چکیده : برخی ناظران مسائل سیاسی معتقدند مذاکرات مسکو، شاید آخرین فرصت برای تعامل و تفاهم مثبت بین ایران و غرب باشد. همچنین با توجه به اینکه اتحادیه اروپا پیش از این اعلام کرده است تحریم نفتی ایران از ابتدای ماه ژوئیه به اجرا درخواهد آمد، مگر آنکه در مذاکرات مسکو پیشرفت قابل توجهی حاصل شود. نتیجه مذاکرات مسکو می تواند آینده سیاسی و اقتصادی ایران را دگرگون کند.
کلمه – گروه بین الملل: تیم مذاکره کنندگان هستهای ایران یک روز پیش از آغاز دور جدید گفتوگوها با نمایندگان گروه ۱+۵ وارد مسکو، پایتخت روسیه، شدهاند. دو هفته پس از مذاکرات بغداد دو طرف قرار است پشت میز مذاکره بنشینند تا در مورد برنامه هسته ای ایران گفتگو کنند.
برخی ناظران مسائل سیاسی معتقدند مذاکرات مسکو، شاید آخرین فرصت برای تعامل و تفاهم مثبت بین ایران و غرب باشد و از دست دادن فرصتی که در پایتخت روسیه، این مهمترین متحد جمهوری اسلامی در میان قدرت های جهانی، پدید آمده ممکن است بهای گزافی برای هر دو طرف داشته باشد.
در همین حال، با توجه به اینکه اتحادیه اروپا پیش از این اعلام کرده است تحریم نفتی ایران از ابتدای ماه ژوئیه به اجرا درخواهد آمد، مگر آنکه در مذاکرات مسکو پیشرفت قابل توجهی حاصل شود. نتیجه مذاکرات مسکو می تواند آینده سیاسی و اقتصادی ایران را دگرگون کند.
در مذاکرات بغداد طرف مذاکره کننده ایرانی شرط نمایندگان 1+5 برای تعلیق غنی سازی 20 درصد را نپذیرفت و همچنین در مورد درخواست برای بازدید از سایت پارچین شروطی مطرح کرد. به همین دلیل مذاکرات بغداد بدون دست یافتن دوطرف به نتیجه خاصی پایان یافت.
روز گذشته نشریه فارن پالسی نوشت که 44 سناتور آمریکایی با ارسال نامه ای به باراک اوباما رییس جمهوری آمریکا از او خواسته اند تا در صورت عدم قبول سه خواسته مشخص کشورهای غربی در گفتگوهای در پیش روی ایران با اعضای گروه 1+5 در مسکو، به این گفتگوها خاتمه دهد.
در این نامه تاکید شده که برای اینکه بتوان تداوم مذاکرات بر سر برنامه های هسته ای ایران را توجیه کرد ایران باید با سه شرط مشخص موافقت کند: نخست اینکه سایت هسته ای فردو را تعطیل کند ، غنی سازی بالای 5 درصد را متوقف کند و تمامی ذخائر اورانیوم بالای 5 درصد را که در اختیار دارد به خارج از این کشور منتقل کند.
این سه شرط همان شروطی است که در مذاکرات بغداد از طرف نمایندگاه گروه 1+5 مطرح شد و با عدم موافقت ایران، مذاکرات بی نتیجه ماند. ایران بارها بر صلح آمیز بودن برنامه هسته ای خود تاکید و اعلام کرده که تعلیق غنی سازی را نمی پذیرد.
اکنون یک روز پیش از آغاز مذاکرات مسکو، تحلیلگران در غرب و ایران در باره نتیجه این مذاکرات به گمانه زنی پرداخته اند. کلیف کاپچن تحلیلگر ارشد خاورمیانه، ایران را در آستانه انتخاب میان داشتن برنامه هسته ای و اقتصاد می داند. او در مصاحبه ای با نیویورک تایمز می گوید در حال حاضر برای ایران هیچ چیز مهم تر از داشتن کیفی پر از پول نیست.
با این حال کاپچن و بسیاری از تحلیلگران غربی در مورد دستیابی به توافق در مذاکرات مسکو تردید دارند. چون معتقدند ایران تنها آمادگی پذیرش قراردادی موقت را دارد موضوعی که برای واباما و غرب خوشایند نیست و از سوی دیگر پذیرفتن حق غنی سازی ایران برای اوباما سال انتخاباتی سختی را در مقابل میت رامنی رقم خواهد زد. به گفته او ایران ممکن است برای مدتی کوتاه برنامه های هسته ای خود را متوقف کند اما در دراز مدت برنامه هسته ای یکی از اهداف رهبر ایران است که بعید است به هیچ قیمتی از انجام آن کوتاه بیاید.
از سوی دیگر پیشبرد مذاکرات ایران با 1+5 برای روسیه یک پیروزی دیپلماتیک محسوب می گردد، روابط آمریکا و روسیه طی ماه های گذشته بر سر مسائل سوریه تیره و تار است. مقامات مسکو همچنان پس از 16 ماه درگیری درگیری و کشته شدن هزاران غیر نظامی در سوریه، از دولت بشار اسد حمایت می کند.
هفته گذشته هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا مسکو را به ارسال هلیکوپتر های جنگی به سوریه متهم کرد. که باعث تنش زیادی میان آمریکا و روسیه شد. اگر روسیه بتواند ایران را به پذیرفتن شرایط پیشنهادی غرب ترغیب کند، تنش ها میان آمریکا و روسیه کمتر خواهد شد.
سخنان علی لاریجانی رئیس مجلس، یک روز پیش از آغاز مذاکرات می تواند تاییدی برتلاش مسکو برای نقش آفرینی در این زمینه باشد. لاریجانی در مصاحبه ای گفته است که مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ تاکنون محصول مهمی نداشته است و از گروه ۱+۵ خواسته تا در مسکو گامهای عملی بردارند. او اضافه کرده است که برخی مسئولان روسیه ظاهرا با دبیر شورای امنیت سازمان ملل صحبت کرده و قول دادهاند که وارد موضوعات اصلی در این زمینه شوند.
سفر هفته گذشته سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، به تهران نیز نشان دهنده تلاش مسکو در این زمینه است. در حالی که سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، روز جمعه (۲۶خرداد) گفت که روسیه همچنان مخالف تحریمهای یکجانبه علیه ایران است و برای روسیه مهم است که ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا از برقراری تحریمهای یکجانبه خودداری کنند.
بسیاری از مقامات ایرانی بارها اعلام کرده اند که ایران هیچ پیشنهادی مبنی بر توقف غنی سازی نخواهد پذیرفت. محمدصادق خرازی، سفیر سابق ایران در سازمان ملل، در مصاحبه ای که به تازگی انجام داده از رد هر گونه پیشنهاد غرب بدون در نظر گرفتن ادامه فعالیت غنیسازی از سوی ایران خبر داده است.