چکیده : هر مقام غیر معصومی در جایگاه غیر قابل انتقاد قرار بگیرد هم خود فاسد می شود و هم جامعه را فاسد می کند، یعنی ما مقام غیر قابل انتقاد نداریم، چه رئیس جمهور، چه رهبر و چه دیگران./ واقعاً مقصود از ولایت فقیه چیست؟ مقصود از آزادی بیان چیست؟ حدود آزادی چیست؟ حدود آزادی بیان و آزادی های اجتماعی چیست؟ اینها دقیق برای ما مشخص نیست و همین است که ما در عمل به بن بست می خوریم. / شهید مطهری در زمینه آزادی بیان، دائم هشدار می دهد مبادا به بهانه حفظ انقلاب جلوی آزادی بیان را بگیرید، جوانان خیال نکنند که با مانع اظهار نظر مخالفان شدن دارند خدمت به انقلاب می کنند.
علی مطهری نماینده مستعفی مجلس و از اعضای هیات نظارت بر مطبوعات، فاش کرد که در جلسات این هیات، “میگویند این روزنامه یا این مجله، با یک آقایی که در این فتنه ی اخیر منتقد بوده مصاحبه کرده این خودش یعنی جرم! بنابراین این نشریه باید توقیف بشود… ما می گوئیم این مخالف آزادی بیان است و اگر بنا باشد اینطور باشد کسی نباید صحبت کند، شما جلوی آزادی بیان را میگیرید، ولی آنها میگویند این توطئه است و ما با آزادی توطئه مخالفیم!”
پسر شهید مطهری همچنین به نقل از پدرش گفت:”هر مقام غیر معصومی در جایگاه غیر قابل انتقاد قرار بگیرد هم خود فاسد میشود و هم جامعه را فاسد میکند، یعنی ما مقام غیر قابل انتقاد نداریم، چه رئیس جمهور، چه رهبر و چه دیگران… شهید مطهری در زمینه آزادی بیان دائم هشدار میدهد مبادا به بهانه حفظ انقلاب جلوی آزادی بیان را بگیرید، جوانان خیال نکنند که با مانع اظهار نظر مخالفان شدن دارند خدمت به انقلاب میکنند.
علی مطهری که در میزگرد منشور برادری و به مناسبت بیست و سومین سالگرد صدور پاسخ حضرت امام خمینی(س) به حجت الاسلام و المسلمین محمدعلی انصاری سخن می گفت، تاکید کرد: نکاتی که امام در منشور برادری فرمودند برای امروز ما و مخصوصاً بعد از بحران اخیری که در کشور ما پیدا شد، بسیار کارساز و مغتنم است و شاید اگر ما از همان ابتدا به آن کردیم امروز فضای سیاسی کشور ما بهتر بود.
او با بیان اینکه شاید ما به اندازه ی کافی به رهنمودهای امام در زمان حاضر توجه و عنایت نداریم، ادامه داد: اینکه به فرض یک گروهی یا گروههایی از مبانی و اصول اولیه انقلاب اسلامی فاصله گرفته باشند، دلیل نمیشود که پس ما باب اختلاف را باز کنیم و آنها را طرد کنیم، طبیعی است که ما باید تلاش کنیم که آنها را برگردانیم، آنها را به راه خودمان دعوت کنیم، درباره این مبانی و اصول بحث کنیم.
این نماینده مستعفی مجلس با تاکید اینکه برای ایجاد وحدت در جامعه و میان گروههای سیاسی، بیش از همه نیاز به کار فکری و بحث و گفتگو داریم، یکی از مشکلات امروز را برداشتهای مختلف از مبانی و اصول انقلاب اسلامی ذکر کرد و گفت: الان بین همین گروههای اصولگرا، همه دم از ولایت فقیه و آزادی بیان و عدالت میزنند ولی وقتی که خوب دقت میکنیم میبینیم هر کدام واقعاً یک معنای خاصی را مورد نظر دارند و تا زمانی که معنای واحدی برای ما پیدا نشود من فکر میکنم وحدت واقعی پیدا نخواهد شد.
آیا باید طبق میل ولی فقیه حرف بزنیم؟
مطهری در روایتی از انتخابات ریاست جمهوری سال 88 گفت: بسیاری از اصولگرایان معتقد بودند آقای احمدی نژاد گزینه خوبی نیست و باید به فکر گزینه دیگری باشیم! یک عده هم میگفتند همین طور است، منتهی ما چون احساس میکنیم که تمایل رهبری به ایشان است بنابراین میگوئیم هیچ کس نباید اظهار نظر کند! یک عده میگفتند اینجا بحث انتخابات است و طبیعت انتخابات اینست که هر کسی نظر خودش را اعلام کند و ما مجاز هستیم که علیرغم اطلاع از نظر رهبری خودمان برویم سراغ یک گزینهی دیگری، و احیاناً در نظر رهبری هم تأثیرگذار باشیم، یعنی وقتی ایشان احساس کنند اکثریت قریب به اتفاق اصولگراها در یک گزینه ی خاصی وحدت کردند ایشان هم طبیعتاً حمایت خواهند کرد، ولی آن گروه مقابل میگفتند نخیر به هیچ وجه، همین که احساس کنیم اندک تمایلی به آقای الف هست همه باید ساکت باشیم، یعنی در واقع حتی میل رهبری کافیست برای اینکه ما دیگر وارد نشویم.
او، با تصریح اینکه این شیوه برخورد با موضوع به نوع برداشتی که ما از ولایت فقیه داریم برمی گردد، این سوال را مطرح کرد که: آیا مثلاً در هر مسئله ای ما ابتدا باید نظر ولی فقیه را بدانیم و بعد اظهار نظر کنیم، یا اینکه نه! ما مجازیم حرف خودمان را بزنیم و ابتکار عمل داشته باشیم و انتقاد کنیم و از این قبیل. دیدیم که بالأخره آن گزینه برنده شد و در عمل معلوم شد که ما برداشتمان از ولایت فقیه یکسان نیست! و وقتی باز به فرمایشات خود رهبری مراجعه میکنیم میبینیم نظر رهبری باز نظر این طرف را تأیید میکند که طرفدار آزادی عمل و اظهار عقلی و ابتکار عمل است. اینست که من معتقدم تا زمانی که ما به مبانی و اصول مشترک با یک برداشت نرسیم، ایجاد وحدت کار بسیار مشکلی خواهد بود.
نماینده مستعفی مجلس هشتم افزود: در وحدت مذهبی هم همینطور است، وحدت بین شیعه و سنی، بین فرق مختلف اهل سنت و شیعه، ما الآن مقصودمان این نیست که هر فرقه ای بیاید دست از عقایدش بردارد و مذهب مقابل را بپذیرد، این درست نیست، میگوئیم در عین اینکه عقاید خودمان را داریم وقتی دقت میکنیم میبینیم نقاط مشترکمان خیلی بیشتر است، بنابراین بر این اساس وحدت کنیم و این وحدت هم هیچ منافاتی با بحث و گفتگو و مباحثه علمی ندارد که فرقه مقابل را به مذهب خودمان دعوت کنیم. در مسائل سیاسی هم همینطور است، ما اگر مشترکاتی داشته باشیم و مشترکات ما هم بیش از مفترقات ما باشد امکان وحدت وجود دارد، بنابراین حالا اگر یک گروهی امروز پیدا شده که اساساً خیلی از آن اصول را زیر پا میگذارد، بنابراین دیگر امکان وحدت نخواهد بود!
علی مطهری در ادامه با اشاره به شعارها و مواضع جناح های سیاسی افزود: به حسب ظاهر همه دم از اسلام و انقلاب و آرمانهای انقلاب اسلامی میزنند و همین خودش دستاویز خوبی است و میتواند عاملی برای وحدت باشد و در واقع اینکه ما به هر بهانه ای بیائیم وحدت را خدشه دار کنیم خلاف اصول انقلاب است. منتهی ما واقعاً باید بحث و گفتگو داشته باشیم، یعنی بنشنیم درباره بسیاری از آنها بحث کنیم که واقعاً مقصود از ولایت فقیه چیست؟ مقصود از آزادی بیان چیست؟ حدود آزادی چیست؟ حدود آزادی بیان و آزادیهای اجتماعی چیست؟ اینها دقیق برای ما مشخص نیست و همین است که ما در عمل به بن بست میخوریم.
استاد دانشگاه تهران افزود: اینکه بگوئیم همه کسانی که اسلام و انقلاب و قرآن را قبول دارند با هم اتحاد کنند، ما اصلاً کسی را نداریم که منکر اسلام و انقلاب و قرآن باشد، در اوایل انقلاب ممکن است گروههایی بودند مثل چریکهای فدایی خلق که اساساً کمونیست بودند و اسلام را قبول نداشتند، ولی برای امروز ما این شروط کافی نیست، بلکه باید یک مبانی مشخصی در کار باشد تا ما در عمل به مشکل برنخوریم.
خیلی صریح میگویند فلانی فلان جا اظهار نظر مخالف کرده پس از انقلاب خارج شد
فرزند شهید مطهری از زبان پدرش ادامه داد: خودشان نقل میکنند از حضرت امیر که صحبت میکرد و دیگری بلند میشد انتقاد میکرد و ایشان پاسخ میداد، شما این نگاه را بگذارید کنار نگاهی که بعضی دارند که اساساً خیلی صریح فلانی فلان جا اظهار نظر مخالف کرده پس از انقلاب خارج شد. اینها باید روشن بشود، همه هم میگویند ما طرفدار آزادی بیان هستیم، من برای همین میگویم که باید اینها روشن بشود، مقصود از آزادی بیان چیست؟ در آزادی های اجتماعی شما تا کجا قائل به آزادی اجتماعی هستید؟ الآن در بین انقلابیون هستند کسانی که میگویند حجاب باید اختیاری باشد، چه کسی گفته حجاب باید اجباری بشود؟ امثال آقای مشایی و احمدی نژاد و در بین اصلاح طلبها هستند که میگویند حجاب باید اختیاری باشد. بین خود ما اصولگراها مطلب روشن نیست.
او گفت: این کلی گوییها منجر به این میشود که در عمل به اختلاف کشیده میشود. لذا من باز روی همین قضیه جزئی بودن، یعنی تمام این قوانین و اصول باید به طور جزئی مشخص شود که مقصود و حرف ما چیست؟ مفهومی که اراده میکنیم چیست؟ والا قبل از انقلاب هم کمونیستها خطاب به انقلابیون مسلمان میگفتند بیائید از شعار اتحاد، مبارزه، آزادی یک شعار واحد بسازیم و متحد باشیم، خیلی ها فریب این حرف را خوردند، یک کسی مثل شهید مطهری است که مخالفت میکند، میگوید شما می گوئید اتحاد ولی اتحاد با کی؟ شما میگوئید مبارزه، از جمله مبارزه با مذهب! ما هم میگوئیم مبارزه، از جمله مبارزه با کمونیستها، چطور میتوانیم با هم متحد شویم، شما میگوئید آزادی از جمله آزادی از مذاهب، و ما میگوئیم آزادی مقصود دیگری داریم، نمیشود با هم متحد شویم. یعنی ما خیلی خوش بین باشیم و با کلیگوئی نتیجه بگیریم که همه وحدت داریم، اینگونه نیست.
نماینده مستعفی مجلس در پایان سخنانش در میزگرد منشور برادری گفت: تأکید امام روی این است که ما مبانی مشخصی داریم در راه و وسیله اختلاف داریم، آرمانهای مشترک داریم و اهداف معینی داریم منتهی من میگویم از این راه به این آرمانها میرسیم ولی شما میگوئید از این راه، امام این مسائل را مفروض گرفته ولی روشها مختلف است، یکی میگوید به نظر من از این طرف برویم بهتر است و دیگری میگوید از این طرف. این مطالب مربوط به زمانی است که قضیه انشعاب در روحانیت پیش آمد در حالی که انشعاب یک تعبیر منفی بود و بار منفی داشت، انشعاب معمولاً در گروه های کمونیستی بود ولی امام با این تعبیر این را پذیرفتند و قبول کردند به عنوان اختلاف در سلیقه و راه و روش.
مجلس شعبه ای از دفتر رهبری شده است/ بسیاری از طرحها با یك جمله باد هوا میشود
نماینده منتقد دولت هم چنین در پاسخ به سوالات تعدادی از کاربران سایت الف با تایید سخنانش در مورد اینکه “مجلس شعبه ای از دفتر رهبری شده است” گفت “امروز بسیاری از طرحها با یك جمله باد هوا میشود، و این یك آفت برای مجلس است. مجلس و نماینده باید نظر خودش را بدهد و كاری نداشته باشد كه با نظر رهبری مطابقت دارد یا نه. اگر ایراد شرعی داشته باشد شورای نگهبان اعلام میكند و اگر خود رهبری مخالف باشد در رسانهها اعلام میكند.”
او در مورد رابطه با سخنان اخیر رهبری، با طرح سوال از رئیس دولت که با برخی دخالت ها و اعمال نفوذ ها به مُحاق رفته، گفت: “رهبری این وضع را نمیپسندد. دلیل آن هم، سخنان چند روز پیش وی در جمع دانشگاهیان استان كرمانشاه است كه صریحا گفت «نمایندگان مجلس باید به وظایف خودشان عمل كنند، رهبری نه دخالت میكند و نه حق دخالت دارد، امكان ندارد.» به نظر من این سخنان از جمله نظر به سؤال از احمدی نژاد ربط داشت و وی عدم دخالت خود را اعلام كرد و به شایعات پایان داد.”
استعفایم ربطی به انتخابات بعد ندارد
مطهری در خصوص اینکه “اگر استعفایتان قطعی شد، باز هم برای مجلس كاندیدا می شوید؟” تاکید کرد: “در صورتی كه سؤال از رئیس [دولت] به جریان افتد استعفایم را پس میگیرم. موافقت یا عدم موافقت مجلس با استعفای من ربطی به كاندیدا شدن یا نشدن من برای مجلس بعدی ندارد.”
شركت اصلاحطلبان در انتخابات، نظام را منعطف میكند
وی در خصوص شرکت اصلاح طلبان در انتخابات مجلس نیز، بدون اشاره به عدم تحقق شرایط برگزاری انتخابات منصفانه و آزاد و عادلانه، اظهار عقیده کرد: “عدم حضور اصلاحطلبان در انتخابات مجلس بیشتر به ضرر خودشان است. اگر انتقادی دارند، با حضور در مجلس بهتر میتوانند به اهدافشان برسند. نگویید پس چرا خودتان استعفا دادهاید. استعفا ابزاری است كه یك نماینده میتواند در شرایط مناسب از آن برای استیفای حقوق موكلین خود استفاده كند و به معنی قهر نیست. هر مقدار هم كه به نظام انتقاد داشته باشیم نباید قهر كنیم و باید نظام را فرزند خود بدانیم. به نظر من خوب است سید حسن خمینی آنها را تشویق به حضور در انتخابات كند و اصلاحطلبان حل مسائلشان را بگذارند برای بعد از انتخابات. شركت آنها در انتخابات، نظام را منعطف میكند.”
وی در خصوص اینکه “اگر اصلاح طلبان از شما برای حضور در لیست مجلس نهم دعوت كنند آیا قبول می كنید؟”، گفت: “من در انتخابات قبلی هم گفتم كه من به صورت مستقل شركت میكنم، هر گروهی اعم از اصولگرا و اصلاحطلب جز حزب مشاركت و سازمان مجاهدین انقلاب نام من را در لیست خود قرار دهد مانعی ندارد. امروز هم – اگر شركت كنم – همین را میگویم.”
طرح سوال، احمدی نژاد را از برج عاج پایین می آورد
علی مطهری در پاسخ به اینکه “بهتر نیست بجای سوال و استیضاح، به احمدی نژاد كارت زرد بدهید؟”، تاکید کرد: “ماده ۲۳۳ اثر سؤال را ندارد. در ماده ۲۳۳ گزارش تخلف در صحن مجلس قرائت میشود و نمایندگان بدون دفاع دولت رأی به وارد بودن یا نبودن آن میدهند و در صورتی كه سه بار رأی منفی داده شود زمینه استیضاح فراهم میشود، یعنی تازه باید حداقل یك سوم نمایندگان استیضاح را امضا كنند. در حالی كه سؤال از رئیس [دولت] به تعداد یكچهارم نمایندگان امضا میخواهد و به علاوه خود رئیس [دولت] هم در نهایت باید حضور پیدا كند. نفس حضور و احضار رئیس دولت به مجلس و این كه باید در مقابل مجلس پاسخ بگوید نشانه اقتدار مجلس است و باعث میشود كه رئیس [دولت] بار دیگر مثلا به راحتی نگوید فلان قانون را اجرا نمیكنم یا مجلس در راس امور نیست، چون میداند كه به زودی باید در مجلس پاسخ بگوید. در واقع این كار باعث میشود كه رئیس [دولت] از برج عاج پایین بیاید و واقعیتر فكر كند و نظر بدهد.”
استعفای من، اعتراض به رفتار هیئت رئیسه است
وی در شرح دلیل پس گرفتن امضای برخی نمایندگان در جریان طرح سوال از رئیس دولت نیز افزود: “یك روز بعد از تحویل نامه سؤال، در جلسه هیئت رئیسه تصویب شد كه طرح سؤال را منهدم كنند. لذا یكی از اعضا مأمور پس گرفتن امضاها شد و یكی دیگر مأمور به مصاحبه با رسانهها شد تا اعلام كند هیئت رئیسه مخالف سؤال از رئیس [دولت] است. طبیعی است وقتی كه نماینده با درخواست هیئت رئیسه برای پس گرفتن امضای خود مواجه میشود، فكر میكند كه لابد از دفتر رهبری ندایی آمده است كه سؤال مطرح نشود، در نتیجه ممكن است امضای خود را پس بگیرد. اگر نماینده را به حال خود بگذارند معمولا امضای خود را پس نمیگیرد. استعفای من هم در اعتراض به رفتار هیئت رئیسه بوده است كه استقلال و اقتدار مجلس را مخدوش كرده است.”
مجلس را بیمار کرده اند / هیئت رئیسه كه از دفتر رهبری مایه میگذارد …
این نماینده منتقد دولت، پیرامون دو اظهار نظر از علی توکلی مبنی بر اینکه «مجلس بیمار است» و علی لاریجانی که اندكی بعد پاسخ داد «مجلس بیمار نیست» اظهار عقیده کرد: “تعبیر درستتر این است كه مجلس بیمار نیست بلكه آن را بیمار كردهاند، یعنی عملكرد هیئت رئیسه كه گاهی از دفتر رهبری مایه میگذارد یا ترس نماینده از رد صلاحیت برای دوره بعدی، استقلال و حریت نماینده را تا حد زیادی مخدوش كرده است. اگر نماینده را به حال خود بگذارند، مجلس بیمار نیست.” وی گفت: به مجلس هفتم نمره ۱۲ و به مجلس هشتم نمره ۱۵ میدهم. این دو مجلس پدیدهای به نام احمدینژاد را آفریدند.”
حوادث سال 88 باید در دادگاه مشخص شود
علی مطهری پیرامون اظهارات دو سال اخیر خود مبنی بر اینکه “در حوادث سال۸۸ احمدی نژاد و میر حسین موسوی هر دو مقصر هستند”، اظهار عقیده کرد: “تعبیر من این بود كه احمدینژاد با كارهایی مانند مناظره، هیزم فتنه را فراهم كرد و موسوی با عدم تمكین به قانون و دعوت مردم به حضور در خیابانها آتش فتنه را شعلهور كرد. طبعا اتهام موسوی سنگینتر است چون نتیجه قهری حضور مردم در خیابانها هرج و مرج و احیانا خونریزی است و قابل كنترل نیست، گرچه خود موسوی میگوید من مردم را به تظاهرات و اعتراض آرام دعوت كردم و طرف مقابل عمدا آن را به خشونت كشید تا بهرهبرداری كند. اینها باید در دادگاه مشخص شود.”
وی در خصوص اینکه “شما را از ساکتین دوران فتنه می دانند و آیا شما آن سال هیچ اعتراضی به موسوی و كروبی كردید؟” پاسخ داد: “مصداق ساكتین دوره فتنه نیستم، ولی چون به رفتار طرف خودی هم انتقادهای زیادی كردم، تندروها كه به نظر من در تشدید فتنه نقش داشتند و آسیبجدی به كشور و جایگاه ولایت فقیه زدند، بنده را جزو خواص بیبصیرت برشمردهاند كه این عنوان زیبنده خودشان است چون این بصیرت را نداشتند كه باید با انصاف و عدالت درباره دو طرف ماجرا قضاوت كرد و تعصب موجب كوردلی آنها شده بود.
اما این كه آیا اعتراضی به كارهای موسوی و كروبی كردم یا نه، من سه روز بعد از انتخابات، زمانی كه بسیاری از خودیها هم در تردید بودند كه آیا تقلبی شده یا نه، در برنامه زنده تلویزیونی به صراحت اعلام كردم كه هیچ تقلبی از نظر شمارش آراء صورت نگرفته، گرچه ممكن است به مبادی آراء احمدینژاد ایرادهایی وارد باشد و گفتم موسوی اشتباه میكند كه تهران را ملاك كل كشور قرار داده است، روشن است كه رأی احمدینژاد در شهرهای كوچك و روستاها بیشتر بوده است.”
وی ادامه داد :”این روش موسوی را كه شورای نگهبان را به عنوان مرجع قانونی داوری نمیپذیرفت محكوم كردم و حتی آن را یك خطای استراتژیك سیاسی معرفی كردم و گفتم ایشان حداكثر باید میگفت من قانع نشدم كه تقلب نشده است اما حكم داور را میپذیرم، و بعد اگر ایرادی به تركیب شورای نگهبان داشت، با مراجعه به رهبری و مجلس درصدد اصلاح آن برمیآمد.”
احمدینژاد زیركانه خودش را كنار كشید و رهبری را سپر خودش كرد
مطهری در پاسخ به یکی از ادعاها مبنی بر اینکه “چرا دو سال پیش که کیان نظام در خطر بود و فتنه گران هدفشان رئیس [دولت] نبود بلکه ولایت فقیه را نشانه گرفته بودند شما از اصلی فرعی کردن مسائل عاجز بودید؟”، گفت: “هدف آنها رئیس [دولت] بود نه رهبری، منتها وقتی مدیران بحران نتوانستند آن بحران را خوب مدیریت كنند و از رهبری درخواست ورود كردند، خود به خود شعارها متوجه رهبری شد. به عبارت دیگر احمدینژاد زیركانه خودش را كنار كشید و نظارهگر بود و به جای آنكه خودش را سپر رهبری كند، رهبری را سپر خودش كرد. اصلی فرعی كردن مسائل به این معنی نیست كه به یك مسئله بپردازیم و مسئله دیگر را رها كنیم، بلكه به معنی اولویتبندی است، یعنی در درجه اول به مسئله مهمتر بپردازیم و بعد به مسئله كماهمیتتر. لذا باید در درجه اول به نقش آقای موسوی در آن بحران توجه میكردیم و در درجه بعد به نقش احمدینژاد، و من هم همین كار را كردم. امثال شما میگویید اصلا نباید به نقش احمدینژاد اشاره میكردم و این درست نیست. ”
انتقاد موجب اصلاح امور است
علی مطهری در پاسخ به انتقاد یکی از کاربران حامی دولت که مدعی شد “چرا بعضی از مواضع شما به شدت موجب خوشحالی ضد انقلاب به اصطلاح سبز و لندن نشین ها می شود؟ آیا انحراف احمدی نژاد از انحراف پسر و دختر هاشمی بیشتر است که علنی در تجمعات روز عاشورا و ۲۵ بهمن ماه شرکت داشت؟ و چرا در این مورد واکنشی نشان ندادید”، تاکید کرد: “به طور كلی هركس از دولت و بخشهای مختلف نظام انتقاد كند موجب خوشحالی آنها میشود. ولی چون این انتقادها موجب اصلاح امور میشود، آن خوشحالی مسئله مهمی نیست. اگر با خانواده شما هم همان برخوردی میشد كه با خانواده هاشمی شد، یعنی رئیس [دولت] كشور در مقابل پنجاه میلیون نفر بیننده تلویزیون میپرسید اینها اموال خود را از كجا آوردهاند، و وقتی درخواست وقت از تلویزیون میكردید كه از خود دفاع كنید به شما وقت نمیدادند، شما هم همین كارها را میكردید، اگرچه آنها گاهی زیادهروی كردند و میتوانستند از راههای دیگر بروند. خودتان را جای آنها بگذارید بعد قضاوت كنید. ”
قطعنامه های تحریم تاثیرگذار است
مطهری در نقد سخنان احمدی نژاد و برخی مقامات ارشد که قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل را «كاغذپاره» اعلام کرده بودند، گفت: “… قطعا این قطعنامهها آثار عملی دارند و ما تا آنجا كه امكان دارد باید از صدور آنها جلوگیری كنیم و بهانه به دست آنها ندهیم. تحریمها اگر اجتنابناپذیر باشد، به دلیل ایمان مردم ما به اهداف انقلاب موجبات رشد و شكوفایی اقتصادی و عمرانی كشور را فراهم میكند، اما اگر ناشی از عملكرد ضعیف مسئولان باشد این خاصیت آن كمتر میشود.”