» حركت مردم سوریه، اسلامی‌ترین حركت‌ها در منطقه

چکیده : حركت مردم سوریه اسلامی ترین حركت ها در منطقه محسوب می شود، بیداری اسلامی در مورد تحولات سوریه صدق می كند زیرا در جایی كه اسلام در حركت مردم خیلی نقش دارد، سوریه است و این نقش در كشورهای دیگر به این صورت نیست، به همین دلیل معتقدم سیاست های دولت در این زمینه سیاست های موفقی نبوده است. / زمانی كه از بشار اسد حمایت می شود خواسته های مردم سوریه كه خواسته اكثریت مردم است نادیده گرفته می شود و این باعث خدشه دار شدن منافع استراتژیك ایران در آینده خواهد شد. در مجموع دیپلماسی دولت دیپلماسی ناكارآمدی است و در كل جهان به ویژه در قضایای اخیر به خوبی این مساله را نشان داده است.

سید محمد صدر، معاون عربی و آفریقایی وزارت امور خارجه دوران اصلاحات می گوید: زمانی كه تحولات منطقه آغاز شد به یك دلایلی خوشحال و به یك دلایلی از آغاز این تحولات ناراحت شدم; خوشحالی ام از این بابت بود كه بالاخره حركت های ضد استبدادی و ضد دیكتاتوری كه باید 50- 60 سال قبل در منطقه آغاز می شد، شروع شده و مردم كشورهای عربی كه زیر بار دیكتاتورها له می شدند حركت آزادی خواهانه شان را كلید زده اند اما از طرفی دیگر ناراحت شدم از اینكه دولتی در ایران سركار نیست كه بتواند قدرت تاثیرگذاری داشته باشد كه هم به نفع مردم منطقه و هم در جهت منافع جمهوری اسلامی ایران عمل كند و این باعث تاسف است.

وی در گفت وگو با مردم سالاری همچنین نکات دیگر را مطرح کرده که خلاصه اظهارات وی بدین قرار است:

• دولت كنونی توان تاثیرگذاری بر تحولات منطقه را ندارد و سیاست های دولت در منطقه مانند باقی سیاست هایش در قبال سایر كشورها، سیاست موفقی نیست.

• كار بسیار زیبایی كه فرماندهان ارتش در تونس انجام دادند، ترساندن بن علی بود; ارتش تونس پس از آغاز موج تظاهرات مردمی به بن علی پیغام داد كه مردم به زودی كاخ ریاست جمهوری را تصرف خواهند كرد و ارتش نیز توانایی مقابله با مردم را ندارد. به همین دلیل فرار بن علی بسیار ناگهانی به نظر رسید; بنابراین ارتش در پیروزی مردم تونس و فرار دیكتاتور این كشور نقش بسیار ارزنده ای داشت.

• در مصر، ارتش این كشور به دلیل جنگ با اسرائیل ارتش ملی محسوب می شود; درحالی كه حدود 50 سال دیكتاتوری خشنی در كشور مصر حاكم بوده اما ارتش هیچگاه آلت دست دیكتاتور نبوده است و معمولا دیكتاتورها برای سركوب مردم از نیروهای امنیتی استفاده می كنند به همین دلیل ارتش در میان مردم موقعیت خوبی دارد. اكنون نیز در مصر پس از تحولات، نظامی ها در راس قدرت حضور دارند و در واقع حكومت نظامی حاكم است و این افراد در زمان حسنی مبارك رئیس جمهور سابق مصر نیز در قدرت حضور داشتند.

• اما در میان این كشورها موضوع یمن متفاوت از سایر كشورهاست، به نظر من مهم ترین حركت ها در یمن اتفاق افتاده است زیرا قبل از شروع جنبش اعتراضی و آزادی خواهانه هیچ كسی فكر نمی كرد كه به این میزان مردم یمن پیشرفته و روشن فكر باشند.

• در كشور یمن سه برابر تعداد جمعیت اسلحه در دست مردم وجود دارد و همیشه این نگرانی وجود داشت كه اگر جنبش مردم در این كشور شروع شود در نهایت منجر به جنگ داخلی و برخورد مسلحانه میان مردم خواهد شد، اما مردم یمن نشان دادند كه تمامی این تحلیل ها اشتباه بوده و مردم تنها به رسیدن به هدف خود فكر می كنند. این كشور نه به لحاظ اقتصادی و نه از جهت سیاسی وضعیت قابل دفاعی نداشت اما می توان گفت مهم ترین جنبش آزادی خواهانه در یمن روی داده است،چرا كه تا این لحظه علی رغم اینكه علی عبدالله صالح به زور حكومت می كند، مردم هم حاضر نیستند برای رسیدن به خواسته خود كه همانا رفتن علی عبدالله صالح است دست به خشونت بزنند.

• روحیه صلح و تظاهرات مسالمت آمیز در این كشور به حدی بالاست كه وقتی علی عبدالله صالح در كاخش مورد حمله نظامی مخالفان قرار گرفت، هیچ كس حاضر نشد مسئو لیت این عملیات را بر عهده بگیرد; یك حركت مسلحانه انجام شده بود و رئیس جمهور، تعدادی از وزرا، مقامات و رئیس مجلس مجروح شدند، اما با این وجود هیچ كسی و گروهی حاضر نشد زیر بار آن برود; مردم این كشور هیچگاه به دنبال خشونت نبوده اند و به دلیل همین حركت مردم، ارتش تكه تكه از علی عبدالله صالح جدا شد و به مردم پیوست و اكنون تقریبا بخش مهمی از ارتش به مردم پیوسته است و قطعا مردم یمن هم مانند مردم لیبی پیروز خواهند شد و ان‏شاالله حكومت مردمی در این كشور برسركار خواهد آمد.

• تركیه در ابتدا دنبال این نبوده كه بشار اسد از قدرت كنار برود، تركیه و آمریكا موضع واحدی در قبال تحولات سوریه اتخاذ كردندو معتقد بودند باید بشار اسد در قدرت بماند و اصلاحات را شخصا برعهده بگیرد اما بعدا به دلیل عملكرد بشار اسد موضع شان تغییر كرد.

• نقشی كه تركیه بازی می كند ادامه الگو برداری از امپراطوری عثمانی است زیرا تمام كشورهای منطقه زمانی تحت نفوذ امپراطوری عثمانی بودند و طبیعی است كه دولت تركیه به این مساله فكر كند. البته این موضوع با همان روش جهان گشای عثمانی نخواهد بود بلكه به روش دیپلماتیك و رفتار مسالمت آمیز به دنبال گسترش سیطره خود در منطقه عثمانی است.

• اردوغان در تركیه نه متهم به تقلب در انتخابات شد و نه متهم به بستن روزنامه و احزاب سیاسی است; رعایت تمامی این مسائل باعث ایجاد مشروعیت می شود و مشروعیت داخلی نیز باعث وجاهت بین المللی می شود.

• متاسفانه دولت فعلی در ایران در ارتباط با مسائل بین المللی هم موضع گیری جنجالی داشته است، بنابراین هیچگونه توان تاثیرگذاری برابر این تحولات نخواهد داشت; البته موضع گیری دولت در مورد بیشتر تحولات خوب بوده اما برابر تحولات سوریه موضع گیری ایران اصلا قابل توجیه نیست.

• حركت مردم سوریه اسلامی ترین حركت ها در منطقه محسوب می شود، بیداری اسلامی در مورد تحولات سوریه صدق می كند زیرا در جایی كه اسلام در حركت مردم خیلی نقش دارد، سوریه است و این نقش در كشورهای دیگر به این صورت نیست، به همین دلیل معتقدم سیاست های دولت در این زمینه سیاست های موفقی نبوده است.

• زمانی كه از بشار اسد حمایت می شود خواسته های مردم سوریه كه خواسته اكثریت مردم است نادیده گرفته می شود و این باعث خدشه دار شدن منافع استراتژیك ایران در آینده خواهد شد. در مجموع دیپلماسی دولت دیپلماسی ناكارآمدی است و در كل جهان به ویژه در قضایای اخیر به خوبی این مساله را نشان داده است.