شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.
چکیده : در ایران اعتراف گیری تلویزیونی در زمان محمد رضا شاه پهلوی در اوایل دهه ۵۰ آغاز شد. بین سالهای ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۴ تعدادی از فعالان سیاسی و نویسندگان مخالف رژیم پهلوی در تلویزیون اعتراف كردند. اين اعترافها در همان زمان با اعتراض نهادهاي بين المللي مواجه شد. شاه سابق علاقه زيادي در به كارگيرى اين روش عليه مخالفانش داشت. او مخالفان خود را مشتى مزدور، خودفروخته، منحرف و وابسته به بيگانگان مىدانست كه فريب خورده بودند.
کلمه – گروه اجتماعی: حتما بارها از خود پرسیده اید که پخش اعترافات تلویزیونی با چه هدفی انجام می شود؟ اعتراف به اشتباه، فریب و خیانت؟ و یا خرد کردن و شکستن مخالفان دولت. مخالفان دولت ناگهان به چه منظوری جلوی چشمان میلیونها نفر آورده می شوند و به خیانتهای بی پایان یا فریب خوردگی شان! آن هم پس از مدتی زندانی بودن اعتراف می کنند؟ در طی همه این سالها بارها شاهد پخش اقرارهای تلویزیونی شخصیتهای سیاسی و اجتماعی بوده ایم . اما سوال اینجاست که چقدر بینندگان این اقرارهای ناگهانی، آن را باور کرده اند؟ چرا حکومت به چنین شیوه ای برای اثبات حقانیت خود و درهم کوبیدن مخالفانش متوسل می شود؟ آیا همه اینها تنها نشان دهنده عقب ماندگی سیاسی یک کشور نیست؛ اینکه مخالفان و معترضان سیاسی جلوی چشم میلیونها نفر مجبور شوند که به همکاری با دشمن و فریب خوردن اعتراف کنند و جرم های ناکرده را بپذیرند؟
اعتراف گیری، عمری به اندازه تاریخ
در ایران اعتراف گیری تلویزیونی در زمان محمد رضا شاه پهلوی در اوایل دهه ۵۰ آغاز شد. بین سالهای ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۴ تعدادی از فعالان سیاسی و نویسندگان مخالف رژیم پهلوی در تلویزیون اعتراف کردند. این اعترافها در همان زمان با اعتراض نهادهای بین المللی مواجه شد. شاه سابق علاقه زیادی به استفاده از این روش علیه مخالفانش داشت. او مخالفان خود را مشتى مزدور، خودفروخته، منحرف و وابسته به بیگانگان مىدانست که فریب خورده بودند. بنابراین اصرار داشت که به مردم ایران و جهانیان نشان دهد که آنان خود به خطاکار بودنشان اعتراف می کنند .این روش در نظامهای کمونیستی و نیز دیگر رژیم های توتالیتر و دیکتاتوری که خود را به دور از هرگونه اشتباه می دانند بارها استفاده شده است؛ حکومتهایی که هرگز حاضر نیستند کوچکترین ضعف یا اشتباهی را بپذیرند .
اوج اعتراف گیری پس از انتخابات سال گذشته
اما اعتراف گیری در دادگاه های نمایشی و پخش آن در تلویزیون پس از انتخابات سال گذشته ناگهان به اوج خود رسید . روزهایی که گروه گروه از منتقدان دولت به دادگاه آورده می شدند و علیه خود و شخصیتهای سیاسی منتقد اعتراف می کردند . آنها اغلب پس از گذراندن زندان و شکنجه می گفتند که فریب خورده و خائن اند. در این دوره ابطحی، سعید شریعتی، محمد عطریانفر، عبدالله مومنی، حمزه کرمی و … تعداد دیگری از فعالان سیاسی در مقابل دوربین های تلویزیون اعتراف کردند .
ابطحی در این دادگاه های نمایشی اعتراف کرد که فریب خورده است. او یک سال بعد از این ماجراها در صفحه خود در سایت فیس بوک نوشت که در چنین روزی برای برگزاری دادگاه تمرین می کرده است، جمله ای که نشان دهنده نمایشی بودن همه آن چیزی بود که بر وی گذشته بود. هر چند که اعترافهای ابطحی ها از سال گذشته تاکنون ادامه دارد و این بار پدر و برادر او هستند که به دروغگو بودن و منحرف بودن در تلویزیون اقرار می کنند .
عبدالله مومنی سخنگوی سازمان ادوار تحکیم وحدت، هم در اعتراف های تلویزیونی خود تاکید کرد که یک خائن است و از جنبش دانشجویی در سالهای اخیر سوء استفاده ها کرده است . عبدالله مومنی تنها با گذشت چند ماه از این اعترافات، با اینکه همچنان در زندان است، نامه ای سرگشاده را خطاب به رهبر انقلاب منتشر کرد و توضیح داد که تحت شکنجه های شدید مجبور به این اعترافات شده است .
اما اینجا این پرسش پیش می آید که چرا حکومتها در کشورهای پیشرفته جهان از چنین روشهایی برای تنبیه مخالفانشان استفاده نمی کنند و هر روز کسی را وادار به اعتراف و اقرار نمی کنند؟ صادق زیبا کلام، استاد دانشگاه، سال گذشته پس از پخش دادگاه های نمایشی به این سوال در قالب یادداشتی این گونه پاسخ داد : «حکومتها و رهبران سیاسى در کشورهای دیگر خود را نه عقل کل، قائد اعظم، مرشد کامل، نور مطلق، آریامهر خدایگان (لقب شاه ایران) مىپندارند و نه معتقدند که زمین و زمان بسیج شدهاند تا علیه آنان توطئه کنند. به علاوه به دلیل پیشرفتهاى سیاسى که در این کشورها صورت گرفته، حکومت و عملکردش توسط نهادهاى دیگر همواره مورد نقد قرار مىگیرد. بنابراین رهبران سیاسى در این کشورها فکر نمی کنند که نابغه و عقل کلاند. پیشرفت یا توسعه یافتگى سیاسى سبب شده تا در این نظامها و کشورها یک حداقلى از حیات سیاسى براى مخالفان و منتقدان وجود داشته باشد.»
او تاکید کرد: «عقب ماندگى بین ما و کشورهاى پیشرفته محدود به صنعت، علوم، مترو، حمل و نقل، بهداشت، کشاورزى، دانشگاه نیست . اتفاقاً این خرد کردن جسم و روح افراد و دلسوزان انقلاب در «دادگاه» و وادار کردنشان به اعتراف، به گناهان، به خبط و خطاهاى ناکرده و همکارى با دشمنان است که بیش از هر چیز دیگرى عقب ماندگى ما را به نمایش مى گذارد.»