چکیده : و بدين ترتيب صنعت دارويي كشور عليرغم همه مقاومتها و تلاشهايي كه تاكنون داروسازان كشور براي جلوگيري از سقوط و متلاشي شدن آن انجام دادهاند، ميرود تا به سرنوشت بسياري از صنايع كشور كه به واسطه تحريم و سياستهاي غلط دولت ورشكسته و نابود شدهاند، گرفتار شود با اين تفاوت كه صنعت دارو يك صنعت بسيار استراتژيك و حياتي است كه سلامت و حيات مردم به وضعيت و كيفيت توليدات اين صنعت پيوندي بسيار جدي دارد.
کلمه-هاشم رباني:
صنعت داروسازي در ايران يكي از صنايع مهم و استراتژيك كشور است و عليرغم همه تنگناها تا سال گذشته (1389) توانسته بود در برابر فشارهاي ناشي از تحريم و سياستهاي غلط دولت در جهت توسعه واردات داروهاي ساخته شده به كشور مقاومت كرده و به هر ترتيب خود را از بحران و نابودي نجات بخشد.
ولي فشارهاي تحريم و سياستهاي غلط واردات بالاخره از نيمه دوم سال گذشته و مخصوصاً در ماههاي اول سال 1390، اين صنعت را با مشكل جدي مواجه ساخته است به طوري كه اين صنعت مانند بسياري از صنايع توليدي كشور در مسير سقوط و ورشكستگي قرار گرفته و با سرعت فزايندهاي سراشيبي سقوط و متلاشي شدن قرار گرفته است. مهمترين دلايل سياستهايي كه منجر به اين وضعيت شده است عبارتند از:
1- به واسطه تحريمهاي مالي مجامع بينالمللي و كشورهاي توسعهيافته عليه ايران باعث گرديده است كه تبادلات مالي و ارزي اين صنعت با جهان خارج تقريباً به طور كامل قطع گرديده و امكان هيچگونه انتقال ارز جهت خريد مواد اوليه از طريق سيستمهاي رسمي و بانكي با كشورهاي ديگر وجود ندارد و به ناچار با تحمل ريسكهاي بسيار بالا انتقال ارز از طريق حواله و صرافيها صورت گيرد.
2- ورود بخشي از قطعات يدكي و مواد اوليه از كشورهاي صنعتي به بهانه بهرهبرداري دو يا چند گانه آن و به دليل احتمال استفاده در صنايع مورد تحريم مانند انرژي هستهاي و … با مشكل جدي مواجه گرديده است و در شرايط بحراني كنوني كارخانجات داروسازي تاكنون توليد خود را از طريق استفاده از قطعات و مواد اوليه موجود در انبارها به سختي ادامه دادهاند و قطعاً ادامه توليد و فعاليت آنان در سال جاري با مشكل جدي مواجه خواهد شد.
3- به دليل قطع ارتباط مالي و تكنولوژيكي با كشورهاي اروپايي واحدهاي توليدي داروسازي به ناچار جهت تأمين مواد اوليه مورد نياز خود به كشورهايي مانند چين و هند و غيره متوسل شدهاند كه به دليل نامرغوب بودن مواد اوليه كشورهاي مذكور كيفيت داروهاي ساخته شده در داخل به شدت كاهش يافته است و پزشكان متخصص بعضاً به دليل بياثر و كماثر بودن داروهاي ساخت داخل به بيماران خود توصيه ميكنند تا از داروهاي وارداتي خارجي استفاده كنند.
4- در سال گذشته به رغم قيمت چند برابري داروهاي وارداتي خارجي در مقايسه با داروهاي ساخت داخل، براي نخستين بار ارزش فروش داروهاي وارداتي با ارزش فروش داروهاي ساخت داخل برابر شد و احتمالاً در سال جاري حجم فروش داروهاي وارداتي خارجي از حجم فروش داروهاي ساخت داخل فزوني خواهد يافت و سهم فروش داروسازيهاي داخلي را از بازار دارو به تدريج كاهش خواهد يافت و درست به همين دليل است كه داروسازان داخلي از ابتداي سال جاري از طريق دادن جوايزي به داروخانهها و بيمارستانها مانند تحويل دارو و دريافت پول آن حتي تا يك سال بعد، تخفيفهاي بسيار زياد در قيمت داروهاي تحويلي به داروخانهها و … سعي دارند تا سهم فروش خود را در بازار دارو حفظ كنند و از اين رو، وارد رقابتي سرسختانه و نابودكننده در بازار دارو شدهاند كه نتيجهاي جز ورشكستگي و نابودي صنايع دارويي كشور نخواهد داشت.
و بدين ترتيب صنعت دارويي كشور عليرغم همه مقاومتها و تلاشهايي كه تاكنون داروسازان كشور براي جلوگيري از سقوط و متلاشي شدن آن انجام دادهاند، ميرود تا به سرنوشت بسياري از صنايع كشور كه به واسطه تحريم و سياستهاي غلط دولت ورشكسته و نابود شدهاند، گرفتار شود با اين تفاوت كه صنعت دارو يك صنعت بسيار استراتژيك و حياتي است كه سلامت و حيات مردم به وضعيت و كيفيت توليدات اين صنعت پيوندي بسيار جدي دارد.