چکیده : در حالی که ناظران بین المللی به طور ویژه بشار اسد را در زمینه میزان عمل به تعهداتش از جمله توقف عملیات نظامی و آغاز اصلاحات زیر نظر گرفتهاند، ماشین سرکوب حکومت سوریه همچنان قربانی میگیرد و فرصت دو هفتهای اعطا شده به دیکتاتور سوریه برای تغییر رفتار، همچنان بیهیچ نتیجهای سپری میشود.
در حالی که ناظران بین المللی به طور ویژه بشار اسد را در زمینه میزان عمل به تعهداتش از جمله توقف عملیات نظامی و آغاز اصلاحات زیر نظر گرفتهاند، ماشین سرکوب حکومت سوریه همچنان قربانی میگیرد و فرصت دو هفتهای اعطا شده به دیکتاتور سوریه برای تغییر رفتار، همچنان بیهیچ نتیجهای سپری میشود.
به گزارش خبرنگار کلمه، کانون توجه محافل سیاسی و ناظران وضعیت سوریه در دو روز گذشته، بر سه محور متمرکز بوده است: مضمون و درونمایه مذاکرات اخیر بین اوغلو و اسد و معاونان وی در دمشق؛ ماهیت اصلاحاتی که اسد متعهد به اجرا گذاشتن آنها در طول این مهلت دو هفتهای شده است؛ و هرگونه تحول میدانی که ممکن است در پس این مذاکرات مشاهده شود.
اینها همه به دنبال اخطارهای چند روز قبل ترکیه به سوریه بود که با حمایت دولت آمریکا و برخی محافل بینالمللی همراه شد. بدین ترتیب اکنون همه به دنبال پاسخ به این سؤال هستند که: آیا دولت سوریه در مهلت دو هفتهای مورد توافق، توقف سرکوب معترضان تحت عنوان تغییر صحنه سیاسی و توقف عملیات نظامی به مثابه شرط غیر قابل تخطی مطرح شده در مذاکرات اوغلو را به اجرا در خواهد آورد؟
این پرسش در حالی که همچنان مطرح است که نیروهای ارتش سوریه، عملیات سرکوب اعتراضات مردمی در دیر الزور، القصیر و استان لاذقیه را ادامه دادهاند که به کشته شدن 16 تن منجر شده است. همچنین دیدهبان سوری حقوق بشر نیز اعلام کرد که عبدالکریم الریحاوی، رئیس اتحادیه حقوق بشر سوریه، در دمشق بازداشت شده است و از سرنوشت وی تا خبری در دست نیست.
با این حال دولت سوریه با گرداندن هیئتی از روزنامهنگاران ترک در شهر حماه، که در دو هفته گذشته دهها تن از معترضان در آن کشته شدند، سعی کرد به آنها القا کند که ارتش سوریه از این شهر عقبنشینی کرده است. اما شاهدان عینی به منابع مخالف دولت سوریه خبر دادند که هرچند تانکها ظاهرا در خیابانها دیده نمیشوند، ولی افراد مسلح با لباس نظامی در پشتبامها حضور دارند و سربازان، در چندین منطقه حماه پستهای بازرسی برپا کردهاند. خبرنگاران ترک هم در گزارشهای خود از حماع، اشاره کردند که آثار انفجارها در شهر و به ویژه بر در و دیوار مسجد حمیدیه، کاملا نمایان است.
آغاز تلاشهای دیپلماتیک آمریکا برای حذف بشار اسد
دو روز پس از سفر مهم داود اوغلو وزیر امور خارجه ترکیه به سوریه، آمریکا نیز تلاشهای فشردهای را برای متقاعد کردن ترکیه و روسیه و چین و اروپا به منظور طرح لزوم کنارهگیری اسد از قدرت آغاز کرده است.
خبرنگار کلمه به نقل از منابع دیپلماتیک گزارش میدهد که در ملاقات خصوصی اوغلو و اسد، که دیپلماتها آن را «فوقالعاده دشوار» توصیف کردهاند، اسد کوشید تا وزیر خارجه ترکیه را نسبت به دیدگاه خود در مورد علت بروز حوادث اخیر در سوریه متقاعد سازد.
بر اساس این گزارش، از جمله پیشنهادات فوری که اوغلو در این دیدار مطرح کرد، پایان سریع و فوری سرکوب معترضان و بازگرداندن واحدهای ارتش به پادگانها بود. او همچنین پیشنهاد تعیین زمان اجرای انتخابات ریاستجمهوری و انتخابات مجلس و فراهم کردن شرایط لازم برای نظارت بینالمللی بر این انتخابات را نیز مطرح کرد و مهلتی دو هفتهای را برای حرکت در این مسیر برای بشار تعیین کرد.
طرف ترک در عوض قول داد تا نقش واسط را نزد کشورهای تاثیرگذار در جامعه جهانی برای جلوگیری از تحریمهای جدید و دادن فرصت تازهای به سوریه برای آغاز روند اصلاحات ایفا کند. هرچند با توجه به چرخش مواضع کشورهای عربی علیه نظام اسد و نیز افزایش مطالبات مردمی در این کشورها برای اخراج سفرای سوریه و همچنین دیدگاه بسیار منفی محافل امریکایی و اروپایی و دودلی معنادار روسیه نسبه به ادامه حمایت خود از نظام اسد، بعید به نظر میرسد که این مهلت دو هفتهای بتواند تغییری در روند امور ایجاد کند و نحوه تعامل جامعه جهانی با رژیم اسد را تغییر دهد.
اما بر اساس گزارشها، دو روز بعد از سفر وزیر امور خارجه ترکیه به دمشق و دیدارش با بشار اسد، کاخ سفید در بیانیهای اعلام کرد که اوباما در مورد مسائل مربوط به سوریه و دیگر امور با اردوغان، نخستوزیر ترکیه، گفتوگو کرده و هر دو در مورد لزوم رسیدگی به موضوع کاربرد بیش از حد خشونت از سوی رژیم اسد علیه غیر نظامیان و توقف این سرکوبها توافق داشتهاند.
کلینتون نیز در مصاحبه با سیبیاس در پاسخ به این سؤال که چرا امریکا تا این لحظه لزوم کنارهگیری اسد از قدرت را مطرح نساخته، گفت: واشنگتن میخواهد که دیگر کشورها نیز حمایت خود را از این خواسته اعلام کنند. به گفته وی، موضع امریکا در مورد فقدان مشروعیت اسد کاملا شفاف بود، ولی نکته این است که این گونه موضعگیریها نباید منحصر به امریکا شود.
وی افزود: ما خواهان این هستیم که چین هم در این موضعگیری شریک ما باشد و روسیه از فروش سلاح به نظام اسد خودداری کند، ما خواهان این هستیم که اروپا هم گامهایی را در همگامی با ما در تحریم علیه نظام اسد بردارد.