چکیده : پس از قرائت رای و بروز هرج و مرج در دادگاه، قاضی جلسه را تعلیق کرد. دلیل اصلی هرج و مرج و درگیری در دادگاه، تصمیم دادگاه به تبرئه کردن چهار نفر از مشاوران ارشد عادلی بود که به گمان بسیاری، در مرگ معترضان نقش داشتند. در برابر دادگاه، و پس از قرائت حکم، خانوادههای کشتهشدگان ناآرامیها، به ابراز شادمانی پرداختند. اما پس از آن که جمعیت متوجه شد مشاوران وزیر کشور پیشین مصر تبرئه شدهاند، واکنش خشمآلودی نشان دادند و شروع به سر دادن شعار کردند.
کلمه – گروه بین الملل: دیکتاتور معزول مصر به حبس ابد محکوم شد. این موضوع، مهمترین تیتر خبری امروز رسانه ها بود. مبارک اولین رهبر سابق یک کشور عربی است که از آغاز اعتراضات بهار عربی در دادگاه حضور یافته، مورد محاکمه قرار گرفته و محکوم شده است. اما حکم دادگاه، بسیاری از فعالان انقلاب مصر را راضی نکرده و در حال حاضر به دعوت اخوان المسلمین و دیگر مخالفان مبارک، هزاران نفر از ساکنان قاهره در میدان تحریر جمع شده اند تا به حکم دادگاه اعتراض کنند.
دادگاه جزایی مصر حسنی مبارک، رئیسجمهور پیشین این کشور را به حبس ابد محکوم کرد. با اعلام حکم دادگاه در روز شنبه (۱۳ خرداد) محاکمهای به فرجام رسید که در تاریخ کشورهای عربی بیسابقه تلقی میشود. برای نخستین بار رهبر یک کشور عربی با حضور شخصی و بطور علنی در دادگاهی متعارف مورد محاکمه قرار گرفت. مبارک روز شنبه صبح با هلیکوپتر به ساختمان دادگاه آورده شد. او این بار نیز چون دفعات قبل بر روی برانکارد در سالن دادگاه حضور داشت.
روند دادگاه از تلویزیون دولتی مصر پخش شد. احمد رفعت، قاضی دادگاه، در آغاز جلسه محاکمه، زمامداری ۳۰ ساله مبارک را دورانی سیاه در تاریخ معاصر مصر خواند و از انقلاب ۲۵ ژانویه به عنوان طلیعه فجر در این کشور یاد کرد. حسنی مبارک که ۸۴ سال دارد به اتهام فساد مالی، سوءاستفاده از مقام دولتی و مسئولیت در کشتهشدن دستکم ۸۵۰ نفر در اعتراضات خیابانی سال گذشته محاکمه شد.
درخواست اعدام از سوی دادستان
مصطفی سلیمان، دادستان مصر، از دادگاه تقاضای حکم اعدام برای حسنی مبارک کرده بود. اما وکیل مدافع مبارک، موکل خود را بیگناه خوانده و خواهان آزادی او شده بود. حسنی مبارک پیش از آخرین جلسه دادگاه در نامهای خطاب به مردم مصر نوشته بود از این اتهام که او مرتکب خونریزی شده به شدت متاثر است. این نامه در روزنامه تحریر که از انقلاب و تحولات مصر پشتیبانی میکند، انتشار یافت. در نامه مبارک همچنین آمده است که او برای مردم مصر سالیان دراز مبارزه کرده و هیچگاه حیثیت خود را به عنوان یک نظامی با مالاندوزی نامشروع لکهدار نکرده است.
اگر چه دادستان دادگاه و بسیاری از مردم مصر انتظار داشتند برای حسنی مبارک حکم اعدام صادر شود اما صدور حکم حبس ابد را می توان نوعی تلاش برای برقراری حکومتی دموکراتیک در آینده مصر دانست؛ تلاشی که گروهی از مصریان به آن اعتراض دارند. آنها می خواهند مبارک اعدام شود.
درگیری پس از دادگاه
پس از قرائت رای و بروز هرج و مرج در دادگاه، قاضی جلسه را تعلیق کرد. دلیل اصلی هرج و مرج و درگیری در دادگاه، تصمیم دادگاه به تبرئه کردن چهار نفر از مشاوران ارشد عادلی بود که به گمان بسیاری، در مرگ معترضان نقش داشتند. در برابر دادگاه، و پس از قرائت حکم، خانوادههای کشتهشدگان ناآرامیها، به ابراز شادمانی پرداختند. اما پس از آن که جمعیت متوجه شد مشاوران وزیر کشور پیشین مصر تبرئه شدهاند، واکنش خشمآلودی نشان دادند و شروع به سر دادن شعار کردند و درگیریهایی نیز میان معترضان و پلیس گزارش شده است. در سوئز نیز رای صادر شده با خشم گروهی از مردم رو به رو شده است.
در قاهره هزاران پلیس و سرباز در محل حضور دارند و صدها تظاهرکننده نیز در برابر دادگاه تجمع کردهاند. تظاهرکنندگان فریاد میزنند که مبارک قاتل است. بسیاری از این افراد خانوادههای ۸۵۰ نفری هستند که در جریان تجمعات کشته شدند. حسنی مبارک و چند نفر دیگر از یاران و نزدیکانش به کشتن معترضان در حین ناآرامیهای این کشور متهم شده بودند. تلویزیون دولتی مصر اعلام کرده که حال جسمی آقای مبارک پس از انتقال به زندان طره، بسیار بد شده است.
مجازاتهای تعیین شده
دادگاه برای سران رژیم سابقه مصر، این احکام را اعلام کرده است:
• حسنی مبارک، رئیسجمهوری سابق مصر: حبس ابد به اتهام توطئه برای کشتن معترضان، تبرئه از اتهام فساد
• علاء و جمال مبارک: تبرئه از اتهام فساد
• حبیب العادلی، وزیر کشور دوران مبارک: حبس ابد به اتهام توطئه برای کشتن معترضان
• چهار مشاور حبیب العادلی: تبرئه از اتهام همدستی و مشارکت در قتل معترضان
• حسین سالم، تاجر میلیاردر مصری: تبرئه از اتهام فساد
مخالفت اخوان المسلمین با حکم دادگاه
اخوان المسلمین، بزرگترین حزب مخالف در دوران زمامداری حسنی مبارک، با محکوم کردن این رای، خواهان تجدید محاکمه این افراد شده و گفته است دادستان عمومی، به وظیفه خود در جمع آوری اطلاعات و مدارک علیه این افراد عمل نکرده است. در مقابل احمد شفیق، نخست وزیر دوران مبارک و یکی از دو کاندیدای ریاست جمهوری در دور دوم انتخابات گفته است که باید این رای را پذیرفت. او گفته است که این رای باید درس تاریخی برای رهبران آینده مصر باشد.
گروهی از معترضان خواهان تجمع مردم در میدان تحریر شده و ساعت پنج بعد از ظهر به وقت محلی را زمان این تجمع اعلام کردهاند. این تجع در حال حاضر آغاز شده است تا در آستانه دور دوم انتخابات ریاست جمهوری مصر، تنشها را در این کشور افزایش دهد. در دور دوم، احمد شفیق، آخرین نخست وزیر دوران حسنی مبارک با محمد مرسی، نامزد اخوان المسلمین با یکدیگر رقابت خواهند کرد. بسیاری از انقلابیون جوان از هیچ کدام از این گزینهها راضی نیستند.
پیشینه حسنی مبارک
حسنی مبارک به مدت ۳۰ سال با شیوهای خشن و مستبدانه در مصر حکومت کرد. او پس از فرماندهی نیروی هوایی به عنوان معاون ریاستجمهوری مصر در دوران محمد انور سادات برگزیده شد. پس از ترور انور سادات در سال ۱۹۸۱ حسنی مبارک به عنوان رئیسجمهور جدید مصر قدرت را در دست گرفت. اغلب تحلیلگران سیاسی وی را سیاستمداری بدون خلاقیت و آیندهنگری میخواندند.
حسنی مبارک در دوران زمامداری خود طرفدار فضای نسبتاَ باز اقتصادی، اما بدون قبول دمکراسی و آزادیهای سیاسی بود. او هیچگاه چهرههای محبوب سیاسی را در کنار خود تحمل نمیکرد. عمرو موسی، وزیر امور خارجه مصر، یکی از این افراد بود که سرانجام به حاشیه رانده شد. پسران وی در حزب حاکم دارای پستهای مهمی شدند و با مداخله در فعالیتهای اقتصادی در مظان فساد مالی قرار گرفتند. به گفته دیپلماتهای غربی سوزان، همسر مبارک، یکی از مهمترین افرادی بود که از ایده جانشینی جمال (پسر مبارک) به عنوان رئیسجمهور آتی مصر حمایت میکرد. مردم مصر به شدت با حکومت موروثی خانواده مبارک در مصر مخالفت داشتند.
مبارک که به صورتی مستبدانه اغلب اهرم قدرت را در اختیار شخصی خود گرفته بود به سرعت بدل به کانون همه مخالفتها و انتقادات شد. سرانجام در جریان اعتراضات اخیر صدها هزار نفر در قاهره و شهرهای دیگر مصر با شعارهای تند خواهان کنارهگیری او از قدرت شدند.