چکیده : شركت ملي نفت به لحاظ قراردادي تعهداتي دارد. اگر قطع صادرات نفت به اروپا از جانب دولت ايران اعمال شود موضوع، اضطراري (فورسماژور) تلقي خواهد شد و از نظر حقوقي، شركت ملي نفت را دچار مشكل نميكند. اما اگر شركت ملي نفت راسا صادرات نفت را قطع كند ممكن است با مشكلات حقوقي در سطح بينالمللي مواجه شود. قطع صادرات نفت به اروپا سكهاي با دو روست.
سيدمهدي حسيني*
تصميم قطع پيشدستانه صدور نفت به اتحاديه اروپا، در صورتي كه اتخاذ شده باشد تصميم درستي است. اروپا در چند ماه اخير به ويژه با تصويب تحريم نفتي ايران از ماه «ژوئن»، قدم در راه نادرستي گذاشته است. از موضع بالا حرف زدن آن هم با چاشني تهديد، در عالم ديپلماسي، اصلا پسنديده نيست. حالا ممكن است ايران، در تنظيم روابطش در برخي حوزهها كمسليقگيهايي هم داشته باشد اما رفتار غرب با ايران در اين مدت شرمآور بوده است.
غربيها اگر ميخواهند با ايران مذاكره كنند بايد فضا را باز كنند. نه اينكه مدام با زبان تهديد سخن بگويند. عمل اروپا و غرب در قبال ايران با كلامشان سازگاري ندارد. ديوارهاي بياعتمادي بين ايران و غرب برای ساليان درازی پابرجا مانده است. بنابراين در اين شرايط دو طرف نميتوانند حرف يكديگر را دقيق متوجه شوند. به همين دليل است كه معتقدم استراتژي اروپا در برخورد با ايران صحيح نيست.
با هيچيك از افراد ملتي با تاريخ و فرهنگ و احترام ايران نبايد اينطور كه غرب سخن ميگويد حرف زد. حالا اگر اروپا بخواهد با زبان تهديد، از تيرماه، نفت ايران را نخرد طبيعي است كه بايد با واكنش ايران روبهرو شود. چرا كه آنان تا آن موقع ميخواهند با پر كردن ذخاير نفتي، وارد كردن نفت بيشتر عربستان به بازار و اتخاذ تمهيدات لازم، منافع خودشان را تامين كنند. در اين شرايط بهتر است ايران با روش عزتمندانه، چهار ماه از درآمدش كم كند و صادرات نفت به اروپا را زودتر قطع كند. ذكر يك نكته البته بسيار با اهميت است.
شركت ملي نفت به لحاظ قراردادي تعهداتي دارد. اگر قطع صادرات نفت به اروپا از جانب دولت ايران اعمال شود موضوع، اضطراري (فورسماژور) تلقي خواهد شد و از نظر حقوقي، شركت ملي نفت را دچار مشكل نميكند. اما اگر شركت ملي نفت راسا صادرات نفت را قطع كند ممكن است با مشكلات حقوقي در سطح بينالمللي مواجه شود. قطع صادرات نفت به اروپا سكهاي با دو روست.
اينكه بازاري را از دست بدهيم اتفاق خوبي نيست. چرا كه براي گرفتن آن بازار مسير دشواري را بايد طي كرد، بازار نفتی داغی هم برايمان مهيا نيست. ممكن است حتي حدود 20درصد از درآمد نفتيمان را از دست بدهيم كه بايد تمهيد كرد در اين شرايط براي كشور مشكلي ايجاد نشود. اين يك روي سكه است. روي دوم سكه اما ارزشش را دارد.
ميتوانيم چهار ماه به خودمان سخت بگيريم و براي بازارهاي جايگزين تلاش كنيم و كشورهايي نظير ژاپن، كره و مشتريان ديگرمان را هم متوجه كنيم كه با كسي شوخي نداريم. اين كشورها دوست ندارند كه نفت ايران را تحريم كنند. چون اقتصادشان وابسته به انرژي وارداتي است. ممكن است آنها بتوانند با عكسالعمل ايران، آمريكا را براي عدم همراهي در تحريم نفتي، مجاب كنند.
*معاون سابق بینالملل وزارت نفت
منبع: شرق