چکیده : غرب می دانست که در مواردی چون رابطه با آمریکا و یا پرونده هسته ای تصمیمی گیری با رهبری است این موضوع پیش از این بار ها گفته شده بود اما تاکید دوباره علی اکبر ولایتی نشان داد که حتی اگر کسی مانند احمدی نژاد پایش را از حدودی که حاکمیت برای او تعریف کرده، فراتر گذارد و سخنی در حوزه قدرت بزرگان بزند نیز بلافاصله هر چه رشته است پنبه خواهد شد.
کلمه- گروه بین الملل:
«سياست كلي جمهوري اسلامي مثل گذشته است و هيچ تغييري نكرده و هر تغييري هم در اين زمينه بخواهد صورت گيرد بايد از طرف مقام معظم رهبري اعلام شود.»
سخنرانی علی اکبر ولایتی در حاشيه مراسم افتتاحيه دوره دكتراي دانشگاه عالي دفاع ملي، دارای نکات زیادی بود از اظهار نظر او در مورد بهار عربی که گفته است متعلق به دوره ناصر بود و چون در انقلاب های اخیر شعارهاي پان عربيسم را در ميان انقلابيون مطرح نبود، پس تحولات اخیر بهار عربی نیست و بهار اسلامی است. تا آنجا که وزیر امور خارجه سابق ایجاد یک جهان چند قطبی را در آینده ای نزدیک پیش بینی کرده است.
اما مهمترین بخش سخنرانی مشاور رهبري در امور بينالملل به سخنرانی محمود احمدی نژاد در نیویورک مربوط بود. احمدینژاد که هفته گذشته برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک سفر کرده بود در حاشیه سفرش در دیدار با شماری از دانشگاهیان این کشور گفته بود: «بنده جزء كسانی هستم كه معتقدم امكان تداوم این شرایط بین ایران و آمریكا وجود ندارد و باید این وضعیت بهبود یابد». او چنین سخنانی را در دیگر دیدارها، مصاحبهها و سخنرانیهای خود نیز تکرار کرده است.
سخنان احمدی نژاد بلافاصله با واکنش تعدادی از نمایندگان مجلس روبرو شد و ۲۶ نماینده مجلس روز چهارشنبه ۵ مهرماه در تذکری کتبی به احمدی نژاد نسبت به این سخنان اعتراض کردند. در تذکر کتبی نمایندگان آمده بود که اظهارات احمدی نژاد در مورد امکان بهبود رابطه با آمریکا، یک موضعگیری نامناسب و ناسازگار با راهبرد عزت، مصلحت و حکمت است.
به گزارش خبرگزاری مهر، علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفته است. «دنیا میداند که در مورد رابطه با آمریکا رهبری تصمیم میگیرد نه احمدینژاد.» بروجردی مذاکره و رابطه با آمریکا را خط قرمز سیاستهای جمهوری اسلامی خوانده و میگوید هرگونه اقدامی در این زمینه بدون نظر رهبر جمهوری اسلامی به هیچ وجه عملی نمیشود. او میافزاید این مسئله را قدرتها و ملتهای منطقه و جهان میدانند.
حتی یک روز پس از تذکر نمایندگان، داود احمدینژاد، برادر او، پیشنهاد مذاکره با آمریکا را به جریان انحرافی نسبت میدهد و میگوید آیت الله خامنهای با این پیشنهاد مخالفت کرده است. جریان انحرافی عنوانی است که حامیان رهبری به برخی از اعضای دولت و معتمدان و نزدیکان محمود احمدینژاد میدهند. به گزارش خبرگزاری دانشجو، داود احمدینژاد ششم مهرماه در جمع مردم شیراز ادعا کرد جریان انحرافی از رهبری خواسته تا در مذاکره با آمریکا آنها را یاری دهد. او در ادامه میافزاید آقای خامنهای با این درخواست مخالفت کرده و گفته ما در شرایط بدر و خیبریم.
محمدباقر ذوالقدر معاون راهبردی قوه قضائیه نیز نسبت به سخنان احمدی نژاد واکنش نشان داد گفت: طرح مذاکره و رابطه با امریکا در شرایط فعلی جهان نوعی کج سلیقگی سیاسی است که میتواند دارای آثار و پیامدهای خطرناک باشد. او تاکید کرد: موضوع مذاکره و رابطه با آمریکا نه یک موضوع و سیاست اجرائی که رئیس جمهور بتواند در آن مداخله کند، که یک سیاست کلان و راهبردی است که منحصراً رهبری باید در باب آن تصمیم گیری کند و امام راحل (ره ) و مقام معظم رهبری بارها و با صراحت درباره آن سخن گفتهاند و سیاست نظام در این خصوص آشکارا اعلام شده است. هیچ کس به شیطان نزدیک نمیشود و با او مذاکره نمیکند. او افزوده است: مقام معظم رهبری به کرات و در مناسبتهای مختلف رابطه با امریکا را با منطق قوی و غیر قابل خدشه مردود دانستهاند و آنرا متضمن هیچ سودی برای ملت ایران ندانستهاند و بارها فرمودهاند اگر در مذاکره و رابطه با امریکا مصلحتی و منفعتی وجود داشته باشد خود بدان مبادرت خواهند کرد.
محمد رضا نقدی رییس سازمان بسیج مستضعفین نیز در خصوص سخنان احمدی نژاد در سازمان ملل چنین گفته است: صحبتها در مجموع صحبتهای خوبی بود. بحثی در مورد مذاکره با آمریکا شد که طبیعتا حرف امام(ره) حرف آخر است که ایشان فرمودند هر موقع آمریکا آدم بشود ما حاضریم با او مذاکره کنیم. ولی باید این آدم بشود را تفسیر کنیم ببینیم چگونه است. انشاالله ما بزودی مواضع خودمان را اعلام می کنیم و می گوییم شروط آدم شدن آمریکا چیست.
اگر چه سخنان علی اکبر ولایتی در واقع تیر خلاصی بود بر سخنانی که احمدی نژاد چند روز قبل در نیویورک گفته بود. پیش از این نیز غرب می دانست که در مواردی چون رابطه با آمریکا و یا پرونده هسته ای تصمیمی گیری با رهبری است این موضوع پیش از این بار ها گفته شده بود اما تاکید دوباره علی اکبر ولایتی نشان داد که حتی اگر کسی مانند احمدی نژاد پایش را از حدودی که حاکمیت برای او تعریف کرده، فراتر گذارد و سخنی در حوزه قدرت بزرگان بزند نیز بلافاصله هر چه رشته است پنبه خواهد شد.
اما ولایتی در سخنان خود علاوه بر تاکید بر این موضوع که هیچ تصمیمی هم در ایران برای تغییر این سیاست گرفته نشده است. ضمنا اشاره کرد که حاکمیت سه شرط را برای بهبود روابط ایران با آمریکا دارد که مربوط به تهدیدها علیه ایران، مسئله هستهای تهران و پروندههای مالی ایران در آمریکا میشود.
همانطور که از سخنان علی اکبر ولایتی پیداست هسته اصلی انتقادها به احمدینژاد بر این استدلال استوار است که برقراری رابطه با آمریکا فقط با نظر و تایید رهبری قابل پیگیری است و گرنه مطرح شدن چنین بحثی چندان روز از ذهن نیست.
حسین شریعتمداری، نماینده رهبری در موسسه کیهان نیز در سرمقاله روز یکشنبه، نهم مهرماه روزنامه این موسسه را به بیاعتنایی دولتمردان آمریکایی به اظهارات احمدینژاذ اختصاص داده است. حسین شریعتمداری با لحنی تحقیر آمیز نوشته است که مقامهای آمریکایی میدانستند این پیشنهاد فاقد پشتوانه است و نهایتا میتواند در حد و اندازه تمایل شخصی ایشان تلقی شود.
شریعتمداری مینویسد محمود احمدینژاد برای تصمیمگیری در مورد مذاکره یا رابطه با آمریکا قانونا هیچ اختیار و مسئولیتی ندارد، زیرا مطابق اصل یكصد و دهم قانون اساسی، تعیین سیاستهای كلان نظام برعهده رهبری است. او میافزاید آقای خامنهای نیز بارها به صراحت مخالفت خود را با این کار اعلام کرده است.
به نوشته مدیرمسئول کیهان، سیاستمداران آمریکا نیز با چگونگی تصمیمگیری در مسائل سیاست خارجی جمهوری اسلامی بهخوبی آشنا هستند: دقیقا به همین علت است كه ابراز تمایل آقای احمدینژاد به مذاكره و برقراری رابطه با آمریكا از سوی دولتمردان آمریكایی جدی و قابل اعتناء ارزیابی نمیشود. حسین شریعتمداری نوشته است که محمود احمدینژاد با دادن وعدههای خارج از اختیاراتش خدشهای ناخواسته بر جایگاه قابل احترام ریاست جمهوری وارد کرده است.