شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.
» گزارش تأمل‌برانگیز مرکز آمار درباره شکاف هزینه‌ها و درآمدها

» دخل و خرج مردم با هم نمی‌خواند

یکشنبه, 17 اکتبر, 2010

چکیده : در سال 88 هزینه متوسط ماهانه خانوارهای شهری 826 هزار تومان بوده، در حالی که درآمد متوسط آنها به 780 هزار تومان بوده است. وضع خانوارهای روستایی البته بدتر است، چون هزینه متوسط ماهانه آنها 493 هزار تومان است، حال آنکه درآمد متوسط آنها کمتر از 437 هزار تومان است. در سال 88 نسبت به سال 87 مخارج خانوارهای شهری 5.3 درصد و مخارج خانوارهای روستایی 9.8 درصد افزایش داشته است.


افزایش مخارج خانوارها: در شهر 5.3 درصد؛ در روستا 9.8 درصد

کلمه – گروه اقتصادی: جدیدترین گزارش‌های مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که تراز درآمد – هزینه خانوارهای ایرانی، چه در شهرها و چه در روستاها، منفی شده و به طور متوسط – یعنی دست‌کم نیمی از – خانوارهای ایرانی از پس هزینه‌های زندگی خود برنمی‌آیند!

معنای این آمارها، این است که خانوارهای ایرانی ماه به ماه مقروض‌تر می‌شوند؛ وضع خانوارهای روستایی هم بدتر از خانوارهای شهری است و قدرت خرید عموم مردم، چه در شهر و چه در روستا، روز به روز کمتر می‌شود.

جالب است که این آمار مربوط به سال 88 است که هنوز نه تنها از اجرای طرح هدفمند شدن یارانه‌ها خبری نبود، بلکه اثرات روانی این طرح و تورم ناشی از آن نیز وجود نداشت؛ آمارهایی به شدت نگران‌کننده و هشدار دهنده، که از چشم‌انداز ناگواری خبر می‌دهد که در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی در انتظار عموم ایرانیان است.

عادل آذر، رییس مرکز آمار ایران روز گذشته در نشستی خبری در جمع اصحاب رسانه از آخرین آمارهای استنتاج شده خبر داد و اعلام کرد براساس آخرین آمارها که مربوط به سال 88 است، متوسط کل هزینه یک خانوار شهری 3.9 نفری، 99 میلیون و 191 هزار ریال برای یکسال (ماهانه 8 میلیون و 266 هزار ریال ) است که این رقم نسبت به سال 87 با رشد 5.3 درصدی مواجه شده است.

وی متوسط درآمد خانوار شهری در سال 88 را 93 میلیون و 603 هزار ریال (ماهانه بیش از 7 میلیون و 800 هزار ریال) عنوان کرد و افزود: این رقم نسبت به سال 87 رشد 6.1درصد داشته است.

رئیس مرکز آمار ایران متوسط هزینه یک خانوار روستایی در سال 88 را 59 میلیون و 264 هزار ریال با رشد 9.8 درصد نسبت به سال 87 عنوان کرد و افزود: متوسط درآمد یک خانوار روستایی نیز 52 میلیون و 437 هزار ریال بوده که نسبت به سال 87 حدود 8.3 درصد رشد داشته است که نشان می دهد هزینه و درآمد خانوارهای روستایی در سال 88 نسبت به سال قبل از آن بالا رفته است.

وضع معیشتی مردم خوب نیست

روزنامه جهان صنعت در یادداشت اول خود، در تحلیل این آمارها نوشت: این بار انتقادهای سال‌های اخیر از دولت طی روز گذشته در کلام رییس مرکز آمار ایران خود را نشان داد. آنجا که وی متوسط درآمد خانوار شهری را ماهانه بیش از هفت میلیون و 800 هزار ریال و متوسط کل هزینه یک خانوار شهری 9/3 نفری را ماهانه هشت میلیون و 266 هزار ریال اعلام کرد و گفت که درآمد شهری‌ها شامل رشد 6/1 درصدی بوده و میزان هزینه‌ها هم 3/5 درصد رشد داشته است تا مشخص شود که هم‌اکنون حدود 8/0 درصد بر قدرت خرید خانوار شهری افزوده شده است.

حال در بخش شهری اگر نگاهی ساده‌انگارانه داشته باشیم، درمی‌یابیم که اکنون‌ تنها با در نظر گرفتن هزینه‌های عادی و بدیهی زندگی که نمی‌شود از آنها گذشت دست‌کم 900 هزار تومان هزینه برای یک خانواده چهار نفره باید صرف شود، حال آنکه هزینه‌های بسیاری را باید فراموش کرد. اما نکته دیگر فاصله این درآمد و هزینه‌هاست که مرکز آمار آن را هویداتر از گذشته کرده است.

اما در بخش روستایی وضعیت بدتر است و توازن هزینه و درآمد حدود 5/1 درصد به زیان روستانشینان شده و متوسط هزینه یک خانوار روستایی 8/9 درصد رشد داشته اما متوسط درآمد حدود 3/8 درصد رشد یافته است .

هزینه‌های واقعی بیش از اینهاست

نویسنده روزنامه جهان صنعت همچنین ادامه داد: هرچند در آمارهای اعلام شده‌ به روش استنتاج و نحوه پردازش شاخص‌های بررسی اشاره‌ای نشده اما به سادگی در بخش شهری می‌توان با کنار هم چیدن هزینه مسکن، قبوض، بیمه، ایاب و ذهاب، خوراک، شارژها و پوشاک حداقلی خانوار به ارقامی بیش از هزینه‌های اعلامی مرکز آمار رسید، حال آنکه پس‌انداز، مسافرت و بسیاری از بخش‌های مورد نیاز زندگی آبرومند و معمولی را فاکتور گرفته‌ایم و زندگی مذکور را فقط برای حیات در نظر داشته‌ایم.

در چنین شرایطی است که رییس مرکز آمار با در نظر گرفتن حقیقت گفته‌هایش فقط از گازکشی، تلفن همراه و درصد دارندگان اتومبیل شخصی آمار می‌دهد و نمی‌گوید چند درصد مسکن دارند و چند درصد در رفاه نسبی (و نه کامل) هستند.

اینجاست که ایشان از یک مولفه تازه آماری هم طفره می‌رود و می‌گوید آمار و ارقامی برای محاسبه خط فقر تولید نشده است و همچنین شاخصی تحت عنوان شاخص فلاکت محاسبه نمی‌شود.صد البته که نباید چنین آماری بررسی شود چراکه همین روند منفی درآمد و هزینه گویاست که حرف مردم برای در مضیقه بودن و حرکت به سمت فقر صحیح است، پس چه لزومی دارد که بیشتر گفته شود و صلاح مملکت از دید خسروان تغییر یابد.

چرا خط فقر اعلام نمی‌شود؟

روزنامه مردمسالاری نیز در سرمقاله خود نوشت: مرکز آمار ايران روز گذشته اعلا م کرد که متوسط هزينه يک خانوار چهارنفره در سال گذشته، حدود 826 هزار تومان درماه بوده است. اين آمار در شرايطي اعلام مي شود که حداقل حقوق کارگران و کارمندان در سال گذشته بسيار کمتر از اين ميزان بوده است. البته اگر اين آمار براي سال جاري اعلام شود، حتي با در نظر گرفتن تورم تک رقمي اعلا م شده توسط بانک مرکزي، بازهم بيش از آن 826 هزار تومان خواهد بود. متوسط هزينه يک خانوار چهارنفره در سال گذشته در شرايطي اعلا م شده که دولتمردان از اعلام خط فقر طفره مي روند اما به راستي اگر هزينه متوسط يک خانوار در ماه، 826 هزار تومان بوده، خط فقر چه ميزان خواهد بود؟

اگر تورم را هم تک رقمي در نظر بگيريم، افزايش قيمتها را انکار کنيم و بدون توجه به افزايش روزافزون اجاره مسکن، رکود مسکن را به عنوان عاملي براي عدم افزايش قيمت مسکن درحد اجاره در نظر نگيريم، بازهم نمي توانيم چشم خود را روي اين آمار ببنديم; آماري که قطعا در سال جاري بيش از سال گذشته خواهد بود.

خانوارها از پس این هزینه‌ها برنمی‌آیند

این روزنامه در ادامه سرمقاله خود آورده است: دولتمرداني که هدف خود را استقرار عدالت درجامعه عنوان کرده اند، تا چه حد به اين آمار توجه دارند و براي کاهش شکاف طبقاتي چه کرده اند؟ در سال گذشته ميزان درآمد چنددرصد از خانواده هاي چهار نفره ايراني بيش از 826 هزار تومان درماه بوده است تا هزينه هاي آنها را پوشش دهد؟

البته طبيعتا وقتي يک زوج، به طور مشترک کار مي کنند و حداقل يکي از آنها ساعت کاري بيش از 8 ساعت- بخوانيد 12 تا14 ساعت- در روز را با دوشيفت کار در روز تجربه مي کنند تا زندگي خود و فرزندان خود را تامين کنند و آنگاه هزينه هاي روزافزون زندگي را پوشش دهند، آيا مي توان اين مقدار کار روزانه را حتي اگر موجب پوشش دادن آن هزينه ها شود معقول، منطقي و متناسب دانست؟ چنين خانواده اي، فرصت همراه بودن با فرزندان را در طول روز يا هفته، چه ميزان خواهد داشت؟

البته پرسشها بيش از اين است اما بهتر است دولتمردان به عواملي که موجبات افزايش ميانگين هزينه هاي خانوار را فراهم آورده توجه دقيق تري داشته باشند تا اگر کسي از مشکلات زندگي و معيشت مردم سخن گفت، محکوم به سياه نمايي و شبهه افکني نشود. ميانگين 826 هزار تومان هزينه ماهانه براي هر خانوار چهار نفره ايراني، آن هم در سال گذشته، آماري نيست که بتوان بابي تفاوتي از کنار آن عبور کرد.