» گزارش میدانی کلمه از آشفته بازار ارز تهران

چکیده : پول ملی دیگر ارزشی ندارد. علت نوسانات را که سوال می کنم نام دولت را می شنوم. نام آقای بهمنی بانک مرکزی را حالا همه می دانند. اینجا هم از او نقل قول می کنند و هم او را یکی از عوامل آشفتگی های بازار ارز می خوانند. این مغازه دار می گوید: آقای بهمنی اتاق ارزی راه اندازی کرده. اینها همه بازی است. نه من نه شما هیچ سودی از این قیمت ها نصیب مان نمی شود. سود اصلی به جیب بزرگترها می رسد. می پرسم کدام بزرگتر؟ می گوید بحث را سیاسی نکنید.

کلمه-زهره نقیبی:  بازار ارز این روزها مثل اقتصاد کشور است . مثل کل کشور. آشفته و بی سر و سامان. بی پایه و لرزان. قیمت ها به لحظه هم بند نیستند. ثانیه به ثانیه نرخ های مختلف دهن به دهن می چرخد. خیلی از  دلارفروش ها و صرافی ها خود نیز از قیمت ها جا می مانند. مثل مردم و رسانه ها. گرداننده همه این اتفاقات به یک نقطه ختم می شود: دولت. این را فقط نمایندگان مجلس و کارشناسان اقتصادی نمی گویند زمزمه های داخل بازار ارز هم  گواه بر این است.

قیمت دلار در بازار 3 هزار تومان را هم رد کرده که سری به نبض بازار ارز یعنی چهار راه استانبول می زنم. ساعت از 6 عصر گذشته است منتظر رکوردهای بالای 3 هزار تومان هستم اما از یکی از دلار فروش ها قیمت 2965 را می شنوم. می گویم اما از 3 هزار تومان گذشته بود. می گوید اینجا قیمت ها لحظه ای است. امروز هم همین نرخ 3 هزار تومانی جمعیت زیادی را به بازار کشاند .اشتباه کردند. می پرسم چرا؟ می گوید: همین امروز خزانه پر شد.  معلوم می شود دلار بالای 3 هزار تومان کار خود را کرده است. تابلوی صرافی حوالی چهار راه  قیمت 2960 را نشان می دهد. یکی از خریداران می گوید: اشتباه کردم خریدم. باز سقوط کرد.

چهار راه  استانبول را به سمت میدان فردوسی ادامه می دهم. هم دلارفروشان خرده پر تعداد هستند و هم مشتریان. قدم به قدم ایستاده اند. در پیاده رو و خیابان به صف هستند. قیمت ها متفاوت است اما دیگر از 3 هزار تومان فاصله گرفته و روی مرز 2940 تا 2950 است.  مسیر را ادامه می دهم جمعیت واقعی فروشندگان و خریداران در اینجا مستقر هستند. نبش خیابان منوچهری جمعیتی بالغ بر 200 نفر . این جدای از جمعیتی است که در پاساژ آن حوالی مستقرند. قیمت ها هم از همین جا تعیین می شود. از کدام کانال مشخص نیست. به اینجا که رسیده ام قیمت ها بالا رفته و مرز 2970 را هم رد کرده است. از پلیس و تعزیرات خبری نیست . همین نشان می دهد این وضع مورد استقبال حکومت است و سودش را می برد. این را یکی از دلالان ارز می گوید.

از این جمعیت که فاصله می گیرم تا میدان فردوسی باز تناوب حضور مشتری و فروشنده هست. به یکی از صرافی ها می روم و در مورد فروش ارز امروز سوال می کنم می گوید عصر تقاضا استثنایی بود. طبیعی هم هست. مردم ترجیح می دهند دلار داشته باشند تا ریال. همین الان هم مردم کم نیستند. حتما دیده اید. اختلاف قیمت مشخص است. پول ملی دیگر ارزشی ندارد. علت نوسانات را که سوال می کنم نام دولت را می شنوم. نام آقای بهمنی بانک مرکزی را حالا همه می دانند. اینجا هم از او نقل قول می کنند و هم او را یکی از عوامل آشفتگی های بازار ارز می خوانند. این مغازه دار می گوید: آقای بهمنی اتاق ارزی راه اندازی کرده. اینها همه بازی است. نه من نه شما هیچ سودی از این قیمت ها نصیب مان نمی شود. سود اصلی به جیب بزرگترها می رسد. می پرسم کدام بزرگتر؟ می گوید بحث را سیاسی نکنید.

اتاق ارزی اقدامی بود که دولت احمدی نژاد با راه اندازی آن وعده ثبات در بازار ارز را داد و گفت آن را بسامان می کند اما این هم در حد شعار باقی ماند. آخرین نتیجه این اتاق ارزی در بازار ارز را از مرز 3 هزار تومان هم عبور داد.

در مسیر برگشت باز به نبض بازار ارز منوچهری می رسم اصلا تعجب نکنید قیمت ارز باز به 3 هزار تومان رسیده است. علت را می پرسم ارز فروش خرده می گوید: قیمت ها لحظه است دیگر. مدام تغییر می کند.حالا میخواهی بخری  یا بفروشی؟ اگر از من می شنوی الان برای فروش خوبه. عابران پیاده قیمت های لحظه ای را با موبایل مخابره می کنند.

ارزش فروش دیگری قیمت 3010 تومان را اعلام می کند. می گوید: صبح تا حالا تا 1920 هم اومد پایین. ولی برگشت الان شد  3هزار تومان و بعد 3010 رسید.

سوال می کنم این همه نوسان برای چیست؟ می گوید:  تقاضای بازار و اخباری که از بیرون میاد. او می گوید هیچ پیش بینی از فردای بازار نمی توان کرد. اگر دولت در بازار تعزیر نکند. فکری برایش نکند. همین طور ارز بالا می رود. محدودیتی ندارد. بالا میرود. آقایان هم سود می برند. اما فردا معلوم نیست چه می شود. با پیرمردی که برای فروش دلار به بازار آمده هم صحبت می شوم گله مند است که به توصیه همسرش با شنیدن نرخ دلار 3 هزار تومان برای فروش اقدام کرده است. می گوید به محض اینکه به فردوسی رسیده دلار  1960 شده بود. فروختم الان 3 هزار تومان شده است. به فاصله صحبت با او قیمت دلار به 3020  تومان رسیده است. شهروند دیگری نیز با اعتراض می گوید:  2970 فروختم . تغییر کرد شد 3 هزار تومان. 5 دقیقه نیست. از این دست افراد کم نیستند که به لحظه ای ضرر کرده اند.

خرده فروشی توصیه می کند که برای خرید و فروش باید مراقب باشید و یک سری دلار فروش اند یک سری شبه دلار فروش اند. حواستان باشد با هر کسی معامله نکنید.

یکی از آنها هم معتقد است که همه چیز زیر سر دولت است. بخواهد هم می تواند جمع کند. دارد سود می برد که فکری برای آن نمی کند.پیش بینی آنها از آینده بازار این است که اوضاع روز به روز خراب تر می شود.

آنها که از این جمع دورتر هستند از قیمت ها نیز دیرتر با خبر می شوند. به خاطر همین است که نزدیک چهاراه استانبول قیمت ها 2085 تومان و 2090 تومان  اعلام می شود. وقتی 3 هزار تومان را از آنها نقل می کنم خیلی از آنها به سمت منوچهری حرکت می کنند. نرخ صرافی ها هم بر همین مبنا می چرخد و براساس نرخی که دلال های ارز -که این روزها تعداد آنها هم در حال رکوردزنی است- را اعلام می کنند، عجیب آنکه با وجود این همه بی ثباتی اگر ارزی داشته باشی یا قصد خرید کنی بی جواب نمی مانی.

در حال حرکت به سمت مقصد هستم که از خانمی می شنوم قیمت دلار به 3040 رسیده است.

اما عامل گرانی ارز کیست؟

با بالارفتن نرخ ارز و گذشتن آن  از مرز 3 هزار تومان انتقادها از دولت احمدی نژاد و سیاست های اقتصادی او هم  بالا گرفت.

نمایندگان مختلف مجلس در اظهارنظرهای جداگانه بر این مساله صحه گذاشتند که آشفتگی بازار ارز چیزی نیست جز سوء مدیریت دولت و این بازار بازیچه شعارهای سیاسی دولت شده است.

الیاس نادران که پیشتر گفته بود دولت به صورت تعمدی و برای جبران کسری بودجه خود از ورود ارز به بازار خودداری کرده و این نابسامانی را بر هم زده بار دیگر در گفت و گو با مهر باز بر موضع خود پافشاری کرده که وضعیت نابسامان بازار ارز را ناشی از ناتوانی نمی‌دانم بلکه بازار مدیریت نمی‌شود و رییس دولت تعمدا بازار را آشفته نگه داشته است.”

او با اعلام اینکه افزایش قیمت ارز برنامه ریزی شده است این سوال را مطرح کرده که  “واقعا نمی‌دانم آقای احمدی‌نژاد چه فکری در سر دارد؟ چه برنامه‌ای دارد و توقعش از نظام چیست؟”

ابراهیم نکو دیگر نماینده مجلس نیز از بی اعتمادی نمایندگان و مردم سخن گفته و به قول ها و وعده های دولتی ها درجلسه غیرعلنی مجلس برای کنترل بازار ارز اشاره کرده که به گفته او هنوز عملی نشده است.

سایت خانه ملت به نقل از این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نوشت:  دولت نسبت به نظرات مجلس احترامی قایل نیست اظهارداشت: دولت نسبت به وضعیت پیش آمده نگرانی ندارد و سیر صعودی قیمت سکه و ارز برایش مهم نیست.

او نیز به صراحت اشاره کرده که دولت نمی خواهد به این نابسامانی پایان دهد  از این رو فکر می کنم مجلس باید از اهرم های قانونی و نظارتی خود دراین راستا استفاده کند. چون ادامه این روند برای اقتصاد کشور خوب نیست وشتاب افزایش نرخ ارز نگران کننده است.

هم چنین نادر قاضی پور دیگر نماینده مجلس دولت را  “عامل اصلی آشفتگی بازار ارز” خوانده و یکی از دلایل افزایش قیمت دلار را تلاش دولت برای جبران کسری بودجه اعلام کرده است.

از سویی احمد وفادار رئیس اتحادیه طلا، سکه تهران دلیل افزایش قیمت انواع ارز و سکه در بازار داخلی را کاهش عرضه و افزایش تقاضا ذکر کرد و با بیان اینکه درصورت ادامه این روند قیمت دلار به بیش از ۳ هزار تومان خواهد رسید، اظهار داشت: اگرچه در روزهای اول فعالیت مرکز مبادلات ارزی،مقداری از فشار بر بازار آزاد را کاسته بود و اعتماد مردم نیز به این مرکز افزایش یافته است،اما امروز شاهد افزایش نرخ ارز و سکه در بازار هستیم.

رییس اتحادیه طلا اظهار امیدواری کرده  که با عرضه ارز به بازار فشار بر بازار آزاد کاهش یابد.

وفادار پیش بینی کرده  در صورتی که بانک مرکزی مبادرت به تامین ارز مورد نیاز بازار نکند،قیمت ها باز هم افزایش خواهد یافت.

همزمان با این انتقادات نادر قاضی‌پور و محمد حسین فرهنگی خبر از ارائه طرحی دو فوریتی در مجلس داده اند که به موجب آن ممنوعیت فروش آزاد ارز و محدود کردن فروش آن به بانک مرکزی و در چارچوب قواعد تعیین شده توسط مجلس، بررسی خواهد شد. قاضی‌پور گفته است مجلس در طرح دو فوریتی خود سلب اختیار دولت در بازار ارز را بررسی خواهد کرد.

به موازات آن طرح سوال از احمدی نژاد را نیز برخی از نمایندگان به جریان انداخته تا از او در مورد نابسامانی بازار ارز سوال کنند. طراح اصلی این طرح علی مطهری است و آنطور که برخی از نمایندگان اعلام کرده اند امضاء های آن در حال تکمیل است.

به گفته محمد دامادی نماینده ساری و میان دورود و عضو کمیسیون عمران مجلس در حال حاضر طرح سوال از احمدی نژاد  60 امضا داردو چنانچه این طرح به 74 امضا برسد اعلام وصول خواهد شد.

براي اولين بار در طول تاريخ جمهوري اسلامي ايران نمايندگان مجلس هشتم در اسفند سال گذشته از احمدی نژاد در مجلس سوال كردند که البته او به جای پاسخ به سوال ها جلسه را به شوخی و تکه پراکنی به نمایندگان گذراند.

اما نکته قابل توجه در سخنان بهمنی رییس کل بانک مرکزی است که تمام این آشفتگی های ارزی را ” مقاومت ” خوانده و گفته است: “بازار تا حدودی در حال مقاومت است، ولی قطعا‌ این مقاومت به زودی در هم خواهد شکست.”