چکیده : پس از ماهها سرکوب امنیتی و نظامی اعتراضات که از روز گذشته بشار اسد وعدهی پایان آن را داد، مردم سوریه امروز بار دیگر در تظاهرات گستردهای علیه بشار اسد شرکت کردند. اولین گزارشهای رسیده از تظاهرات امروز، حاکی از آن است ادعای حکومت سوریه در خصوص پایان عملیات نظامی دروغ بوده و در شهرهای مختلف، حضور نیروهای نظامی و امنیتی و تیراندازی آنها به سمت تظاهرکنندگان ادامه دارد، که به کشته شدن تعدادی از معترضان منجر شده است.
پس از ماهها سرکوب امنیتی و نظامی اعتراضات که از روز گذشته بشار اسد وعدهی پایان آن را داد، مردم سوریه امروز بار دیگر در تظاهرات گستردهای علیه بشار اسد شرکت کردند. اولین گزارشهای رسیده از تظاهرات امروز، حاکی از آن است ادعای حکومت سوریه در خصوص پایان عملیات نظامی دروغ بوده و در شهرهای مختلف، حضور نیروهای نظامی و امنیتی و تیراندازی آنها به سمت تظاهرکنندگان ادامه دارد، که به کشته شدن تعدادی از معترضان منجر شده است.
به گزارش خبرنگار کلمه، چندین شهر بزرگ سوریه از جمله پایتخت این کشور، امروز صحنهی تظاهراتی بودند که از سوی معترضان، جمعهی «بشائر النصر» (نوید پیروزی) نام گرفته است. دهها عکس و فیلمی که در اینترنت منتشر شده، نشان از راهپیماییها و تجمعات باشکوهی دارد که امروز پس از نمازجمعه در دمشق، درعا، حلب، حمص، حماه، تدمر و دهها نقطهی دیگر در سراسر سوریه برگزار شده است.
اجماع غرب علیه بشار اسد و مخالفت روسیه، در آستانه ورود نمایندگان سازمان ملل به سوریه
با وجود اجماع کشورهای غربی و جلب نظر کشورهای عربی و ترکیه برای استعفای فوری بشار اسد، وزارت امور خارجه روسيه امروز خواستار آن شد که به بشار اسد زمان بيشتری داده شود تا اصلاحاتی را که اعلام کرده، پيش ببرد.
به گزارش خبرنگار کلمه، سران آمریکا و اروپا دیروز سطح رویارویی خود با حکومت سوریه را به شکل بیسابقه بالا بردند، به طوری که اوباما و سارکوزی و دیوید کامرون و آنجلا مرکل و اتحادیه اروپایی برای اولین بار پس از آغاز سرکوب تظاهرات مردمی در سوریه، خواهان کنارهگیری فوری اسد از قدرت شدند.
گزارش منابع خبری حاکی است که این موضع آمریکا بعد از تماسها و رایزنیهای فشرده با همپیمانان اروپایی و منطقهای واشنگتن از جمله ترکیه و عربستان اعلام شده است. آمریکا و متحدانش قصد دارند در قالب بستههای متعدد و گوناگونی از مجازاتها و تحریمهای هماهنگشده بینالمللی علیه نظام اسد، شرایط مناسبی را برای تاثیرگذاری بیشتر در جلسه آتی شورای امنیت که برای اتخاذ موضعی جهانی علیه عملکردهای سرکوبگرانه نظام اسد برگزار میشود، مهیا کنند.
این موضعگیری آمریکا، با اقدام جدید این کشور در مورد اعمال تحریمهای بیسابقه علیه بخش انرژی سوریه همراه شد تا نظام اسد از تامین مالی عملیات خشونتبار خود علیه تظاهرکنندگان نیز محروم شود. هیلاری کلینتون در این باره تصریح کرد که هدف از این تحریمها، سرنگونی نظام در سوریه است.
در جلسه روز گذشته شورای امنیت، وضعیت وخیم سوریه مورد بررسی قرار گرفت و تاکید شد که دیگر امکانی برای به تعویق انداختن واکنش شورای امنیت در این رابطه وجود ندارد. منابع دستاندرکار تاکید دارند که در جلسه مزبور، مطالباتی در مورد اجرای تحقیقات جهانی در مورد جنایات روشمند و منظم نظام اسد علیه مردم این کشور مطرح شد و به این منظور تصمیم بر این شد که هیئتی از جانب نمایندگی امور حقوق بشر سازمان ملل هفته آینده برای مدت چهار روز عازم سوریه شود.
به گزارش بیبیسی، والری آموس، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد در امور بشردوستانه، گفت: دولت سوریه به وی وعده داده است که نمایندگان این سازمان اجازه سفر به هر بخشی از سوریه را که بخواهند، داشته باشند.
مقام های سازمان ملل متحد می گویند که اقدامات حکومت بشار اسد علیه معترضان ممکن است جنایت علیه بشریت باشد و شورای امنیت باید بررسی این موضوع را به دادگاه بین المللی کیفری ارجاع دهد. چنین اقدامی در مورد لیبی به صدور قرار بازداشت سرهنگ قذافی، رهبر این کشور منجر شده است.
شورای امنیت قرار است ظرف چند روز آینده، جلسه دیگری را با عنوان “اوضاع جاری در سوریه” برگزار کند که انتظار میرود در آن، طرح قطعنامه “اقدامات اضافی” و “مجازاتهای قطعی” در مورد حکومت بشار اسد مطرح شود.
از این رو چشمهای ناظران سیاسی بار دیگر متوجه چین و روسیه و گروه “ایبسا” شامل هند و برزیل و آفریقای جنوبی شده است که موضعگیریهای آنها در قبال تحولات اخیر در سوریه به شدت حائز اهمیت و سرنوشتساز است.
پس از این چه خواهد شد؟
موضعگیریهای جدید بینالمللی در قبال نظام اسد و شخص وی، از یک منظر، آغاز مرحلهای تازه تلقی میشود که دربردارنده چالشهای بزرگ و خطرناکی برای آینده سوریه است.
به گزارش کلمه، از سویی، مواضع جدید بینالمللی در خصوص مطالبه کنارهگیری اسد (از سوی امریکا و اروپا) و نیز موضعگیریهای اخیر حکومت، در حال حاضر توپ را در زمین اپوزیسیون سوریه قرار داده است.
از سوی دیگر، واکنش مردم سوریه نیز مهم خواهد بود، چرا که ممکن است اگر آنها ادعای بشار اسد مبنی بر توقف عملیات نظامی ارتش سوریه و عقبنشینی از شهرها را باور کنند، تظاهراتی تازه در ابعادی گستردهتر برپا شود که این امر به نوبه خود میتواند حاوی چالشهای جدیدی برای نظام سوریه باشد و در این صورت شاید دور جدیدی از عملیات سرکوبگرانه ارتش در دستور کار حکومت بشار اسد قرار گیرد.
اما با موضعگیریهای جدید بینالمللی علیه رژیم اسد، باید منتظر اقدامات بعدی مرتبط با این موضعگیریها در قالب جستوجوی آلترناتیوهای ممکن برای جایگزینی این نظام و یا دست کم عبور از مرحلهی انتقالی باشیم.
این مرحله از دید بسیاری از کارشناسان، مرحلهای بسیار دشوار خواهد بود؛ زیرا با توجه به پیچیدگیهای موجود، کشورهای غربی و قدرتهای منطقهای، هیچکدام توان رهبری این مرحله را در خود نمیبینند. از این رو میتوان پیشبینی کرد که این مرحله، تنها آغازی برای یک مذاکرات واقعی باشد که البته نظام اسد تا این لحظه از آن فرار کرده است.