سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic

آسمان دمشق ابري است

چکیده :درگيري هاي نظامي روزهاي اخير سوريه، مي تواند شرايط را براي تصويب قطعنامه شوراي امنيت عليه سوريه مهيا...


سيد محمد اسلامي

افق تحولات در سوريه روشن به نظر نمي رسد، هرچند نمي توان با قطعيت در اين باره سخن گفت. دولت بشار اسد مانند دولت بن علي، در تونس، آنچنان سست نبود که 2 هفته اي از هم بپاشد. مخالفان داخلي بشار اسد هم هيچگاه نتوانستند خاطره “ميدان التحرير” قاهره را در دمشق زنده کنند. روسيه و چين هم تاکنون نگذاشته اند مدل ليبي در سوريه اجرا شود. نوبتي هم باشد، نوبت به آزمودن مدل يمن، براي تغيير در سوريه است. “حمد بن جاسم آل ثاني”، وزير خارجه قطر، هفته گذشته پس از پايان نشست وزراي خارجه کشورهاي عضو اتحاديه عرب در قاهره، به خبرنگاران گفت که برخي کشورهاي عضو اتحاديه عرب تلاش مي کنند تا مدل يمن را در سوريه پياده کنند.

آيا مدل يمن در سوريه اجرايي است؟

انتقال قدرت در يمن، براساس طرح شوراي همکاري خليج فارس انجام شد. عبدا… صالح دوم فروردين 90 از عربستان خواست تا ميان او و مخالفانش ميانجيگري کند. 6 ماه بعد در پاييز، دبير شوراي همکاري خليج فارس همراه با وزيرخارجه عربستان به صنعا رفت و منصور هادي، معاون عبدا… صالح، به نمايندگي از او طرح انتقال قدرت را امضا کرد. آذرماه 90، 34 عضو کابينه در برابر “عبدربه منصور هادي” سوگند خوردند و 20 آذرماه دولت وحدت ملي يمن کار خودش را آغاز کرد. عبدا… صالح يکشنبه همين هفته از مرزهاي هوايي ايالات متحده گذشت و حالا که پايش به زمين سفت رسيده، احتمالا خاطرات انقلاب در اين کشور را مرور مي کند. اما شرايط در سوريه به گونه اي نيست که کشورهاي عرب منطقه بتوانند مدل يمن را براي سرنگوني بشار اسد پياده کنند. کسي در سوريه حاضر نيست جاي بشار اسد را بگيرد. اختلاف موافقان و مخالفان بشار اسد هم، که برآمده از اختلافات شديد سياسي و مذهبي است، به اندازه اي است که تصور نشستن آنها زير سقف يک کابينه دور از ذهن است. انتقال قدرت در يمن را متحدان سعودي عبدا… صالح مديريت مي کردند. حتي اگر قرار بود مدل يمن در سوريه اجرا شود، ايران يا روسيه بايد ميدان دار آن مي شدند، نه “فراکسيون شوراي همکاري خليج فارس” در اتحاديه عرب.

مرغ عربي، تنها يک پا دارد!

قطر و عربستان بهتر از هرکسي مي دانند که مدل يمن، حداقل در شرايط کنوني سوريه شدني نيست. سوريه در ماه هاي گذشته قدم به قدم با طرح اتحاديه عرب به پيش آمده بود. بشار اسد شرايط فوق العاده کشور را پس از ده ها سال لغو کرد. ناظران اتحاديه عرب را پذيرفت. 5 هزار معترض را آزاد کرد و از اصلاح در قانون اساسي اين کشور خبر داد. هفته گذشته کار آنچنان به سامان شده بود، که عدنان منصور، وزير خارجه لبنان، پيشنهاد داد تعليق حضور نماينده سوريه در جلسات اتحاديه عرب لغو شود. اما ناگهان همه چيز به هم خورد. اتحاديه عرب درباره سوريه دچار اختلاف شد. يک روز پس از تمديد فعاليت ناظران، کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج فارس، 50 نماينده خود در هيئت ناظران اتحاديه عرب را به کشورهايشان بازگرداندند. گويي کسي به دنبال بازگشت آرامش در سوريه نيست. مرغ عربي تنها يک پا دارد و اعراب منطقه تنها با رفتن بشار اسد آرام مي گيرند. قطر و عربستان، در اقدامي خارج از توافقات اتحاديه عرب، پيش نويس قطعنامه اي را بوسيله مراکش به شوراي امنيت ارائه دادند که روسيه آن را “گذر از خط قرمزها” اعلام کرده است. به نظر مي رسد که پس از عدم امکان تحقق مدل هاي ليبي و يمن در سوريه، مخالفان بين المللي و منطقه اي بشار اسد به دنبال مدل جديدي براي سوريه هستند. مصطفي احمد الدابي، رئيس سوداني هيئت ناظران اتحاديه عرب، در روزهاي گذشته واقعيت هاي تلخي را فاش کرد. او به روزنامه اماراتي دارالخليج، گفت که توقف فعاليت ناظران در سوريه به خاطر فتواي يک شيخ سوري تبار سلفي بوده که از رياض، محل اقامتش، ناظران بين المللي را “مهدور الدم” اعلام کرده است. الدابي همچنين به روزنامه الحيات گفت: «مخالفان دولت بشار اسد به هيچ وجه با کميته ناظران همکاري نمي‌کنند و قصد دارند با ادامه ناآرامي در سوريه موضوع اين کشور را به شوراي امنيت بکشانند» برنامه جديد عربي-اروپايي-آمريکايي براي سرنگوني بشار اسد آغاز شده است. خبرهايي که از سوريه مي رسد با تحليل هاي متعارف سازگار نيست. اين ناسازگاري به اين معنا است که پشت پرده اتفاق هايي مي افتد که از ديد رسانه ها به دور نگه داشته شده است. چشم ها به جلسه شوراي امنيت دوخته شده است. نبيل العربي، دبيرکل اتحاديه عرب، گفته است تلاش مي‌کند موضع روسيه و چين را در قبال مساله سوريه تغيير دهد. اما براي تصويب قطعنامه اي که کار بشار اسد را يکسره کند، به قرائني نياز است که اوضاع در سوريه را آشفته نشان بدهد.

تلاش براي گسترش جنگ هاي شهري در سوريه

بخش دوم مدل جديد نيز شروع شده است. روز گذشته دويچه وله از شديدترين درگيري‌هاي 10 ماه گذشته در سوريه خبر داد. العربيه نيز مدعي شد درگيري ها به وسط شهر دمشق هم رسيده است. البته دولت سوريه اعلام کرده است که در عملياتي به مقر مخالفان مسلح در حومه دمشق حمله کرده و برخي از آنها را بازداشت کرده است. اما کار به جايي رسيده که “ارتش آزادي سوريه” مدعي شده از تلاش اعضاي خانواده “بشار اسد” رييس جمهور اين کشور براي خروج از سوريه جلوگيري کرده است. به هر روي تلاش مخالفان مسلح بشار اسد و کشورهايي که سلاح آنها را تامين مي کنند، براي ناامن جلوه دادن سوريه نتيجه داده است. درگيري هاي نظامي روزهاي اخير سوريه، مي تواند شرايط را براي تصويب قطعنامه شوراي امنيت عليه سوريه مهيا کند.

مذاکرات در مسکو، فرايندي موازي با شوراي امنيت

روزهاي آتي براي دولت سوريه سرنوشت ساز است. هفته آينده نشست شوراي امنيت در مورد سوريه برگزار مي شود. العربيه مدعي شده است که هيلاري کلينتون شخصا در اين نشست شرکت خواهد کرد. وزراي خارجه اتحاديه عرب هم يکشنبه آينده جلسه خواهند داشت. اما روس ها تلاش مي کنند ابتکار عمل را در دست گيرند. وزارت خارجه روسيه در بيانيه‌اي از آمادگي دولت سوريه براي حضور در جلسه مذاکره با مخالفان دولت بشار اسد در مسکو خبر داده است. اين خبر به اين معناست که مسکو مي خواهد در فرصت اندک باقي مانده، فرآيندي موازي با شوراي امنيت ايجاد کند، و نقش خود را در معادلات سوريه پر رنگ تر کند و از حاشيه به متن تحولات بيايد.

جنگ، “بهار” مردم سوريه نيست

همزمان با تحليل تحولات بين المللي و منطقه اي در مورد سوريه، آنچه نبايد از خاطر برد نقش مردم اين کشور است، که مي توان آن را مهمترين عامل تاثيرگذار در آينده سوريه دانست. سوريه اين روزها به همان اندازه که صحنه ترور و خشونت مخالفان مسلح بشار اسد شده، صحنه برگزاري تظاهرات حمايتي از دولت، به ويژه در پايتخت، هم بوده است. گردهمايي هاي متعدد حاميان نظام کنوني سوريه در دمشق، ديرالزور، حلب، لاذقيه، طرطوس، حسکه و مناطق ديگر از اين دست را نبايد از خاطر ببريم. حتي برخي مخالفان نيز اذعان دارند که مردم سوريه به دلايل مختلف خواستار ثبات در کشورشان هستند. تجربه هاي تلخ عراق و ليبي هنوز در خاطره مردم سوريه زنده است. آنها به خوبي مي دانند که مداخله نظامي در کشورشان، براي آنها به معناي “بهار عربي” نخواهد بود. دولت سوريه نيز، برخلاف ديگر کشورهاي حوزه بيداري اسلامي، هيچگاه طعم تلخ مصالحه با رژيم صهيونيستي را به کام مردمش روا نداشته است. بشار اسد، هم توانسته است با تغيير در سياست ها، انجام اصلاحات و عمل به توافق هايش با اتحاديه عرب، جايگاه خود را بين مردم تقويت کند.

با اين حال قدرت هاي منطقه اي و بين المللي خارجي، “آسمان” اين روزهاي دمشق را “ابري” کرده اند. گذر زمان نشان خواهد داد که بشار اسد و مردم سوريه چگونه خود را از بحران کنوني رها خواهند کرد.

منبع: روزنامه خراسان


یک پاسخ به “آسمان دمشق ابري است”

  1. ناشناس گفت:

    افق روشناست!
    رزیم اسد با نکبت ساقط خواهد شد