چکیده : ای حج گذارده، بدان كه ابراهيم چون مطيع فقط امر خدا بود حتي زن و فرزندش را در بياباني خشك و بي آب و علف تنها گذارد. و به ياد بياور كه هاجر در بين دو كوه سراسيمه ميدود در حالي كه دعا ميكند وخدا را ميخواند و فقط از او طلب كمك مينمايد. و بياموز كه هاجر بر کنجی ننشست و به دعا اكتفا نكرد و براي رسيدن به هدف همراه دعا، تلاش نمود. و این گونه شد که صفا و مروه از نشانه و علامتهايي است كه انسان را به ياد خدا مياندازد".
زهرا ربانی املشی
اي حاجي كه بايد آموخته باشي همچون ابراهيم بر علیه ظالم باشی, چگونه است كه مظلوم را مي كوبي؟
ايام حج است و مسلمانان اعم از آنهايي كه مشرّف شده اند يا نه، عاشقانه آرزوي وصل آن را مي طلبند. اما آنچه كه مهم است اثري است كه اين سفر روي ما ميگذارد.
صاحب خانه در آيه 96سوره آل عمران چنين مي فرمايد: “إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِّلْعَالَمِينَ” “اين خانه وسيله هدايت است براي عالميان”.
رمز اين هدايت چيست؟ پاسخ آن در آيه 97 سوره آل عمران است كه ميفرمايد: “فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَّقَامُ إِبْرَاهِيمَ…” شناخت مقام و منزلت و جايگاه ابراهيم ميتواند رمز هدايت باشد، نه تنها براي مسلمين، بلكه براي همه عالميان. يعني حج رسيدن به خدا، از راه و مسير شناخت ابراهيم است چرا كه خدا او را در امتحانات مختلف بت شكني، تسليم، شكر، ايثار، فداكاري، تولّي و تبرّي، وفا ، حلم و بردباري و… آزموده و چون او را مطيع امر خود يافته [“إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِلّهِ” (آیه 120 سوره نحل)] امامش نموده و سپس می فرماید: “وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا” (آيه 24 سوره آل عمران)” و به اينگونه بود كه ابراهيمی را كه در ظاهر مسؤول مستقيم هيچ قومي نبود امام همه مردم، در همه مكانها و همه زمانها گشت و به همگان سفارش شد كه “واتخذوا من مقام ابراهيم” (سوره بقره آيه 125) “از مقام و جايگاه و ارزشهاي ابراهيم توشهاي برگيريد”.
و اما اي حاجي، كه شايد بارها حج گذارده اي از مقام ابراهيم چه توشه ای بر گرفته اي؟ – آنجا كه لباس از تن در آوردي تا همچون مسافر آخرت با همه مردم هم لباس گردي و به هر گونه تبعيض “نه” بگويي و جلال و جبروت ظاهري را ملاك نگيري؟
آنجا كه با احرامت به شهوت و جدال و آزار و اذيت و منيّت نه گفتي؟
آنجا كه خانه را در بر گرفتي و پروانه وار همچون كودكي رام در گرد پدري دلسوز چرخيدي و چرخيدي و العفو العفو گفتي؟
آنجا كه به ياد همسر و فرزند ابراهيم به طرف دو كوه صفا و مروه دویدی تا به ياد غربت و تنهايي هاجر و طفلش و ياد تنهايي پس از مرگ، بين دو كوه را سعي كني؟
و نيز ای حج گذارده، بدان كه ابراهيم چون مطيع فقط امر خدا بود حتي زن و فرزندش را در بياباني خشك و بي آب و علف تنها گذارد. و به ياد بياور كه هاجر در بين دو كوه سراسيمه ميدود در حالي كه دعا ميكند وخدا را ميخواند و فقط از او طلب كمك مينمايد.
و بياموز كه هاجر بر کنجی ننشست و به دعا اكتفا نكرد و براي رسيدن به هدف همراه دعا، تلاش نمود. و این گونه شد که: “إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَآئِرِ اللّهِ” (بقره 158) “صفا و مروه از نشانه و علامتهايي است كه انسان را به ياد خدا مياندازد”.
آنجا كه در عرفات ماندي تا عارف گردي؟
آنجا كه به مشعر رفتي تا شعور يابي؟
و آنجا كه به منا رفتي تا به نهايت آرزو و خواستههايت برسي؟
و آنجا كه بايد بهترين دارائيت را قرباني كني در حد قرباني اسماعيل. (و انفقوا ممّا تحبّون) يعني زر و زور و مقام و هيبت و اصل و نسب و تخت و تاج و هر آنچه كه به او بيشتر دلبستهايم قرباني كنيم. البته اگر بخواهيم ابراهيم، امام ما باشد که در غیر این صورت، حج ابراهيمي به جا نياوردهايم.
و بالاخره در آنجا كه شيطانهاي كوچك و بزرگ را رَمي كردي ، آيا توشه اي برگرفتی؟
و اکنون، اي حاجي كه حج را درک کردهای، اگر توشهای بر گرفتهاي، پس چگونه ميتواني مصالح اسلام را فداي مصلحت خود و خوديها كني؟
اي حاجي اگر توشهاي بر گرفتهاي، چرا بتهايي را كه از حالت سنگي در آمده اند و شكل و لباس ديگري پيدا كردهاند ، نمیشناسی و نميشكني؟ و شاید هم می شناسی و نمی شکنی؟
اي حاجي توشه برگرفته از حج، چگونه ناتوانان و گرسنگان را ميبيني و سر راحت بر بالش ميگذاري؟
اي حاجي كه بايد ابراهيم امامت باشد، چگونه به جاي اينكه نان به سفره همنوعان گذاري، و حتي از بهترين هاي خودت انفاق كني، نان و حقوق خودش را نيز قطع مي كني؟
اي حاجي كه بايد آموخته باشي همچون ابراهيم بر علیه ظالم باشی, چگونه است كه مظلوم را مي كوبي؟
اي حاجي شاگرد ابراهيم، آنجا كه لازم باشد با شهادت و اظهار حق، جلوي عمل خلاف را مي گيري و يا از حق مظلومي دفاع ميكني؟
و بالاخره اي حاجي الگو بر گرفته از ابراهيم، آيا سراي باقی را فداي دنياي فانی ميكني؟ و حجّی که گذاردی، در تو تأثير گذاشته، و مقبول درگاه احديت قرار گرفته است؟
و امروز ای حاجی، در ایام حج، خوب بنگر، و اعمال خود را با اعمال ابراهیم(ع) محک بزن، که فردا دیر است.
منبع: جرس