی خود را با یک مرد و یک زن که در مقابل ایجاد رعب و وحشت در ایران سر تسلیم فرود نیاوردهاند، ابراز کردیم.
رئیس پارلمان اروپا سپس با اشاره به سفر هیأت نمایندگان این پارلمان به ایران گفت: این هیأت پیام تبریک خود را به نسرین ستوده و جعفر پناهی ارائه خواهد کرد و در صورتی که دولت ایران مانع این دیدار شود، هیأت یادشده فورا ایران را ترک خواهد کرد.
ظاهراَ همین تاکید و فشار پارلمان اروپا برای دیدار با ستوده و پناهی عامل نگرانی مقامات ایران و لغو سفر شده است. هیأت پارلمانی اروپا قرار بود امروز شنبه ۲۷ اکتبر (۶ آبان) به تهران پرواز داشته باشد و در طول سفر پنج روزه خود با نمایندگان مجلس و دیگر مقام های ایران دیدار کند.
بررسی و تصویب سفر هیأت پارلمانی اتحادیه اروپا در درون و بیرون از پارلمان اروپا بحثهای زیادی را برانگیخته بود. در حالی که اکثر نمایندگان چپ، سوسیالدمکرات و سبزها موافق این سفر بودند، رؤسای فراکسیون لیبرالها و محافظهکاران راستگرای “ECR” با این دیدار به شدت مخالفت می کردند.
آنها می گفتند چنین اقدامی، در شرایط فعلی که مذاکرات اتمی به بنبست رسیده و اتحادیهی اروپا تحریمهای خود علیه ایران را پیوسته گسترش میدهد، میتوانست پیامی نادرست به حکومت ایران قلمداد شود.
هرچند حالا آن اختلاف و این سفر، با موضع منفی از طرف ایران، یکجا منتفی شده است.