چکیده : مطابق با اصل 42 قانون اساسی اعمال شکنجه «به هر نحو» برای گرفتن اقرار و یا کسب اطلاع ممنوع است. به شهادت زندانيان متعدد، اين اصل شريفِ قانون اساسي، توسط تعدادي از مجريان قانون ! ناديده گرفته مي شود. قانون شكنان براي آن كه مقصود اصلي خود را پنهان كنند براي فريب افكار عمومي ،معمولاً به توجيهاتي غريب دست مي زنند و چه بسا براي اعمال خود به منافع ملي و يا فتاواي شرعي هم توسل بجويند و به زعم خود به قاعده ي «دفع افسد به فاسد» اقتدا كنند!
کلمه- گروه سیاسی: اگر سخن از انحراف از آرمانهای اولیه انقلاب می رانیم یا از نا اهلانی که خود را داعیه دار انقلاب می دانند میگوییم می توان برای استناد به آنچه که در ذهن بنیانگذاران آن انقلاب شکوهمند می گذشت رجوع کرد و انحراف از آن را انحراف از آنچه دانست که در ضمیر مردم و رهبران انقلابی آن عصر بوده است. همان ضمیر و ذهنی که در متنی به مثابه میثاق ملی تبلور یافت.
مطابق با اصل 42 قانون اساسی اعمال شکنجه «به هر نحو» برای گرفتن اقرار و یا کسب اطلاع ممنوع است. به شهادت زندانيان متعدد، اين اصل شريفِ قانون اساسي، توسط تعدادي از مجريان قانون ! ناديده گرفته مي شود.
قانون شكنان براي آن كه مقصود اصلي خود را پنهان كنند براي فريب افكار عمومي ،معمولاً به توجيهاتي غريب دست مي زنند و چه بسا براي اعمال خود به منافع ملي و يا فتاواي شرعي هم توسل بجويند و به زعم خود به قاعده ي «دفع افسد به فاسد» اقتدا كنند!
نگاهي به متن مذاكرات «خبرگان قانون اساسي» به هنگام تصويب اين اصل گواهي مي دهد كه بانيان اصلي جمهوري اسلامي به اين نوع «توجيهاتِ غريب» عنايت و توجه ویژه داشته و هم آنجا به اين نوع « شبهات» جواب داده اند. هنگام تصويب اين اصل، آيت الله مشكيني خواهان مشروط كردن اعمال شكنجه مي شود تا در«شرايط خاص» مثلا بشود با چند سيلي گناهكاري را به اقرار واداشت و در دفاع از پيشنهاد خود به قاعده ي «دفع افسد به فاسد» استناد مي كند. شهيد مظلوم بهشتي در جواب «افسد را همان شكنجه مي داند» و جواب مي دهد «توجه بفرمائید که مساله راه چیزی باز شدن است. به محض اینکه این راه باز شد و خواستند کسی را که متهم به بزرگترین جرمها باشد یک سیلی به او بزنند مطمئن باشید به داغ کردن همه افراد منتهی می شود. پس این راه را باید بست یعنی اگر حتی ده نفر از افراد سرشناس ربوده شوند واین راه باز نشود جامعه سالم تر است.»
آيت الله منتظري هم در حمايت از شهيد بهشتي، استدلال مي كند «اگر گناهکاری آزاد شود بهتر از اینست که بیگناهی گرفتار شود».
بخش آخر گفتگو هم بسيار عميق و قابل تامل است. آيت الله سبحاني از «اجبار حاكم» يا همان «حكم حكومتي» مي گويد و شهيد بهشتي ابتدا به «شبهه» او را جواب مي دهد و سپس مي گويد «در فقه هم چنین چیزی نیست.»
گزیده ای از مهم ترین فرازهای تثبیت و شکل گیری این اصل مهم قانون اساسی و تلاش شخصیتهایی چون مرحوم شهید آیت الله دکتر بهشتی، در راه تبدیل آن متن به اصل 42 قانون اساسی، با وفاداری به متن، را ادامه بخوانيد و ببینید:
متن و ویدیو توسط سایت بنیادنشر آثار و اندیشه های شهید آیت الله دکتر بهشتی منتشر شده است.
رییس (آیت الله منتظری) – اصل 42 را قرائت میکنم: شکنجه به هر نحو برای گرفتن اقرار و یا کسب اطلاع ممنوع است. اجبار شخص به شهادت، اقرار یا سوگند مجاز نیست و چنین شهادت و اقرار و سوگندی فاقد ارزش و اعتبار است متخلف از این اصل طبق قانون مجازات میشود.
اکرمی – به نظر من اینجا یک کلمه باید اضافه بشود برای اینکه در گذشته در وزارت آموزش و پرورش بعضی از معلمین نادان دانش آموزان را شکنجه میکردند، به همین جهت باید نوشته شود « شکنجه مطلقا و به ویژه به هر نحو …» (رئیس – به هر نحو یعنی مطلقا.) خیر «شکنجه مطلقا» و بقیهاش برای کسب اقرار باشد اینجا بیشتر برای کسب اقرار است مطلقا ندارد. بنابراین گاهی اوقات ممکن است در آموزش و پرورش پیش بیاید.
رئیس – منظور در مقام اقرار گرفتن و سوگند است والا هیچکس را نباید شکنجه کرد. تمام احکام فقهی را که ما اینجا نمیخواهیم بنویسیم…
مشکینی – شکنجه به هر نحو برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاع ممنوع است ما معتقدیم که این یک امر غیراسلامی و غیرانسانی است و رای هم به این میدهیم ولی بعضی از مسائل باید مورد توجه قرار گیرد مثل اینکه احتمالا چند نفر از شخصیتهای برجسته را ربودهاند و دو سه نفر هستند که میدانیم اینها از ربایندگان اطلاع دارند و اگر چند سیلی به آنها بزنند ممکن است کشف شود آیا در چنین مواردی شکنجه ممنوع است؟
رئیس – کسب اطلاع راههایی دارد که بدون آن هم میتوانند آن اطلاعات را بدست آورند.
مشکینی – اگر چند شکنجه اینطوری به او بدهند مطلب را میگوید مثلا در واقعه استاد مطهری یک فردی میشناسد که احتمالا ضارب چه کسی هست اگر به او بگویند تو گفتی میگوید نه.
رئیس – ضرر این کار بیش از نفعش هست.
مشکینی – مساله دفع افسد به فاسد آیا در این مورد صدق ندارد با توجه به اینکه در گذشته هم وجود داشته است؟
دکتر بهشتی – آقای مشکینی توجه بفرمائید که مساله راه چیزی باز شدن است. به محض اینکه این راه باز شد و خواستند کسی را که متهم به بزرگترین جرمها باشد یک سیلی به او بزنند مطمئن باشید به داغ کردن همه افراد منتهی میشود. پس این راه را باید بست یعنی اگر حتی ده نفر از افراد سرشناس ربوده شوند واین راه باز نشود جامعه سالم تر است.
رئیس – اگر گناهکاری آزاد شود بهتر از اینست که بیگناهی گرفتار شود.
…
سبحانی – آقای منتظری معنای این جمله چیست، اگر مقصود از جمله « اجبار شخص به شهادت» مقصود تحمل شهادت است به طور مسلم تحمل شهادت واجب نیست و اگر مقصود، اداء شهادت در محکمه است به طور مسلم اداء شهادت در محکمه واجب است همانطور که قرآن میفرماید «ولاتکتموا الشهاده…» ونیز میفرماید «ولا یاب الشهداء اذا مادعوا…» و این آیات میرساند که اداء شهادت در محکمه واجب است و حاکم اسلام میتواند شاهد را برای اداء شهادت الزام کند زیرا شاهدی است که میترسد و اداء شهادت نمیکند در این صورت بر حاکم لازم است با تامین جان، او را بر اداء شهادت الزام کند.
دکتر بهشتی – آقای سبحانی اجبار به حضور در یک جا یک مساله است و اجبار به اداء شهادت مساله دیگری است بنابراین هیچکس را اجبار نمیشود کرد بلکه فقط میشود به آن شخص گفت که در دادگاه حاضر شود و اگر شهادتی دارد بگوید.
سبحانی – اگر شاهد بوده، تحمل الشهاده، یعنی شهادت را متحمل بوده است حاکم نمیتواند او را مجبور کند؟
دکتر بهشتی – خیر در فقه هم چنین چیزی نیست.