چکیده : پارهی تن آذربایجان در حال از دست رفتن است. عضوی از پیکر طبیعت ایرانزمین در حال مرگ تدریجی است، و این است که ایرانیان آن خطه و دیار را بیقرار کرده است. آنها که این روزها از هر فرصتی که پیش میآید، در استادیوم فوتبال یا کوچه و خیابان، استفاده میکنند و حتی باتوم و گاز اشکآور پلیس هموطن را به جان میخرند تا به هر زبانی که میتوانند، خواست ملی خود را با این بیان مظلومانه فریاد بزنند: «بیایید برویم گریه کنیم، دریاچه ارومیه را پر کنیم». چشمهی «چشم ایران» از غم بیتوجهیها و سوء مدیریتها خشکیده و حالا اشک دوستداران این دریاچه به کمک آن آمده تا با انجام اعتراضهای مستمر، و با تحمل بیاعتمادی و بیاعتناییهای پیاپی مسئولان، سوء عملکرد آنها در تمام این سالها را فریاد بزنند و نگاه ها را به «اورمو گولون» جلب کنند. آنها که هنوز خوشبیناند در آخرین امیدها منتظرند نظاره کنند که مجلس در یکشنبه آینده چه تصمیمی برای نجات این دریاچه میگیرد، و آنها که ناامیدند ...
کلمه – گروه اجتماعی: پارهی تن آذربایجان در حال از دست رفتن است. عضوی از پیکر طبیعت ایرانزمین در حال مرگ تدریجی است، و این است که ایرانیان آن خطه و دیار را بیقرار کرده است. آنها که این روزها از هر فرصتی که پیش میآید، در استادیوم فوتبال یا کوچه و خیابان، استفاده میکنند و حتی باتوم و گاز اشکآور پلیس هموطن را به جان میخرند تا به هر زبانی که میتوانند، خواست ملی خود را با این بیان مظلومانه فریاد بزنند: «بیایید با هم گریه کنیم، دریاچه ارومیه را پر کنیم».
دریاچهی ارومیه دارد می میرد؛ یا شاید نه، میخواهد به کویر ارومیه تغییر نام دهد! چشمهی «چشم ایران» از غم بیتوجهیها و سوء مدیریتها خشکیده و حالا اشک دوستداران این دریاچه به کمک آن آمده تا با انجام اعتراضهای مستمر، و با تحمل بیاعتمادی و بیاعتناییهای پیاپی مسئولان، سوء عملکرد آنها در تمام این سالها را فریاد بزنند و نگاه ها را به «اورمو گولون» جلب کنند. آنها که هنوز خوشبیناند در آخرین امیدها منتظرند نظاره کنند که مجلس در یکشنبه آینده چه تصمیمی برای نجات این دریاچه میگیرد، و آنها که ناامیدند …
برای اینکه به سادگی ببینید چه بلایی بر سر این سرمایهی ملی آمده، این سایت را ببینید
گزارش کلمه از اعتراضات دو هفته قبل ارومیه و تبریز را هم در اینجا، و مصاحبه کلمه با خانوادههای برخی از بازداشتیهای اخیر آذربایجان را هم در اینجا ببینید.
تصویر متحرک زیر هم ابعاد تغییر مساحت این دریاچه در یک سال اخیر را به نمایش میگذارد:

منبع تصویر (در این صفحه، اطلاعات علمی قابل توجهی را در همین باره میتوان یافت.)
همبستگی در اعتراض به بیاعتنایی
به گزارش کلمه، یک ماه پیش که اکثریت مجلس تصمیم گرفتند با دو فوریت طرح انتقال آب دریاچه ارس به ارومیه مخالفت کنند و آن را کارشناسینشده توصیف کردند، خشم مردم آذربایجان برانگیخته شد؛ چرا که احساس کردند نمایندگان مجلس که باید نماینده مردم باشند و به کاهش رنجهای ملت بیندیشند، به یکی از بزرگترین دغدغههای ایرانیان ساکن شمال غربی این سرزمین بیتوجهاند.
این موضوع جرقهی اعتراضهایی را روشن کرد که هنوز هم آرامش را به تبریز و ارومیه و دیگر شهرهای شمال غربی ایران باز نگردانده است، و باب همبستگی دیگر اقوام و فعالان مدنی و سیاسی کشور را با مردم این خطه باز کرد؛ تا شاید دولت و مجلس متوجه شوند که دریاچهی «ارومیه» متعلق به ایران است و باید برای نجات آن تسریع شود.
اما از سوی دیگر، حکومت با امنیتی کردن موضوع و تشدید بیتدبیریهای خود، بسیاری از فعالان محیط زیست و معترضان به خشک شدن این دریاچه را بازداشت کرد. این اعتراضها در چند نوبت با راهپیماییهایی در ارومیه و تبریز همراه شد که بازداشتهای گستردهای را در پی داشت.
فعالان سیاسی و اجتماعی: بازداشتشدگان معترض به خشک شدن دریاچه ارومیه را آزاد کنید
بازداشت های اخیر باعث شده تا 170 فعال سیاسی و اجتماعی در نامه ای خواستار آزادی بازداشت شدگان و رفع محدودیت های ایجاد شده برای فعالان اجتماعی و زیست محیطی و پرهیز از هرگونه تنش آفرینی در این برهه ی حساس شوند.
در این نامه با محکوم کردن بازداشت سی تن از فعالان مدنی آذربایجان آمده است: بیم آن می رود که برخوردهای غیر عقلانی و غیر قانونی با موضوع ، منجر به بروز بحرانهای عمیقتری در سطح جامعه گردد. این در حالیست که انتظار منطقی از مسئولان، جلب همکاری تمامی نیروهای دلسوز و علاقمند به محیط زیست و رفع معضل پیش آمده برای دریاچه ارومیه است نه دستگیری، بازداشت و برخوردهای غیر قانونی.
از سوی دیگر، سازمان دیدهبان حقوق بشر نیز با انتشار اطلاعیهای از بازداشت معترضان به وضعیت دریاچه ارومیه در شهرهای مختلف ایران انتقاده کرده و از مقامات کشور خواسته است که به برگزاری اعتراضات مسالمتآمیز مردم علیه سیاستهای دولت در مورد دریاچه ارومیه اجازه دهد.
بر اساس بیانیه دیده بان حقوق بشر، جو استورک، معاون بخش خاورمیانهی این سازمان گفته است: “بازداشتهای اخیر نشان دهنده بی تحملی شدید مقامات ایرانی نسبت به هر نوع انتقاد عمومی است. مقامات باید ساکنان بازداشتشده منطقه آذربایجان را که به نظر میآید صرفا به دلیل شرکت در تجمعات صلح آمیزبازداشت شده اند آزاد کنند. اگر دولت شواهد معتبری در دست دارد که نشان میدهد معترضان دست به خشونت زده اند باید آنها را تفهیم اتهام و در غیر این صورت آزاد کند”.
جمعی از نمایندگان اصلاح طلب ادوار مجلس: وضعیت دریاچه ارومیه، نتیجه سوء عملکرد حاکمیت
جمعی از نمایندگان ادوار مجلس در خارج از کشور نیز که از طیف اصلاح طلب هستند، با اعلام حمایت از اعتراضات هموطنان آذربایجانی برای دریاچه ارومیه تاکید کرده اند که برخوردهای امنیتی و سرکوبگرانه راه حل این گونه مشکلات نیست.
این بیانیه که با امضای نورالدین پیر موذن، فاطمه حقیقت جو، اسماعیل گرامی مقدم، علی مزروعی، علی اکبر موسوی خوئینی و حسین یوسفی اشکوری انتشار یافته یادآور می شود که طبق اصل ۵۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی، حفاظت از محیط زیست یک وظیفه عمومی است و لازم است حاکمیت و شهروندان با تعامل با یکدیگر در این زمینه فعالیت کنند.
نویسندگان این بیانیه، فراهم آمدن زمینه خشک شدن دریاچه ارومیه را به “سوء عملکرد حاکمیت” در سال های اخیر نسبت داده و گفته اند که اعتراضات مردم نسبت به این واقعه، با سرکوب دولت مواجه شده است.
این گروه از نمایندگان دوره های سابق مجلس در بیانیه خود گفته اند که حکومت “به جای شنیدن صدای این اعتراض و پاسخگویی، با تغییر صورت مساله از یک موضوع زیست محیطی و اعتراض مدنی به یک مساله امنیتی – سیاسی، به ابزار سرکوب و ارعاب برای ساکت کردن معترضان روی آورده است و به همین دلیل، در این روزها شاهد برخوردهای خشن و بگیر و ببندهای گسترده شهروندان معترض بوده ایم.”
از سوی دیگر خبرگزاری مهر در گزارشی با عنوان «یک دریاچه و هزار نسخه برای نجات» به نقل از ناصر کرمی، که از او به عنوان کارشناس محیط زیست یاد شده، آورده است: «بحران دریاچه ارومیه را سه عامل ایجاد کرده است: سد سازی بی رویه، میانگذر دریاچه، کشاورزی بدون ضابطه و ناپایدار.»
معاون احمدی نژاد: درباره دریاچه ارومیه سیاه نمایی نکنید!
محمد جواد محمدی زاده، معاون احمدی نژاد و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران، از برخی هشدارها در مورد عواقب خشک شدن دریاچه ارومیه از جمله پخش نمک در منطقه و خودداری دولت از اختصاص بودجه برای حل مشکلات این دریاچه ابراز تعجب کرده است.
وی ضمن انتقاد از سیاسی شدن مسالهی دریاچهی ارومیه گفت برخی افراد درصدد بزرگنمایی و سیاه نمایی هستند.
آقای محمدی زاده گفته است که مشکل دریاچه ارومیه طی یک برنامه پنج ساله با اختصاص اعتباری به مبلغ ۱۳۵۰ میلیارد تومان حل خواهد شد.
وی در عوض نسبت به وضعیت دریاچه هامون در شرق ایران هشدار داده و گفته است که به علت آورد کم آب رودخانه هیرمند از افغانستان، دریاچه هامون با یک فاجعه زیست محیطی مواجه است.
در خبری دیگر در همین زمینه، معاون آب و خاک و صنایع وزارت جهاد کشاورزی به رادیو و تلویزیون دولتی ایران گفته است که مبلغ ۱۱۰ میلیارد تومان برای احیای دریاچه ارومیه اختصاص داده شده و هشدار داده است که خشک شدن این دریاچه باعث جابجایی نمک و تهدید کشاورزی منطقه می شود.
یکشنبهی تصمیم در بهارستان
از سوی دیگر ۳۰ نفر از نمایندگان مجلس با امضای طرحی یک فوریتی، دولت را به نجات دریاچه ارومیه در مدت سه سال ملزم کردند؛ این طرح یک فوریتی یکشنبه هفته آینده در صحن علنی مجلس مطرح میشود.
“نادر قاضیپور” از نمایندگان امضا کننده این طرح از تدوین طرح یک فوریتی نمایندگان برای نجات و احیای دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: این طرح با نظارت کامل کارشناسان مجلس و همراهی تعدادی از نمایندگان با سابقه تدوین شده است.
نماینده ارومیه در مجلس شورای اسلامی، همچنین افزود: بر اساس این طرح دولت موظف شده است از تاریخ تصویب این قانون حداکثر ظرف مدت سه سال با انتخاب بهترین راهحلهای ممکن، دریاچه ارومیه را نجات دهد و سپس برای احیای این دریاچه و بازگشت آن به وضعیت قبلی برنامهریزی کند.
این نماینده مجلس تصریح کرد: منابع مالی سال اول اجرای این طرح از منابع جزء سوم بند دوم ماده واحده قانون بودجه ۹۰ که به اختیارهای دولت مربوط میشود، قابل تأمین است و پیشبینی میشود با نهایی شدن این طرح، دولت احیای دریاچه ارومیه را به شکلی جهادی در دستور کار خود قرار دهد.