شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.
چکیده : زنان و دختراني كه توسط گشت هاي ارشاد بازداشت مي شدند، بعد از بازجويي و تشكيل پرونده معمولا با اخذ تعهد و يا جريمه نقدي آزاد مي شدند .پليس كه بعد از يك مدت با تهديد و بازداشت تا حدي توانسته بود پوشش دختران شهر را تغيير دهد، با تبليغات وسيع مي گفت كه توانسته حفظ حجاب را در جامعه نهادينه كند .اما بعد از انتخابات رياست جمهوري و رفتن گشت هاي ارشاد از خيابان هاي شهر دوباره زنان و دختران به پوشش سابق شان روي آوردند و از همان زمان هم زمزمه هاي بازگشت دوباره گشت ارشاد بر سر زبان مسوولان و به ويژه خطيبان نماز جمعه افتاد.
کلمه – گروه اجتماعی: هنوز چند روزي بيشتر از خبر تغيير نام گشت ارشاد به گشت حقوق شهروندي توسط يكي از نمايندگان مجلس نمي گذرد كه فرمانده نيروي انتظامي دیروز(یکشنبه) در جمع خبرنگاران از اين تغيير نام اظهار بي اطلاعي کرد .
خبر تغيير نام گشت ارشاد به گشت حقوق شهروندي چند روز پيش توسط يكي از نمايندگان مجلس اعلام شد .او گفته بود كه از اين پس گشتهاي سابق ارشاد با نام گشت حقوق شهروندي با زنان بدحجاب برخورد مي كنند .
رهبر، نماینده مردم اصفهان در اين باره توضيح داد که مسوولان نيروي انتظامي در مورد چرایی حذف گشت های ارشاد، مدعی شده اند كه بر اساس دستورات مقامات مجبور شده اند تا گشت ارشاد را جمع كنند و نام آن را به گشت حقوق شهروندی تغییر دهند.
وی همچنين تاكيد كرد كه حقوق شهروندی این است كه اجازه ندهیم در حكومت اسلامی فساد و بدپوششی وجود داشته است.هر چند اسماعيل احمدي مقدم فرمانده نيروي انتظامي دیروز(یکشنبه) در جمع خبرنگاران تاكيد كرده، چيزي به عنوان گشت «حقوق شهروندي» از سوي نيروي انتظامي مطرح نشده است و نمي داند چرا نمايندگان اين بحث را مطرح كرده اند .
حقوق شهروندي و برخود با زنان و دختران ؟
پس از انتخابات رياست جمهوري سال گذشته، تعداد گشت هاي ارشاد كه براي مردم تهران و برخی ديگر از شهرهاي بزرگ كشور در چهار ساله نخست دولت احمدي نژاد به يكي از چهره هاي هميشگي شهر تبديل شده بود، كاهش يافت .
يكي از اصلي ترين علل كاهش حضور اين گشت ها در سطح شهرها اعتراض بيش از حد مردم و حتي كانديداهاي رياست جمهوري و برخي از فعالان مدنی به حضور اين گشت ها بود .
خودروهاي وني كه در گوشه و كنار شهر با تعيين مصداق هايي خود ساخته از زنان و دختران مي خواستند مطابق سليقه پليس لباس بپوشند . پليسي كه مي بايست حافظ جان و ناموس مردم باشد ،در اين سالها به يكي از ابزارهاي آزار و اذیت زنان و جوانان تبديل شده بود .
در روزهاي قبل از برگزاري انتخابات رياست جمهوري يكي از شعارهاي جوانان شهرهای بزرگ اين بود : «دولت گشت ارشاد نمي خواهيم! نمي خواهيم!»
و اين بار اين گشت ها پس از يك سال و نیم می خواهند با نام گشت حقوق شهروندي دوباره پا به عرصه بگذارند. تغييري كه به نظر می رسد تنها در اسم اين گشت ها رخ داده و در اصل هدفش برخورد با زنان و دختران است .در اين ميان خيلي ها مي پرسند چه ارتباطي ميان اين گشت ها و حقوق شهروندي وجود دارد ؟
آيا حفظ حجاب نهادينه شد ؟
گشت هاي ارشاد در دوره اول رياست جمهوري محمود احمدي نژاد فعاليت خود را آغاز كردند . اين طرح در قالب طرح كلي تر ارتقای امنیت اجتماعی یکی از برنامه هاي اجرایی نیروی انتظامی است. این طرح پس از تصویب در شورای عالی انقلاب فرهنگی و تائید رهبر انقلاب، به عهده محمود احمدی نژاد رئیس جمهور وقت گذاشته شد و از سوی او نیز به نیروی انتظامی ابلاغ شد .
بخشي از اين طرح در قالب گشت هاي ارشاد اجرا شد . گشت هايي كه به گفته ماموران نيروي انتظامي با دختران و زنان بدحجاب برخورد مي كردند .
اين گشت ها در تعيين مصاديق برخورد با بدحجابي به جايي رسيدند كه دختراني را كه در فصل زمستان چكمه هاي بلند مي پوشيدند دستگير مي كردند . رادان، رييس پليس وقت پايتخت از پوشيدن چكمه تعبير به تبرج يا خودنمايي زنان كرد .او آن روزها به خاطر گفتن اين جملات مورد انتقاد تند روزنامه هاي منتقد دولت قرار گرفت و كار تا آنجا رسيد كه حتي علما هم به عرصه آمدند و گفتند كه تبرج نمي تواند چنين مصداقي داشته باشد .
زنان و دختراني كه توسط گشت هاي ارشاد بازداشت مي شدند، بعد از بازجويي و تشكيل پرونده معمولا با اخذ تعهد و يا جريمه نقدي آزاد مي شدند .پليس كه بعد از يك مدت با تهديد و بازداشت تا حدي توانسته بود پوشش دختران شهر را تغيير دهد، با تبليغات وسيع مي گفت كه توانسته حفظ حجاب را در جامعه نهادينه كند .اما بعد از انتخابات رياست جمهوري و رفتن گشت هاي ارشاد از خيابان هاي شهر دوباره زنان و دختران به پوشش سابق شان روي آوردند و از همان زمان هم زمزمه هاي بازگشت دوباره گشت ارشاد بر سر زبان مسوولان و به ويژه خطيبان نماز جمعه افتاد. آنها هر هفته از تريبون نماز جمعه از وضعيت نابه سامان حجاب و عفاف در جامعه ابراز نگراني كردند .
انتقادهاي بي پايان به گشت ارشاد
بحث گشت هاي ارشاد در زمان انتخابات رياست جمهوري سال گذشته آن قدر بالا گرفت كه به يكي از موضوع هاي اصلي مناظره ها و ميتينگ هاي انتخاباتي كانديداهاي رياست جمهوري تبديل شد . مير حسين موسوي و مهدي كروبي هر كدام با انتقاد از گشت هاي ارشاد اعلام كردند كه در صورت پيروزي در انتخابات اين گشتها را جمع مي كنند.انتقادهاي بيش از حد به گشت هاي ارشاد حتي موجب شد كه احمدي نژاد هم در مناظره ها و بحث هاي انتخاباتي در اين باره واكنش نشان دهد و بگويد كه استقرار اين گشتها بدون هماهنگي با دولت او صورت گرفته و او خود نيز با برخوردهاي انتظامي در حوزه حجاب مخالف است . هر چند اين حرفها خيلي زود موضع گيري اسماعيل احمدي مقدم، فرمانده نيروي انتظامي را به دنبال داشت كه اعلام مي كرد اين گشت ها با موافقت شخص رييس جمهور در خيابانها مستقر و به تاييد او رسيده اند .
میر حسین موسوی، از كانديداهاي رياست جمهوري در اولین نشست خود با خبرنگاران پس از اعلام رسمی کاندیداتوری اش با بیان اینکه “مسائل اجتماعی باید با تکیه بر مزیت های اجتماعی بر اعتقادات و اعتماد به مردم حل و فصل شود و برخوردهای خشن اثر مثبتی ندارد” اعلام کرد که در صورت تصدی پست ریاست جمهوری “مساله امنیت اجتماعی و گشت های ارشاد” را جمع می کند.
مير حسين موسوي در يكي از برنامه هاي انتخاباتي خود نيز تاكيد كرد که متاسفانه مشکلات در ریشه اش حل نشده و تا حدی که در حیطه اختیارات اش است با مساله گشت‌های ارشاد مخالف است.او تاكيد كرد كه وجود گشتهاي ارشاد حتي اگر همه خيابانهاي شهر را پر كنند مشكلي را حل نخواهند كرد .
حقوق شهروندی یعنی منع بدپوششی!
منتظر بوديم فتنه گران خفه شوند!
بعد از گذشت يك سال و نيم از حوادث بعد از انتخابات و كمرنگ شدن حضور گشت هاي ارشاد در خيابانها، نماينده مردم اصفهان مدعي مي شود كه حقوق شهروندي يعني منع بد پوششي! اما واقعا حقوق شهروندي يعني منع بدپوششي ؟
طبق تعاريف جهاني حقوق شهروندي معنايي جز آنچه محمد رهبر به آن اشاره كرده ، دارد .اعلامیه های جهانی حقوق بشر، حقوق شهروندی را اين گونه تعريف كرده اند: «از وظایف و مسئولیت‌های شهروندان در قبال یکدیگر، شهر و دولت یا قوای حاکم و مملکت و همچنین حقوق و امتیازاتی که وظیفه تامین آن حقوق بر عهدهٔ مدیران شهری، دولت یا به طور کلی قوای حاکم است . »
جامعه شناسان هم در اين باره و مفهوم شهروند و حقوقش تعاريف متفاوتي را ارايه مي دهند كه هيچ يك با تعريف محمد تقي رهبر تطابق ندارد .آنها مي گويند :« شهروندي داراي مقتضيات حقوقي و اجتماعي است. به اين ترتيب وظايفي كه دولتها در قبال شهروندان خود دارند، حيطه گسترده اي را در بر مي گيرد. از حق آزادي فردي و اجتماعي گرفته تا حق برخورداري از تأمين معاش و محيط زيست سالم همه از جمله حقوقي است كه دولت ها موظفند آن را براي شهروندان خويش تأمين كنند. شهروندي با اين تعريف يعني طرح سؤالاتي كه با ماهيت جامعه، عدالت، مراقبت، مسئوليت، دولت، آزادي، تعاملات اجتماعي، احترام و بويژه ارزش ها، در ارتباط هستند. شهروندي دقيقاً با حقوق انساني در زندگي اجتماعي پيوند خورده است و كمال مطلوب آن هنگامي است كه همه شهروندان با جامعه ملي تلفيق شده و ملت آن جامعه را تشكيل مي دهند. »
اين نماينده مجلس حتي چندي قبل گفته بود : «اگر ما این چند وقت قدری خودداری می کردیم، به خاطر این بود که می گفتیم فتنه گران خفه شوند و از این فضا خارج شویم. الان روند بدحجابی به گونه ای شده که تبدیل به بی حجابی کامل شده است. او همچنين تاكيد كرده كه مبارزه با آنچه با بدحجابي مي خواند به عهده دولت است .»
شهروندان اين روزها مي پرسند كه آیا واقعا گشت حقوق شهروندي اين بار به جاي گشت ارشاد دوباره پا به عرصه مي گذارد ؟ يا به گفته فرمانده نيروي انتظامي چنين گشتي وجود ندارد و آيا به راستي تغيير نام مي تواند عملكرد نهادي را نيز تغيير دهد ؟