چکیده : بیش از دو هزار دانشجوی شاغل به تحصیل در خارج از کشور با ارسال نامه ای خطاب به احمدی نژاد نسبت به قطع کمک های ارزی به دانشجویان غیر بورسیه خارج از کشور اعتراض کردند و این تصمیم دولت را عملکردی غیر عقلانی و تحصیل در رنج و شکنجه خوانده اند.
کلمه – صحرا عابدی: بیش از دو هزار دانشجوی شاغل به تحصیل در خارج از کشور با ارسال نامه ای خطاب به احمدی نژاد نسبت به قطع کمک های ارزی به دانشجویان غیر بورسیه خارج از کشور اعتراض کردند.
به گزارش کلمه، در این نامه که به امضای دو هزار دانشجوی ایرانی رسیده است، آنان این تصمیم دولت را عملکردی غیر عقلانی و تحصیل در رنج و شکنجه خوانده اند.
دانشجویان معترض در این نامه که نسخه هایی از آن به نهاد های مختلف نیز فرستاده شده تاکید کرده اند که: “تمامی این دانشجویان که بیشتر آنان از قشر متوسط جامعه هستند، در نیمه راه تحصیلی خویشاند و چنانچه ارز دولتی از آنان سلب گردد، قادر به ادامه تحصیل نخواهند بود و این ضربه سهمگینی به آبروی ایران عزیز است و موجبات تبلیغات منفی رسانههای خارجی وابسته و خوراک خبری اینگونه رسانهها را فراهم خواهد نمود.”
این دانشجویان اعتقاد دارند که حتی اندیشه قطع ارائه ارز دانشجویان در شرایط اقتصادی و ارزی فعلی ایران، فاجعهای تاریخی و جبرانناپذیر است و به مانند قطع مستمری بازنشستگان تلقی میشود و از این رو خواستار حمایت بیشتر از دانشجوی ایرانی در خارج شده اند.
بر اساس آمار رسمی وزارت علوم، ۳۷هزار نفر متقاضی دریافت ارز برای تحصیل در دانشگاههای خارجی هستند که از این میان ۴۰ درصد دانشجوی دکترا، ۴۳ درصد دانشجوی کارشناسی ارشد و ۱۷ درصد دانشجوی کارشناسی هستند. در واقع ارز دانشجویی ارزی به قیمت دولتی است که از سالها پیش به همه دانشجويان مشغول به تحصيل در خارج از كشور داده میشد تا روند تحصيلی آنها با نوسانات قيمت ارز دچار چالش نشود و این ميزان سالانه تا سقف ۱۵هزار دلار تعيين شده است.
در حالیکه بسیاری از دانشجویان با امید به دریافت ارز دولتی چمدان بستند و راهی کشورهای دیگر شدند تا مدارج علمی را طی کنند، کشور دچار بحران اقتصادی شد و دلار لحظه ایی افزایش پیدا کرد و مرز 2هزار و 3 هزارتومان را در نوردید و سبب شد از مرداد ماه زمزمه هایی مبنی بر حدف ارز دانشجویی بپیچید. در همین رابطه ارسلان فتحی پور رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس اعلام کرد که ارز دانشجویی جزو “ارزهای غیرضروری” است و باید حذف شود چراکه لزومی ندارد افراد برای ادامه تحصیل به خارج از کشور بروند و از ارز دولتی استفاده کنند.
این نماینده مجلس با اشاره به تحریمهای بینالمللی علیه ایران گفت: “در شرایط فعلی که انواع تهدیدها و تحریمها علیه کشورمان اعمال شده، باید این تهدیدها و تحریمها را با تدبیر به فرصت تبدیل کنیم بهطوری که با حذف ارز دانشجویی جلوی فرار مغزها را از کشور بگیریم. هرکسی که تمکن مالی دارد می تواند با استفاده از ارز با نرخ آزاد برای ادامه تحصیل به خارج از کشور برود.”
اما از طرفی دیگر برخلاف نظر این نماینده مجلس محمود بهمنی رئیس کل بانک مرکزی ایران اعلام کرد که بانک مرکزی ارز کافی در اختیار دارد و ارز دانشجویی قطع نشده است. اما با وجود سخنان رئیس کل بانک مرکزی، بانکها این ارز را به متقاضیان پرداخت نمیکنند. به همین دلیل نیز محمود ملاباشی رئیس سازمان امور دانشجویان در شهرویر ماه اعلام کرد وزارت علوم هیچ مسئولیتی در قبال عدم پرداخت ارز تحصیلی به دانشجویان از سوی بانکها ندارد. رئیس سازمان امور دانشجویان گفت: “به بانک مرکزی اعلام کردهایم که اگر بنا ندارد ارز ارائه دهد، به دانشجویان اعلام کند.”
اما بالاخره تیرخلاص را وزير اقتصاد و دارایی شلیک کرد و با اعلام خبر توقف ارز دانشجويي براي دانشجويان غيربورسيه، حجت را بر دانشجويان تمام كرد. سید شمس الدین حسینی وزیر امور اقتصادی و دارایی درباره ارز دانشجویی خاطرنشان کرد: “اصولا دو گروه دانشجو داریم؛ عدهای خودشان تصمیم گرفتند برای تحصیل از کشور خارج شوند كه بورس هم نیستند که طبیعی است بانک مرکزی هیچ وقت برای تامین ارز آنها تعهدي نداشته و آنها میتوانند از بازار استفاده کنند. اما در مورد کسانی که بورس هستند و در ساز و کارهای رسمی اعزام شدهاند آنها میتواند از ارز مرجع استفاده کنند.”
اما درحالیکه وزیر اقتصاد تاکید می کند که ارز دولتی به دانشجویان بورسیه تعلق می گیرد خبرها حاکی از این است که دانشجويان بورسيه نيز براي دريافت ارز دانشجويي همچنان با مشكلات زيادي دستوپنجه نرم ميكنند. پرداخت ارز دولتی به دانشجویان بورسیه آنقدر به تعویق افتاده است که نهایتا، دكتر ملاباشي رييس سازمان دانشجويان گفت: “بورسيههايي كه عجله دارند ميتوانندبا هزينه شخصي اعزام شوند. با توجه به اينكه در حال حاضر بودجه كافي براي اعزام برخي از كانديداهاي بورسيه وجود ندارد، بنابراين اين دانشجويان ميتوانند با هزينه شخصي بروند و پس از دريافت اعتبار بودجه ما هزينه آنها را پرداخت خواهيم كرد.”
تمامی این ها سبب شد تا در کنار نوشن نامه اعراض آمیز به احمدی نژاد تعدادی از دانشجويان و خانوادههای آنها در اعتراض به عدم پرداخت ارز دانشجويی به دانشجويانی که بورس دولت نيستند مقابل ساختمان بانک مرکزی تجمع کنند. تجمعی که پیش از آن یک بار نیز در مقابل مجلس برگزار شده بود. هرچند که اعتراض آنان پاسخی نگرفت و به جای رسیدگی به خواست دانشجویان، رسايی نماينده مجلس به خانواده های دانشجویان معترض گفت: “شما در اين وضعيت اقتصادی در اولويت نيستيد و چه تضمينی وجود دارد که شما در خارج تحصيل کنيد و دوباره برگرديد. در شرايط تحريم نبايد برای تحصيل به خارج برويد.”
این در حالی است که افزایش شدید قیمت ارز های خارجی امکان تامین مخارج تحصیل گروه بزرگی از دانشجویان غیر بورسیه ای را که در دانشگاههای خارج درس می خوانند از بین برده است. طرح ارائه ارز دانشجویی به قیمت بانک مرکزی همچنین در حالی به دانشجویان خارج کشور متوقف شده است که به گفته معاون بورس وزارت علوم، هم اکنون “نزدیک به ۵۰ هزار دانشجو در دانشگاههای خارج از کشور به تحصیل مشغول هستند که با همین ارز زندگی می کنند.”