چکیده : جمله "فاطمه فاطمه است" حاكي از آن است كه حضرت فاطمه فقط در مناسبات خانواده ديده نمي شود. او يك حقيقت وجودي است. آنچه ما در درجه اول مي خواهيم اين است كه زن به عنوان واقعيت ديده شود كه در اين صورت، حيراني قانوني نيز از بين مي رود.
کلمه: زهرا رهنورد و ميرحسين موسوي به تازگی پذيراي جمعي از فعالان جنبش زنان از طيف هاي مختلف فكري بودند. سخنان اين زنان را گوش دادند و هر دو ، نگاه شان را به مسئله زنان ، جنبش زنان و چگونگي پيوندش با جنبش سبز مطرح كردند. اينكه جنبش زنان به عنوان بخشي از بدنه جنبش سبز در يك ساله اخير توانسته نقش مهمي در پيشروي اهداف جنبش سبز داشته باشد. هر دو به عنوان مخالفان سرسخت سياست هايي كه در حال حاضر براي زنان اعمال مي شود؛ معتقدند مسئله زنان را هم مردان و هم زنان پا به پاي هم مي توانند حل كنند هماني كه يك سال پيش در جنبش سبز نيز رخ داد و افراد فراتر از مرد و يا زن بودن، در جنبش سبز در پي تحقق مطالباتشان تلاش كرده و مي كنند.
به گزارش کلمه، دکتر زهرا رهنورد كه خود به عنوان يكي از فعالان حقوق زنان در ايران شناخته مي شود؛ مي گويد:” جنبش زنان و جنبش سبز ارتباط ارگانيك جدايي ناپذيري با يكديگر دارند. يعني بدون زنان، جنبش سبز نمي تواند موفق شود چرا كه نيمي از جمعيت را زنان تشكيل مي دهند . دليل تاكيد من روي ارتباط ارگانيك جنبش سبز و جنبش زنان اين است كه اين دو جنبش به آرمانهايشان با هم خواهند رسيد . اين دو نمي توانند از هم جدا شوند. بنابراين ، جنبش سبز بايد درباره زنان ، آسيب پذيري فعلي و نيز آينده شان شاخصه هاي متقني داشته باشد . “
نه قانون گذار، نه قانون و نه عرف واقعيت وجودي زن را نمي بيند
به گفته زهرا رهنورد مسئله زنان تنها يك مسئله زنانه نيست؛ بلكه يك مسئله ملي و فراتر از آن جهاني است :” من هميشه اين را تكرار مي كنم كه زندگی بشري پروازي است كه با دو بال انجام مي گيرد. يك بال زن و يك بال مرد و هيچ پروازي تا كنون با يك بال موفق نبوده است. زنان در كشور ما و در سطح جهاني مدت ها در زير پوست تاريخ فعاليت داشتند. آنها در طول تاريخ حضور داشتند اما اين حضور ديده نمي شده است اما بعد از مشروطه در ايران، زنان از زير پوست تاريخ بيرون آمدند و در لايه هاي آشكارتر فعاليت كردند و اين فعاليت امروز به آنها حضوري عيني بخشيده است. ما امروز با يك معضل عجيبي روبرو هستيم . اين معضل واقعيت وجود زن در شرايط فعلي كشور ما و در فرهنگ و قانون و قانون گذار در مقابل اين واقعيت وجودي است. اين زني كه امروز پا به عرصه وجود گذاشته است نه قانون گذار او را درك مي كند ، نه قانون و نه فرهنگ . با اين معضل چه بايد كرد؟”
به باور اين استاد دانشگاه، نخستين راه، براي حل معضل اين است كه قبول كنيم زن يك حقيقت است . او در اين باره مي گويد:” جمله “فاطمه فاطمه است” حاكي از آن است كه حضرت فاطمه فقط در مناسبات خانواده ديده نمي شود . او يك حقيقت وجودي است. آنچه ما در درجه اول مي خواهيم اين است كه زن به عنوان واقعيت ديده شود كه در اين صورت، حيراني قانوني نيز از بين مي رود.”
او ادامه مي دهد:” حقيقت وجودي زن را بپذيريم ، نه به عنوان همسر، دختر و يا مادر كسي .اگر به لحاظ كائناتي بپذيريم كه زن يك واقعينت عيني و حقيقي است آن وقت حالت شي وارگي ، فرمان پذير بودن و تدوين قوانين قيم مآبانه براي زن برداشته خواهد شد.”
ضرورت توجه به واقعيت هاي اجتماعي در كنار پارامتر نوانديش هاي ديني
راه حل هاي عملي براي حل معضلي كه رهنورد مطرح مي كند؛ چيست؟ او خود دراين باره مي گويد:” باید قرائت ما به روز و مناسب زني باشد كه پا به عرصه گذاشته است. دوم اين كه واقعيت هاي اجتماعي و توانايي هاي زن را در كنار پارامتر نوانديش هاي ديني درباره زنان بايد مدنظر گرفت.”
همچنين استفاده از تجربيات بين المللي در عرصه زنان از ديگر راهكارهايي است كه رهنورد به ان اشاره مي كند و مي گويد:” استفاده از دستاوردهاي بين المللي در حوزه زنان كه دور از خواست هاي شرعي و عرفي يك نظام متعالي نيست. مطمئن باشيد استفاده از اين تجربيات به اصالت هاي شرعي و عرفي ما لطمه نمي زند به ويژه اگر از طرف متخصصين امر باشد .با حضور متفكران و در يك تيم ستادي به همه اين چيزها رسيدگي خواهد شد. آن موقع خواهيم ديد كه نه قانون و نه قانون گذار حيران نمي ماند و عدم هماهنگي شخصيت فعلي زن با قوانين در ظرف زمان بندي از بين خواهد رفت.”
رهنورد در بخش دگيري از سخنانش مي گويد:” كليد خواست ها و مطالبات زنان و مردان در جنبش سبز با پس گرفتن راي زده شده است ولي پس از آن، مطالبات بلندي از سوي زنان مطرح شد كه هميشه در دل زنان بوده است . مطالباتي كه مورد غفلت واقع شد و امروز حاكميت فعلي در جهت تقليل ارزش زن كار مي كند. كل برنامه هايش تقليل ارزش زن و تقليل دادن او به يك زن محدود و وابسته اي است كه تفكر و انديشه اش اهميتي ندارد. اين حاكميت با شكل هاي مختلف قانون گذاري مثل محدوديت هاي ساعت كاري ،خطر سهميه بندي تحصيلي، لوايح حمايت از خانواده براي تخريب خانواده و ساير تبعيض به شكل هاي مختلف اعمال مي كند.
زندانيان سياسي به ويژه زنان زنداني را آزاد كنيد
رهنورد در ادامه مي گويد:” بدترين اتفاقي كه در يك سال اخير اتفاق افتاده، سركوب هايي است كه نسبت به زنان آزادي خواه انجام مي شودو ما به شدت به آن معترض هستيم”.
او ادامه مي دهد:”اميدوارم همه زنداني ها ازاد بشوند.”
پيوستن به كنوانسيون هاي جهاني جلوي سركوب هاي داخلي را مي گيرد
زهرا رهنورد خود را از مدافعان پيوستن به كنوانسيون هاي بين المللي مي داند و مي گويد:” پيوستن به همه كنوانسيون هاي جهاني با حفظ تحفظ مشكلي براي ما ايجاد نمي كند و نيز جلوي زياده روي هاي دولت از جمله اقدامات سركوب گرانه را مي گيرد.”
در ادامه یکی از فعالان جوان جنبش زنان می گوید” كمپين يك ميليون امضا بر ضد قوانین تبعیض آمیز با ده خواسته قانوني براي رفع تبعيض هاي حقوقي عليه زنان شروع به كار كرده و یک حرکت مطالبه محور است. سوال این است که ایا جنبش سبز نیز مطالبه محور است و مهم ترین مطالبه اش در حوزه زنان چیست ؟
رهنورد در پاسخ به این سوال مي گويد:” رفع تبعيض اولين قدمي است كه بايد برداشته شود و مهم ترین مطالبه مشترک جنبش سبز و جنبش زنان است
جنبش زنان بر تارك جنبش سبز
رهنورد بخشي ديگر از سخنانش را به جايگاه جنبش زنان و نسبتش با جنبش سبز اختصاص مي دهد و مي گويد:” اگر چه جنبش زنان جزيي از جنبش سبز است اما بر تارك جنبش سبز مي درخشد . در جنبش سبز، زنان در نقش زن، مادر،دختر،همسر ، جوان و پير شركت مي كنند و حضورشان در جنبش سبز را نشان داده اند.”
او در پايان پيشنهاد مي كند:” تيمي از زنان به طور مشخص تمام ابعاد آسيب شناسي زن در ان تيم با حضور متخصصان بررسي شود تا جايگاه مناسب با شان مترقي زن تنظيم شود كه اين براي آينده جنبش سبز ، جنبش زنان و نيز رفع تبيعض و سعادت زنان و مردان كشورمان مفيد است.”