شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.
چکیده : اگر شهداي ما بودند آيا اجازه مي‌دانند اينگونه تهمت و افترا در جامعه زده شود؟ اجازه مي‌دانند نمايشگاه کتاب بدون غرفه کتاب‌هاي آيت‌الله شهيد بهشتي برگزار شود؟ به راستي اگر حکومت پيامبر(ص) بود با منتقدين اينگونه رفتار مي‌شد؟/خدا را شکر مي‌کنم با اتفاقاتي که افتاد، اين نسل اتفاقات را به حساب شهدا نگذاشت. نسلي که شهيد همت را بسيجي واقعي بداند و عکس شهدا را به روي تي‌شرت خود چاپ کند يعني به سمتي پيش مي‌رود که با اين که شهدا را نديده‌اند
“شهيد ابراهيم همت” اسطوره دفاع مقدس مردم ايران و مردي است که هر ايراني از بردن نام او احساس غرور و سرافرازي مي‌کند. گفت‌وگو درباره چنين شخصيتي با فردي که وجود او را کامل درک کرده بود، هم تلخ و هم شيرين بود. “ژيلا بديهيان” در زندگي نه چندان طولاني خود با شهيد همت، در اوج عمليات‌هاي مهم و اساسي جنگ به ابعاد گوناگون شخصيتي اين مرد بزرگ پي برده بود. او شهيد همت را يک انسان مومن، عاطفي و اخلاق‌گرا مي‌داند که در بحث‌ها به کسي توهين نمي‌کرد و براي همه احترام قائل مي‌شد. در کنار اين مسائل سخنان اين زن مبارز انقلابي از ايام بعد از شهادت شهيد همت نيز سخناني تلخ و شيرين بود؛ تا جايي که وي به صراحت مي‌گويد “همسر همت بودن مشکل بود”.
خانم بديهيان، اين روزها بسيار مطرح مي‌شود که اکثر شهدا نگاه ايدئولوژيک به زندگي داشتند. نگاه شهيد همت به زندگي چگونه بود؟
بايد بحث نگاه ايدئولوژيک به زندگي را بيشتر باز کرد و در اين‌باره بيشتر توضيح داد. نگاه شهدا به زندگي ايدئولوژيک بود ولي آنها به ايدئولوژي واقعي اعتقاد داشتند. من فکر مي‌کنم اگر نگاه انسان‌ها به زندگي مانند شهدا ايدئولوژيک باشد با انسان‌ها با کرامت بيشتر و خيلي زيباتر رفتار مي‌کنند. من بزرگترين شاخصه‌اي که در همت ديدم، ارزشي بود که براي انسان‌ها، نفس و کرامت انسان قائل بود. من قسم مي‌خورم همت از اينکه حتي عراقي‌ها کشته مي‌شدند گريه مي‌کرد و از اينکه انساني سقوط کند، ناراحت مي‌شد. حال اگر نگاه همه ما ايدئولوژيک باشد و براي کرامت انساني ارزش و احترام قائل باشيم شاهد بسياري از رفتارها در جامعه نخواهيم بود.
در قضيه حجاب من به عنوان فردي که حجاب کامل دارم هميشه به دوستان مي‌گويم که آيا اگر اکنون حکومت پيامبر(ص) يا اميرالمومنين(ع) بود با زنان جامعه ما اينگونه برخورد مي‌شد. من خودم بارها وقتي در خيابان عبور مي‌کنم و مي‌بينيم به آن شکل با دختران جوان برخورد مي‌شود، در گوشه‌اي مي‌ايستم و گريه مي‌کنم.
در زمان جنگ در مراسمي بوديم که يکي از خانم‌هاي حاضر حجاب خود را به درستي و آن‌گونه که بايد رعايت نکرده بود. همت هول کرد که من بايد چه کار کنم؟ به او گفتم اسلام به تو مي‌گويد چه کار کن؟ از من خجالت کشيد گفت راست مي‌گويي.
پس مي‌توان گفت معتقديد ديد ايدئولوژيک واقعي در جامعه وجود ندارد.
اي کاش نگاه همه ما به زندگي مانند همت ايدئولوژيک بود. آن وقت خيلي کارهايي که اين روزها مي‌بينيم انجام نمي‌شد. افرادي که در راس حکومتند بايد ببينند بلاتشبيه اگر در راس حکومت پيامبر خدا(ص) يا همين شهدا بودند، آيا اين رفتارها در جامعه پياده مي‌شد؟
اگر شهداي ما بودند آيا اجازه مي‌دانند اينگونه تهمت و افترا در جامعه زده شود؟ اجازه مي‌دانند نمايشگاه کتاب بدون غرفه کتاب‌هاي آيت‌الله شهيد بهشتي برگزار شود؟ به راستي اگر حکومت پيامبر(ص) بود با منتقدين اينگونه رفتار مي‌شد؟ پس اگر ما رفتار خلافي در جامعه مي‌بينيم، به اين خاطر است که ديد ايدئولوژيک نسبت به زندگي نداريم. تمام درد ما و اعتراض ما در جامعه اين است که ديد ما نسبت به جامعه، حکومت، انسان‌ها و هموطنانمان و همچنين نسل جوان ايدئولوژيک نيست. ديد ايدئولوژيک مانع از دروغ‌گويي مي‌شود و جلوي تهمت و افترا را مي‌گيرد. ما تلاش کرديم براي پياده کردن اخلاق اسلامي و علوي در جامعه و من به عنوان همسر شهيد تعارف ندارم و اين ايده‌آل را همه جا دارم. من فعاليت‌هاي زيادي در زمان مبارزات عليه رژيم شاهنشاهي داشتم و در دوران دانشجويي در دانشگاه رژيم شاه در آن فضا به مبارزه مي‌پرداختم و در آن زمان در دانشگاه با آن رژيم مخالفت کردم و به آن خاطر هزينه دادم. در آن زمان با تمام مخالفت‌ها در فضاي زندگي خصوصي به کردستان رفته‌ام و بعد از انقلاب يتيم شهيد بزرگ کرده‌ام. من هرگز نمي‌گويم همسرم شهيد شده و هميشه مي‌گويم پدر بچه‌هايم شهيد شده است. بايد ديد ايدئولوژيک را براي جوانان به درستي تفسير کنيم و به نظر من بزرگترين افتخار همت اين بود که ديد ايدئولوژيک واقعي داشت.
تمام درد و مشکل ما اکنون ايدئولوژي است. آيه شريفه قرآن مي‌گويد شما تقوا پيشه کنيد من فرقان به شما عطا مي‌کنم. ما همين آيه قرآن را اگر سرلوحه کار خود قرار دهيم بسياري از مشکلات امروز جامعه‌مان برطرف مي‌شود.
شهيد همت از اسطوره‌هاي دفاع مقدس مردم ايران است و جايگاه عميقي در قلب نسل جوان پيدا کرده است. سوال من از شما اين است که همت چرا مي‌جنگيد و هدف او از حضور در جبهه‌ها چه بود؟
همت روزهاي آخر حيات عمليات خيبر را در جزاير مجنون در آن شرايط سنگين دنبال مي‌کرد که من اين روزها وقتي کتاب‌هاي مربوط به شرايط سخت عمليات خيبر را مي‌خوانم، وحشت مي‌کنم. شهيد همت در سن حدود 29 سالگي به شهادت رسيد و اين روزها وقتي در اين مورد فکر مي‌کنم و مطالعه مي‌کنم که اين جوان کجا مي‌جنگيد به وجودش افتخار مي‌کنم. همت دلش براي بسيجي‌هاي 14 و 15 سالهاي که مي‌جنگيدند مي‌سوخت و مي‌گفت: “چرا همسن‌هاي ما و بزرگترهاي ما نمي‌آيند که بايد بار جنگ بر دوش اين نوجوانان بيفتد”.
از همه اينها گذشته، روزهاي آخر نمي‌دانم چه بر همت مي‌گذشت و نمي‌دانم چه بر جنگ مي‌گذشت، فقط مي‌دانم روزي به من گفت وضعيت جنگ به جايي رسيده که نه فقط به خاطر اعتقادات و آب و خاک، که حداقل به خاطر ناموسمان بايد بجنگيم. اين روزهاي آخر وقتي بالاي سر بچه‌ها مي‌نشست يا آنها را مي‌خواباند، مدام اين صحبت‌ها را مي‌کرد، بالاي سر مهدي مي‌نشست و گريه مي‌کرد و مي‌گفت: “بابايي فکر نکن اينقدر بي‌غيرتم که بگذارم دشمن به شماها آسيبي برساند و مطمئن باش من حريم شماها را حفظ مي‌کنم”.
معتقدم اگر شهدا را در يک بعد خلاصه کنيم و انگيزه آنها براي جنگيدن را تک بعدي ببينيم، ظلم به شهداست. همت عاشق مردمش بود. اگر مي‌خواهيد ميزان عشق همت به مردم را ببينيد، برويد ببينيد همت با کردها چگونه برخورد مي‌کرد. يکي از کردها که بعداً به درجه شهادت نائل شد به شهيد همت گفته بود که شيعه‌ها به من مي‌گويند سني ولي من و تو که هر دو شبيه هم هستيم. من هميشه معتقدم اگر کل انسان‌ها در کره زمين را در يک دايره فرض کنيم، اگر درست عمل کنيم حتي با ايدئولوژي‌هاي مختلف مطمئن باشيد همه به مرکزيت دايره که کمال انساني است که خداوند از انسان به عنوان تکليف انتظار دارد مي‌رسيم. اگر هر انساني با هر تفکري خالص و مخلص حرکت کند خداوند عاقبت به خيرش مي‌کند.
با شناختي که شما از شهيد همت داريد، اگر ايشان شهيد نشده بود و جنگ به پايان مي‌رسيد، بعد از جنگ با ايدئولوژي که داشت چه راهي را دنبال مي‌کرد؟
يک زمان انسان ايده‌آلي دارد و يک وقت با واقعيت‌هايي مواجه است. ولي من فکر مي‌کنم اگر همت بعد از جنگ زنده مي‌ماند، نه به صورت شعار و تظاهر و رياکاري بلکه واقعا بيشتر وقت خود را براي خدمت به مردم مي‌گذاشت و مطمئناً به ادامه تحصيل بسيار اهميت مي‌داد.
شهيد همت به من مي‌گفت بعد از پايان جنگ دوست دارم به دزفول برگردم و دوست دارم در دزفول زندگي کنم. الان وقتي بچه‌هايي که از خرمشهر و دزفول مي‌آيند و از ويرانه‌هاي اين شهرها مي‌گويند، به ياد اين گفته همت مي‌افتم و واقعاً دلم مي‌سوزد.
همت هميشه دلش در جنوب بود. هرچند ارادت خاصي هم به جنوب و هم به کردستان داشت ولي مي‌گفت دوست ندارم در کردستان شهيد شوم، شهداي کردستان خيلي مظلوم هستند و به شهادت رسيدن در کردستان ايمان بالايي مي‌خواهد.
در کل مطمئنم اگر جنگ به پايان مي‌رسيد و همت به شهادت نمي‌رسيد، به مناطق جنگي باز مي‌گشت و هر کاري مي‌کرد در همان مناطق بود.
از حضور شهيد همت در عمليات بيت‌المقدس خاطره‌اي داريد؟
همت مردي نبود که وقتي از جبهه به خانه مي‌آمد از سختي‌ها بگويد فقط از وقتي مي‌رسيد گزارش‌وار وضعيت جبهه‌ها را براي من تعريف مي‌کرد که من عصباني مي‌شدم و مي‌گفتم من تو را بعضي مواقع حدود 2 ماه نمي‌بينيم، حالا وقتي 24 ساعت مي‌يايي گزارش کار مي‌آوري. من کمتر از جزئيات کارها سوال مي‌کردم ولي از عمليات بيت‌المقدس خاطره‌اي در ذهن دارم که بسيار براي من سنگين است. پس از اين عمليات و پس از اينکه شهيد همت را بعد از حدود 2 ماه ديدم، آنقدر ضعيف شده بود که شايد در اين عمليات حداقل 15 کيلوگرم وزن کم کرده بود. زماني که او را به خانه آوردند زير بغل او را گرفته بودند چون نمي‌توانست راه برود و بعد مدتي استراحت و خروج همراهان، ديدم از تب مي‌سوزد. قرار بود بعد از استراحت کوتاه به جلسه‌اي در سپاه برود و زود برگردد که بعد از گذشت چند ساعت خبري از شهيد همت نشد. آن زمان قدري ناراحت شدم چون شهيد همت به من گفته بود بعد از جلسه زود به خانه مي‌آيد. بعداً فهميديم همت همان اوايل جلسه حالش بد شده و به بيمارستان منتقل شده است. آدم دلش مي‌سوزد. خانم باکري بعضي مواقع به من مي‌گويد اگر ما به جاي شهدا بوديم دلمان مي‌آمد دل از عزيزانمان بکنيم و برويم؟ ولي آنها دل کندند و رفتند. همت سراپا لطافت روحي بود و آنقدر لطافت روحي و رواني داشت که تنها در بندگان خاص خدا چنين نمونه‌اي قابل رويت است. بعد از عمليات والفجر2 مرا به اصفهان فرستاد و گفت نمي‌خواهم در زمان عمليات اينجا باشي. من مدام تماس گرفتم که مي‌خواهم بيايم و وقتي آماده شدم تا با اتوبوس به اسلام‌آباد غرب بروم، همت زنگ زد و وقتي ديد من دارم به آن منطقه مي‌روم، گفت: “من هم سعي مي‌کنم خودم را به خانه برسانم”. وقتي به خانه آمدم ديدم يک مرد جنگي و يک فرمانده جنگ، خانه را تميز و مرتب کرده و تمام ميوه‌هاي فصل را در ظرف‌هاي همرنگ چيده است. يک نامه هم نوشته بود و کنار عکسش در يخچال گذاشته بود.
نقش شهيد همت را در آزادسازي خرمشهر چگونه مي‌بينيد؟
من اگر چيزي بگويم همت مرا محکوم خواهد کرد چون همت نقش اصلي در پيروزي‌هاي جبهه را برعهده همان بسيجي‌هاي بي‌ادعاي کم سن و سال مي‌دانست و هيچ‌گاه نقشي براي خود قائل نبود. چند باري که با شهيد همت سر مزار شهدا رفتيم شاهد بوديم که ايشان دو جا به شدت گريه مي‌کرد. اول بر سر مزار شهداي گمنام و دوم بر سر مزار شهداي بسيجي کم سن و سال.
زندگي دو ساله من با همت در اوج فشردگي عمليات‌ها بود و اينقدر که در اين 2 سال عمليات برگزار شد، در ديگر سالهاي جنگ بي‌سابقه است. در اين سال‌ها 3 بار همراه شهيد همت به گلزار شهدا رفتيم که هر 3 بار قضاياي عجيبي دارد. در گلزار شهداي شهرضا که بعد از عقدمان به آن جا رفتيم، همت دقيقاً به جايي رفت و گريه کرد که بعدا دفن شد. بار دوم در دزفول نيز ماجراي عجيبي داشت. همت به شهر دزفول و مردم دزفول علاقه عجيبي داشت. ماجراي عجيب حضور در گلزار شهداي دزفول اينگونه بود که هنوز چند قدم از خانه فاصله نگرفته بوديم که ماشيني جلوي پاي ما ايستاد. سوار ماشين شديم و اين موضوع خيلي عجيب بود که پيش از اينکه همت بگويد کجا مي‌رويم انگار خود راننده در مسير افتاده بود و انگار مي‌دانست ما کجا مي‌خواهيم برويم. به گلزار شهدا رسيديم و از راننده خداحافظي کرديم و بر سر مزار شهدا رفتيم و چند ساعتي آنجا بوديم و وقتي برگشتيم ديديم همان ماشين در مسير برگشت ما ايستاده است، بدون اينکه بداند ما از کدام مسير بر مي‌گرديم. دفعه آخر در نزديکي شهادت ايشان، در گلزار شهداي اصفهان بر سر قبر شهداي بسيجي و کم سن و سال بسيار گريه کرد و دل شهيد همت براي اين بچه‌هاي خالص و مخلص مي‌سوخت.
امروز هيچ‌کس باور نمي‌کند وقتي به ياد مي‌آورم که همت شهيد شده چقدر خوشحال مي‌شوم. هيچ‌کس باور نمي‌کند. خبر شهادت ايشان که آمد وقتي بر سر جنازه حاضر شدم با اينکه جنازه بسيار وحشتناک بود و سر نداشت، بالاي سر جنازه ايشان دو حس داشتم. اول احساس حسادت کردم که رفته است و دوم گفتم خدا را شکر که اين تن خسته آرميد.
بدون ترديد مديريت، از خودگذشتگي و اتحاد مثال‌زدني رزمندگان در عمليات بيت‌المقدس آزادسازي خرمشهر را پايه‌ريزي کرد. آيا اين مديريت در زمان حاضر نيز وجود دارد؟
انسان‌ها مجموعه‌اي از چند خصلت هستند. من بيشتر بعد عاطفي شهيد همت را مدنظر دارم. همت يک انسان مومن عاطفي اخلاق‌گرا بود. در بحث‌ها به کسي توهين نمي‌کرد و براي همه احترام قائل مي‌شد. حال ما در كشور چه مي‌بينيم؟ وقتي نام ياران امام را خدشه‌دار کنند چگونه ادعاي اخلاق‌گرايي داريم؟ همت بي‌نهايت به آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني علاقه داشت و مي‌گفت دعا کنيد خداوند او را براي مملکت نگه دارد.
من به يکي از بچه‌ها که از نظر سياسي تفکرات متفاوتي با من داشت گفتم زماني مشکل ما با برخي افراد مشکل سياسي بود، کنار گذاشتيم و گفتيم مردم را از نظر سياسي شقه شقه نکنيم و گذشتيم و در خانه من بر روي بسياري افراد با تفکرات سياسي مختلف باز بود. بعد مشکل ما با آنها تبديل به مشکل اقتصادي شد. گفتيم مردم اين شرايط را دارند و با مشکلات گوناگوني مواجه هستند. در اين مرحله از مشکلات اقتصادي هم گذشيم ولي من ديگر از اين مرحله نمي‌گذرم چون در اين مرحله تضادي که داريم تضاد اخلاقي است و با اينها از نظر اخلاقي درگيريم. مگر مي‌شود کسي مومن باشد و با وجود اينکه خداوند مي‌فرمايد پيامبر را براي مکارم اخلاقي فرستاديم، به اخلاق پايبند نباشد و تظاهر و ريا کند. يقيناً با افرادي که متوجه مسائل اخلاقي نباشند نمي‌توان رفت و آمد کنيم و اگر رفت و آمد داشته باشي احساسي مي‌کني به مرور زمان خودت هم دچار سقوط مي‌شوي. فکر نکنيد درد من فقط به الان برمي‌گردد. من سال‌ها اين جريانات را مي‌ديدم و زن همت بودن واقعا مشکل است.
اگر بخواهيم به مديريت و اتحادي که خرمشهر را پيروز کرد برگرديم، چه حلقه مفقوده‌اي داريم؟
ملت. . . . . فردي مطرح کرده بود که “جمهوري اسلامي دموکراسي غربي نيست که راي مردم تعيين کننده باشد” من حرف ايشان را کنار حرف حضرت امام خميني(ره) که فرمودند “ميزان راي ملت است” گذاشتم.
من با تمام سختي‌هايي که براي پيروزي انقلاب کشيديم و حضور در کردستان و مناطق درگيري و بزرگ کردن دو يتيم شهيد، امروز خدا را شاکرم که خود را قيم انقلاب نمي‌دانم. خدا را شکر مي‌کنم که معتقدم “ميزان راي ملت است”. مطمئناً اين مساله خواسته شهدا ما نيز بوده که در اين راه به شهادت رسيدند. همت معتقد نبود که حتي اسلام را به مردم تحميل کنند. مردم بسيار خوب هستند. امروز توقع داريم عدالت اجرا شود و حرمت ملت حفظ شود. همت هم با اينکه فرمانده لشگر بود و براي انقلاب جانفشاني‌هاي زيادي کرده بود، خود را قيم انقلاب و هيچ‌کس نمي‌دانست و براي کرامت انسان‌ها احترام ويژه‌اي قائل بود.
همت قبل از شهادت در روزها آخر به من زد و گفت من به زودي مي‌روم بدون اينکه کسي بفهمد همت که بود. ما شهدا را نشناخته‌ايم و جريانات اخير بزرگترين ظلم به فرهنگ شهدا بود که مي‌خواستيم به اين نسل ارائه کنيم. من تا ابد خود را پاسدار اين جمله حضرت امام(ره) که فرمودند “ميزان راي ملت است” مي‌دانم و مراقب باشيم اين جمله از بين نرود که اگر برود ديگر هيچ نداريم.
نسل جوان شهدا را دوست دارند و آنان را الگوي خود مي‌دانند. آنان همت را بسيجي واقعي مي‌دانند، اين بچه‌ها بايد چه کار کنند که به همت برسند؟
قرار نيست به همت برسند و به همان چيزي که خودشان هستند برسند کافي است. خدا را شکر مي‌کنم با اتفاقاتي که افتاد، اين نسل اتفاقات را به حساب شهدا نگذاشت. نسلي که شهيد همت را بسيجي واقعي بداند و عکس شهدا را به روي تي‌شرت خود چاپ کند يعني به سمتي پيش مي‌رود که با اين که شهدا را نديده‌اند، با شهدا آشنايي دارند چون داراي فطرت پاک همان شهدا هستند. به طور يقين هرکس خودش را به سمت فطرت پاک خود بکشد يعني خود را به سمت ائمه اطهار، صديقين و شهدا حرکت داده است.
فرموديد نسل جوان حرمت خون شهدا را نگه داشته و نگه مي‌دارد. آيا شما بي‌حرمتي‌هايي نيز به خون شهدا ديده‌ايد؟
احترام مرده‌ها به احترام زنده‌هايشان هست. خدا عقل و صداقت قلب همه ما را زياد کند تا بسياري از مشکلات کشور برطرف شود. دغدغه‌هاي امروز ما را شهدا هم داشتند. شهيد همت روزهاي آخر خيلي گريه مي‌کرد و مي‌گفت: “من مي‌روم و دلم براي پدر و مادرم نمي‌سوزد چون سالهاي اساسي زندگي‌شان گذشته و چه توفيقي بهتر از اين که انسان در اين سن به افتخار شهادت فرزندش بشيند. دلم براي خواهر و برادرم نمي‌سوزد چون به دنبال زندگي خود مي‌روند. دلم براي بچه‌هايم نمي‌سوزد چون آنها را دست زني مانند تو مي‌دهم ولي گريه مي‌کرد و مي‌گفت چه کار کنم که زنم را در جامعه‌اي مي‌گذارم که در هزار نفر يک مرد پيدا نمي‌شود و گفت تو را هم دست خدا مي‌سپارم. شهداي ما مي‌دانستند چه اتفاقي برايشان رخ مي‌دهد.
منبع: ایلنا