» به جای وصل مردم با “خدا” وصل مردم با “خود” را می خواهند

چکیده : صدا و سيما اگر دردِ دين داشت همين كه اين صدا بي شماري از انسان ها را با ربّشان آشتي مي داد، بايد آن را قدر مي دانست و بر صدر مي نشاند.اما برای آنان كه دل مشغوليشان نه خدا، كه قدرت و سياست است ،گسستن اين حبل الهي بسيار آسان است. چه اهميت دارد كه مجال اين ارتباط پاك از مردم گرفته شود مهم اين است كه ذكري از صدايِ رسایِ ملت نرود.

در حق تــو ناسپاسي كرده اند

با هنر ، حق ناشناسي كرده اند

اي صدايت ، اوج فــرياد وطن

“ربنايت” را سياسي كرده اند

کلمه- نيما جوانمرد: شادروان محمد قهرمان غزلسراي خوب معاصر، صداي خوبي هم داشته است. سهراب سپهري هم كه خود شاعر حساس و رقيق القلبي بود پس از شنيدن صداي قهرمان، تصويري مصفا و بسيار زيبا از آن به دست داده است و گلوي او را به چمنزار سبزي تشبيه مي كند كه قناريِ خوش آوازي از اعماق قلبش در آن نغمه خواني مي كند و آوازش را به فواره اي مانند مي كند كه اوج مي گيرد و حوضِ چشمانِ مستمع را از اشك لبريز مي كند.

قلب اين مرد، قناري دارد

چمنِ سبزِ گلويش، تر باد

پاي فواره ي آوازش

حوضِ چشمان سر رفت . . .

در پاي فواره ي آسماني “ربنا” و “اي ايران سراي اميد” استاد شجريان ، چه بسيار حوضِ چشمان كه سر رفته است و چه بسيار دست هايي كه بر آسمان بلند شده و چه بسيار دل هايي كه لرزيده و حرارت و حلاوتي كه در کام جان ها نشسته است و ذوق و شوق هايي كه زير پوست خزيده. اميدِ بر دميدن سپيده بر بام ايرانمان را زنده نگه داشته و مثل كاتاليزری معنوی، ارتباط مردمان را با خدايشان زيبا تر و آسان تر كرده است. آن كه درد دين و دغدغه ي خدا دارد، هر ريسماني را كه اتصال بين خداوند و مردم را فراهم تر سازد ،غنيمت مي داند ولي آن كه تنها دغدغه ي قدرت دارد ، اين حبل را گسسته مي خواهد چرا كه به جاي وصل مردم با خدا، “وصل مردم با خود” را مي خواهد. ولي صداي خدايي شجريان ، نه به پاي قدرت كه به پاي مردم ريخته شده است و همان طور كه خودش گفت صداي خس و خاشاك است، البته كه نبايد برتافته شود. در اين برهوت هنر ، خزف بازار لعل مي شكند و زاغان، مجال را از طاووسان و بلبلان گرفته اند.

در آن گلشن كه دارد جلوه ي طاووس، هر زاغي همان بهتـر كه باشـد زير بال و پـرِ ، سـرِ بلبل

صدا و سيما اگر دردِ دين داشت همين كه اين صدا بي شماري از انسان ها را با ربّشان آشتي مي داد، بايد آن را قدر مي دانست و بر صدر مي نشاند.اما برای آنان كه دل مشغوليشان نه خدا، كه قدرت و سياست است، گسستن اين حبل الهي بسيار آسان است. چه اهميت دارد كه مجال اين ارتباط پاك از مردم گرفته شود مهم اين است كه ذكري از صدايِ رسایِ ملت نرود. صداي اذان مرحوم مؤذن زاده ي اردبيلي –كه به زیبایی هر چه تمام در بيات ترك اجرا شده- همين حس و حال را در شنوندگان بيدار مي كند. لابد اگر او هم موضعي سياسي داشت، بايد از صداي او هم محروم مي شديم. وقتي كه دين در خدمت سياست قرار مي گيرد ، ربّنايي هم كه از قلب اين مرد سرچشمه مي گيرد و ما را تا اوج خدا مي رساند، هم رنگ سياسي مي گيرد و مشمول سانسور مي شود. مادام كه مسئله ی” دين در خدمت سياست يا سياست در خدمت دين” حل نشود ، اين رويكرد ها تداوم خواهند داشت . مادام كه حفظ قدرت اصل مي شود، دين واقعي ملعبه مي شود، در سايه قرار مي گيرد و بدان اعتنايي نمي شود . ربناي شجريان به يكي از آرايه هاي بي بديل ماه مبارك رمضان تبديل شده و بسياري از هم اكنون آن را به زنگ تلفن هاي همراهشان تبديل كرده اند . طنين ربنايي كه از عمق جان و از قلب يك قناري بر مي خيزد در دل و جانمان چنان رسوخ كرده است كه هرچه آن را از دسترسمان بيشتر خارج كنند، دلتنگيمان براي شنيدن مكرر آن بيشتر و بيشتر خواهد شد.

عرصه را عرصه ی هنر ناشناسان هنر فروش مي خواهند و چون همه ي خوبي ها و زيبايي ها و حقيقت ها را باخته اند، در هر هنر فروشي مي آويزند كه بدان ها مشروعيت هنري بدهد و به خزف دل خوش كرده اند تا بازار كساد و خلوت و بي مشتريشان را با رونق جلوه دهند. گفته اند تنها صداست که می ماند اما نه هر صدایی. از میان امیر مبارزالدین ها و حافظ ها کدام یک بر تارک تاریخ پر فراز و نشیب این مرز و بوم باقی مانده اند؟ آری تنها اين صداي خدا و صداي مردم است كه مي ماند.

شجريان در تمام عمرش مردمي بوده و در كنار مردم مانده است چه در اول انقلاب و چه در دوران انتخابات . هر جمله اش اميد و شادي را به مردم مي دميد . آثارش در تمام اين سال ها ، آئينه ي روزگار و حسبِ حال اين ديار بوده است. حافظ خواني هايش در ابتدا و خواندن آثاري از اخوان ثالث ( زمستان) و فريدون مشيري(تفنگت را زمين بگذار)، سروده هاي ملي و ميهني اش چون “سراي اميد” همه و همه بازتاب خواست مردم و زبان ملت مظلوم و در عين حال شجاعي بوده كه قدر هنرمندان مردمي را خوب مي داند. شجريان هميشه محبوب بوده ولي از سال گذشته ايستادنش در كنار مردم و شجاعتش در بيان خواست هاي آنان، وجهه و محبوبيتش را به شكلي باور نكردني افزايش داده . اين امر در مورد ورزشكاران محبوب و مردمي نظير علي كريمي هم صادق است. مردم به واقع ديگر به چشم ديگري به آنان مي نگرند همانگونه كه به هنرمندان درباري هم.