شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.
» هویت واقعی او چیست؟

» سردار مشفق؛ «داناي كل» يا «بنده ي خدا» ؟

یکشنبه, 15 آگوست, 2010

چکیده : «تاريخي» كه سخنران، روايت مي كند، « تاريخي غريب و متفاوت و تا حدي خنده دار » است. «جنگي » كه فرمانده ي كل قوا، حاضر نيست به آن كمك كند ! و يا فرمانده ي جنگ ، يك ترسوي خائن است كه حاضر نيست در اختيار جنگ باشد معلوم نيست در كدام ناكجا آباد رخ داده است.


گروه سیاسی کلمه-آل طاها: مدتي پيش، فايل صوتي با عنوان «سخنراني سردار مشفق» فضاي مجازي را فراگرفت  و به تدريج ، متن آن توسط سايت ها و وبلاگ هاي مختلف  پياده شد و گزيده هاي مختلفي  هم از آن ، در روزنامه ها و سايت هاي  رسمي و نيمه رسمي  انتشار يافت. مي توان با جستجويي ساده در اينترنت،  به حجم وسيع انتشار اين سخنراني پي برد  و گمانه هاي مختلفي را  درباره ي  مشخصات واقعي و موقعيت رسمي سخنران، مكان و زمان سخنراني و هم چنين مخاطبان  آن مشاهده كرد   .

اين حجم « تكثير و توجه »، نشان مي دهد كه  اين سخنراني با نمونه هاي مشابه، به طرز معناداري تفاوت دارد .اين تفاوت مي تواند دلايل متعددي داشته باشد. دليل نخست،  تاكيدهاي  خود سخنران  است كه ادعا مي كند  از « جايگاه معتبري در سيستم نظامي و امنيتي كشور» برخوردار است. دليل ديگر، «حجم اطلاعاتي» است كه در اين سخنراني ارائه مي شود و استفاده ي مكرر از نام ها و اسناد مهمي است كه «ظاهراً موجه» مي نمايد. دليل سوم، «علاقه ي خبري و رسانه اي»  به انتشار اين گونه سخنراني هاي محرمانه است  و دليل چهارم «گمانه زني» در خصوص هويت واقعي سخنران  مي تواند باشد. البته به اين دلايل مي توان دلايل روانشناسانه و اجتماعي را هم اضافه كرد، اما دليلي كه «مي تواند» بر تمام اين دلايل «سايه» بيافكند، يك دليل سياسي است. « شباهت » فراوان  اين سخنراني، با  رفتار و گفتار «كساني» كه در چند سال اخير قدرت اجرايي ، نظامي و امنيتي كشور را در اختيار دارند، عامل اصلي براي معروف شدن ِ اين سخنراني است . « اين شباهت » نه تنها در  نوع روايت ها و استدلال ها آشنايي مي كند،  بلكه مي تواند مدلي براي بسياري از سياست ها و رفتار هايي باشد كه در  دو سال اخير اتفاق افتاده است .

حجم  «جملات خبري و گزاره هاي مستقيم» در  اين سخنراني، در نوع خود«كم نظير» است . كمتر«جمله اي»  را مي توان يافت كه در يك  «روند استدلالي»بيان شود و كمتر گزاره اي را مي توان ديد كه « به جز شخص سخنران»، مستند  ديگري در سخنراني داشته باشد .

هيچ  چارچوب معقولي  بر سخنراني حاكم نيست . گزاره ها را مي توان به سادگي از آن  «بيرون كشيد» و يا جابجا كرد . كمتر گزاره اي نتيجه ي منطقي  «گزاره هاي قبلي»  است. اگر  نمونه هاي اين سخنراني در گفتار و كردار گروهي از مسئولان  ديده نمي شد، تشخيص آن از يك  «متن  مهمل» و جعلي آسان نبود و چه بسا با هيچ عنوان پر طمطراقي هم شنونده ي چنداني پيدا نمي كرد و از اهميتي بر خوردار نمي شد. در كثرت گزاره هاي مستقل،  همين بس كه  «متن را نمي توان خلاصه كرد».  تنها مي توان گزينش كرد و يا به تناسب «سليقه و  نياز»  به قسمت هاي مهم و غير مهم  دسته كرد .

موج « بداهت » و سادگي  در اين سخنراني،  به گونه اي است كه نه مجالي براي انديشيدن مخاطب مي گذارد و نه شنونده نيازي به تجزيه و تحليل عقلاني آنها احساس مي كند. گويي سخنران به خوبي مي داند كه شنونده اگرچه عاقل است اما « بالذات عقل گريز » است و از استنتاج بيزار است .

در اين سخنراني، حجم«نقل قول هاي مستقيم» و بلاواسطه از اشخاص «بسيار عجيب » مي نمايد. كمتر شخصيت مملكتي است كه سخنران به راحتي از او نقل قول نكند . سخنران از اين كه در اين نقل قول ها «تضاد و تناقضي ديده شود» ،  ابايي ندارد . در اداي آنچه مي گويد ترديدي به خود راه نمي دهد و حتي مكثي نمي كند. اين ميزانِ تسلط، بيش از هر چيز گواه  «تكرار» است و البته خود سخنران هم به اين امر اذعان دارد.

حجم «تهمت ها»  و انتسابات عجيب در اين سخنراني، «نگران كننده» است. همه ي كساني كه نام مي برد، افراد شناخته شده و مشهوري هستند و تهمت هايي كه به شخصيت هاي حقيقي و حقوقي مي زند، از احزاب سياسي و انجمن هاي مردمي تا نهاد مجمع تشخيص مصلحت نظام و مجلس را فرا مي گيرد. تهمت هايي كه تنها «يكي» از آنها مي تواند «دنيا و آخرت» فرد را در معرض تباهي قرار دهد. سخنران بر هيچ كدام از مدعياتِ خود، «مستندي ارائه نمي دهد»  و از هيچ «محكمه» اي نام نمي برد كه  براي رسيدگي به اين اتهام ها تشكيل شده باشد و يا متهم را به آن حوالت داده باشد.  همه نزد او اعتراف كرده اند و  البته  « اعتراف متهم، شاه شواهد است ».

«تاريخي»  كه  سخنران، روايت مي كند، « تاريخي  غريب و متفاوت و تا حدي خنده دار »  است. «جنگي » كه فرمانده ي كل قوا،  حاضر نيست به آن كمك كند ! و يا  فرمانده ي جنگ ، يك ترسوي خائن است كه حاضر نيست در اختيار جنگ باشد معلوم نيست در كدام ناكجا آباد رخ داده است ؟! «سوسياليست ها»  ناگهان «ليبرال دموكرات ها» مي شوند. شخصي كه خواهان حفظ رهبري است ، در چند جمله بعد ، به فكر بركناري رهبر مي افتد ! ناگهان دشمنان دوست مي شوند و دوستان دشمن و همه چيز آنچنان سريع اتفاق مي افتد كه معلوم نيست دوست كيست  و دشمن كدام است .

« قاعده ي حاكم بر سخنراني»، يك بي قاعدگي محض است. سخنران هر جا دوست دارد قضيه را « به بعد» حواله مي دهد. به بهانه ي نبودن وقت و مهيا نبودن شرايط، « بارها و بارها» موضوع را ناتمام مي گذارد و با اين كار بر جذابيت و ابهام و ماورايي بودنِ گزاره ها و موضوعات مي افزايد.

سخنران،  اول و آخر همه چيز است و همه چيز را آن گونه مي گويد كه مي خواهد. «او» شخصيت ها را مي شناسد و از اعماق وجود آنها با خبر است . هر آنچه نقل مي كند خودش شنيده است و هر آنچه شده است ، خودش ديده است .

سخنران، «خداي را بنده» نيست، « داناي كل » است. تو گويي « خالق متن » غير از جناب سخنران كسي نيست و اين داناي كل بودن، امكان «متوهم بودن سخنران»  را دامن مي زند و آن را به يك « سناريو» فرو مي كاهد … .