شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.
چکیده : زمزمه متوقف کردن رشته هاي علوم انساني درست پس از انتخابات سال گذشته کلید خورد. زمانی که دولتمردان ایرانی دلیل آگاهی جوانان، زنان و مردان ایرانی و حضور فعالانه آن ها در عرصه اجتماع به ویژه در تجمع های اعتراضی پس از انتخابات را به «علوم انسانی » ارتباط دادند. آنها این گونه تعبیر می کردند که گسترش این علوم است که هزاران هزار معترض را به عرصه اجتماع آورده است.
کلمه- گروه اجتماعی: محدود كردن علوم انساني و دخالت دولت در امور فرهنگی در ایران واكنش سازما نهاي جهاني از جمله يونسكو را هم به دنبال داشت. وقتي مقا م هاي دولتي خبر محدود كردن رشته هاي علوم انساني را در هفته هاي گذشته به صورت رسمي اعلام كردند دبيركل يونسكو در واكنش به اين خبر اعلام كرد در کنگره روز جهاني فلسفه در تهران شرکت نخواهند كرد. اما مقامهاي دولت اعلام كرده اند كه اين كار آپارتايد علمي است و دولت هاي غربي قصد محدود كردن علوم انساني را دارند. اما واقعا چه كسي قصد محدود كردن اين علوم را دارد و چرا دولت ايران با علوم انساني مخالف است؟
زمزمه متوقف کردن رشته هاي علوم انساني درست پس از انتخابات سال گذشته کلید خورد. زمانی که دولتمردان ایرانی دلیل آگاهی جوانان، زنان و مردان ایرانی و حضور فعالانه آن ها در عرصه اجتماع به ویژه در تجمع های اعتراضی پس از انتخابات را به «علوم انسانی » ارتباط دادند. آنها این گونه تعبیر می کردند که گسترش این علوم است که هزاران هزار معترض را به عرصه اجتماع آورده است.
مدیر کل دفتر آموزش عالی اعلام کرد: «پذیرش دانشجو در ۱۲ رشته دانشگاهی در رشته علوم انسانی فعلا متوقف می شود. تا سرفصل های این دروس بازنگری شوند. » اسامی رشته ها هم قابل حدس بود «حقوق، مطالعات زنان، حقوق بشر، مدیریت، مدیریت فرهنگی و هنری، جامع هشناسی، علوم اجتماعی، فلسفه، روانشناسی، علوم تربیتی و علوم سیاسی ». یعنی تقریبا همه علوم انسانی. برخی دیگر از مسوولان نظام نیز از لزوم بازنگری محتوای آموزشی علوم انسانی بارها سخن گفته اند.
رهبری در چهارم شهریور ماه سال گذشته از «تحصیل حدود دو میلیون نفر از سه و نیم میلیون دانشجو در رشته های علوم انسانی » انتقاد کرد و محتوای آموزشی علوم انسانی را «نگران کننده » خواند.
در دادگاه های دسته جمعی و نمایشی حوادث پس از انتخابات هم بارها از علوم انسانی و نقش مخرب آن نام برده شد. سعید حجاریان، سعید شریعتی و محمد عطریان فر در اعترافات شان به نقش مخرب این علوم تاکید کردند و آنها را علوم اومانیستی غربی نامیدند که در تغییر رفتار سیاسی دانشجویان اثر گذار بوده اند.
گسترش جنبش های اعتراضی و نهادهای مستقل دانشجویی در سال های اخیر نیز انعکاس این نگرانی هاست و نشان می دهد که افزایش نارضایتی های سیاسی و فکری در میان استادان و دانشجویان به معضلی جدی برای اقتدارگرایان تبدیل شده اند و یکی از راه حل های آن نیز از نظر دولتمردان توقف رشته های علوم انسانی عنوان شده است. تغییر در علوم انسانی با چه هدفی انجام می شود؟
مصباح یزدی که برخی او را پدر معنوی دولت محمود احمدی نژاد نام داده اند، دلیل این بازنگری را به صریح ترین شکل ممکن توضیح می دهد: «حوادث بعد از انتخابات ضعف علوم انسانی در دانشگاه ها را بر ملا کرد. چرا که تفکر براندازی نظام اسلامی محصول اندیشه اساتیدی است که از سالیان گذشته چنین تئوریسین هایی را تربیت کرده اند. »
حذف «چرایی » ممکن نیست
به گفته کارشناسان، این مقدار غضب نسبت به علوم انسانی برای این است که، آموزه های این علوم مبتنی بر تئور یهای حق مدارانه و مبتنی بر حقوق شهروندی است. مبانیی که بیشتر به نفع مردم و حقوق آنان است تا حکومت ها. در علوم سیاسی و جامعه شناسی به طور مثال بارها به تجزیه و تحلیل قدرت و حکومت، تاریخچه مبارزه با حکومت های مستبد و نحوه اعتراضات مردمی به حاکمان وقت و مقاومت حاکمان در برابر اصلاحات بارها اشاره شده.
با این همه اما «چرایی » را نمی توان از ذهن آموزش گیرندگان دور کرد حتی با حذف علوم انسانی.