چکیده : تعداد مدارس وابسته به حوزههاي علميه به صد مدرسه در كشور رسيده و سهم حوزههاي علميه در مديريت مدارس كشور رو به افزايش است. از وزارت آموزش و پرورش خبر ميرسد، اين وزارتخانه در فاز جديد همكاريهاي مشترك با حوزههاي علميه قصد دارد سازمان مستقلي تحت عنوان «سازمان مدارس وابسته به حوزههاي علميه در آموزش و پرورش» را تاسيس كند.
تعداد مدارس وابسته به حوزههاي علميه به صد مدرسه در كشور رسيده و سهم حوزههاي علميه در مديريت مدارس كشور رو به افزايش است. از وزارت آموزش و پرورش خبر ميرسد، اين وزارتخانه در فاز جديد همكاريهاي مشترك با حوزههاي علميه قصد دارد سازمان مستقلي تحت عنوان «سازمان مدارس وابسته به حوزههاي علميه در آموزش و پرورش» را تاسيس كند.
افزايش مشاركت و نقش حوزههاي علميه در آموزش ابتدايي و متوسطه كشور در شرايطي است كه پيش از اين و در دولت نهم مسوولان وزارت آموزش و پرورش امضا تفاهمنامهاي براي واگذاري مدارس به حوزههاي علميه را به شدت تكذيب كردند اما با آغاز دولت دهم و ورود حاجيبابايي به وزارت آموزش و پرورش اين مساله رنگوبوي جديتري به خود گرفت.
در حال حاضر به گفته مسوولان وزارت آموزش و پرورش نزديك به صد مدرسه در كشور به حوزههاي علميه واگذار شده است و به نظر ميرسد با تاسيس سازماني مستقل اين رقم طي سالهاي آينده با افزايش بيشتري مواجه شود. پيش از اين تفاهمنامه همكاريهاي وزارت آموزش و پرورش و حوزههاي علميه درحالي به امضاي آيتالله مقتدايي، رييس حوزه علميه قم و حميدرضا حاجيبابايي رسيده بود كه در ذيل اين تفاهمنامه 22 عنوان همكاري مشخص شده است و مهمترين خروجي آن تاسيس مدارس وابسته به حوزههاي علميه، مشاركت حوزهها در تدوين كتب درسي، آموزش نيروهاي انساني مدارس و حضور دايمي روحانيون در مدارس است.
در همين رابطه حجتالاسلام علي ذوالعلم، رييس ستاد همكاريهاي حوزه علميه و آموزش و پرورش در گفتوگو با «شرق» ضمن اشاره به فاز جديد همكاريهاي حوزههاي علميه و آموزش و پرورش ميگويد: از جمله طرحهاي جديد ما براي گسترش و توسعه همكاريهاي في مابين كه عميقتر از طرحهاي اوليه ما در ستاد همكاريهاي حوزههاي علميه و آموزش و پرورش است، تاسيس سازمان مدارس اسلامي وابسته به حوزههاي علميه است؛ يعني حوزه علميه با پتانسيل پژوهشي و فكري كه دارد، بايد مدل تربيت ديني مطلوب و متناسب با زمان معاصر را در چارچوب ضوابط و قواعد كنوني آموزش و پرورش طراحي و تدوين كند و مدارس وابسته به حوزه تحت اين برنامه قرار بگيرند. او با اشاره به اينكه اين طرح ورود حوزههاي علميه را در متن فرآيند تربيت تامين ميكند، ميافزايد: در حقيقت بناي اين طرح بر اين است كه در جايي كه ائمه جمعه يا بخشهاي مختلف رسمي حوزهها توانمند و علاقهمند به مشاركت مردم هستند و ميتوانند مدارس را مستقيما هدايت كنند، در چارچوب قوانين مصوبي كه وجود دارد، مشاركت واقعي و عميقي در تعليم و تربيت داشته باشند.
رييس ستاد همكاريهاي حوزه علميه و آموزش و پرورش با اشاره به اينكه تعداد مدارس وابسته به حوزههاي علميه نزديك به صد مدرسه در كشور است، ادامه ميدهد: اين طرح، يك طرح درازمدت است و اگر اجرايي شود، موجب خواهد شد تا مدارسي كه با حمايت حوزههاي علميه تاسيس مي شوند، يك نوع الگوسازي براي ساير مدارس باشند تا بتوانند به بنيه برنامهريزي و توليد محتواي آموزش و پرورش كمك كنند، بدون اينكه مسووليت آموزش و پرورش در امر تعليم و تربيت مخدوش شود و ساختارهاي قانوني لزوما تغيير پيدا كند.
تاسيس مركز تامين و تربيت «روحاني مدرسه»
حضور روحانيون در مدارس يكي ديگر از برنامههاي مشترك وزارت آموزش و پرورش و حوزههاي علميه است كه همچون تاسيس مدارس وابسته به حوزههاي علميه در حال انجام است. علي ذوالعلم ميگويد: برنامه ديگر اين است كه در حوزه علميه به عنوان يك كار درازمدت، چندين مركز و سازمان بتوانند در حيطههاي مختلف آموزش و پرورش تاثيرگذار باشند، بر اين اساس در حال حاضر يك مركز ديگر به طور مشخص پيشنهاد شده است. اين طرح تاسيس مركز تامين و تربيت روحاني مدرسه است، كه لازم است حوزه علميه با برنامهريزي آموزشي و تربيتي مناسب براي طلاب واجد شرايط و علاقهمند، زمينه را فراهم كنند تا آنها با گذراندن دورههاي آموزشي مناسب بتوانند در مدارس، حضوري فعال و اثرگذار داشته باشند.
رييس ستاد همكاريهاي حوزه علميه و آموزش و پرورش با تاكيد بر اينكه ما سعي داريم روحانيوني كه در مدارس حضور پيدا ميكنند را از جايگاه مبلغ خارج كنيم ميگويد: روحاني مدرسه كسي نيست كه به عنوان مبلغ اعزام شود و در يك مدرسه سخنراني كرده و بعد آن را رها كند يا اينكه دايما در آنجا استقرار داشته باشد، البته ممكن است يك روحاني وقت بيشتري بگذارد و اين مغتنم است، ولي لزوما اينگونه نيست بلكه مهم عمق و استمرار ارتباط است. به اين معنا كه اين روحاني بايد به مدت مثلا پنج يا 10 سال با مدرسه ارتباط داشته باشد تا بتواند حركت تربيتي مدرسه را رصد كرده و ارزشيابي و بهسازي كند. پيشنويس اين طرح آماده شده و اميدواريم كه اين مركز تاسيس شود. البته ديدگاه آن طرح اين است كه از نظر اجرايي كاملا غيرمتمركز و با مشاركت همه دستگاههاي حوزوي اعم از حوزه علميه خواهران، دفتر تبليغات اسلامي، سازمان تبليغات و ساير مراكز حوزوي و حتي مجموعههاي حوزوي خودجوش و غيررسمي كه الان شكل گرفته و طلاب فاضل و خوشفكري در اين زمينه ورود پيدا كردهاند، حمايت، پشتيباني و تامين شود.
حضور روحاني در مدارس مانند حضور پزشك است
سهم حوزههاي علميه در مديريت و برنامهريزيهاي آموزشي در كشور با همكاري اين نهاد در تدوين سند ملي آموزش و پرورش بيش از پيش شده است، همكاريهايي كه از سوي برخي از مسوولان آموزش و پرورش و حوزههاي علميه بنا به دلايلي همچون افزايش نگرانيها از چگونگي خروجي آموزش و پرورش كليد خورده است.
علي ذوالعلم در ادامه به اشاره به نقش روحانيون در مدارس با تشبيه وظايف آنها به پزشكان ميگويد: ما روحاني مدرسه را به پزشك مدرسه تشبيه كردهايم، يعني همانطور كه لازم نيست پزشك مدرسه به صورت دايم و تمام وقت در مدرسه حضور داشته باشد و مسووليت سلامت جسمي بچهها را بر عهده دارد در حقيقت، يك روحاني نيز به نحوي هدايت معنوي مدرسه، تضمين سلامت فكري و ديني دانشآموزان و خدمترساني فرهنگي و ديني به اوليا و كادر مدرسه را برعهده دارد. او ميافزايد: روحاني در اين نقش ممكن است هفتهاي يك روز در مدرسه حضور پيدا كند، ولي دغدغههاي مدرسه را ميشناسد، به جنبههاي مختلف مدرسه توجه دارد، براي آن وقت ميگذارد و با مدرسه هماهنگي لازم را انجام ميدهد و البته مهم، استمرار اين ارتباط و عمق آن است.