چکیده : اين ماه هم رفت و هنوز حقوق نگرفتهايم ، ديگر نميدانيم چه كنيم . سرمان پيش خانواده پائين است . جواب صاحبخانه را بدهم يا شكم گرسنه زن و بچه را /كارفرما ميگه هر كي پرسيد بگو با قانون كار حقوق ميگيرم اضافه كاري و پاداش هم دارم زير برگهها را هم همينطور با اين شرط امضا ميكنيم همهمون از اون دختر 14 ساله كه قطعه ميزنه تا زهرا خانم كه 40 سالشه و 8 ساله اينجا كار ميكنه و پسرش كه 15 سال بيشتر نداره و راننده اون بالابره همين وضع را داريم .
کلمه:متن زیر گزارشی درباره درددل های کارگران درباره شرایط سخت زندگی و مشکلات آنها است که خبرگزاری کار ایران(ایلنا) آن را منتشر کرده بود اما دقایقی بعد از انتشار از خروجی سایت حذف شد! متن گزارش به شرح زیر است:
فضاي محوطه جلوي كارخانهها ، جاده اصلي ورودي به شهر ، مقابل فرمانداري ، خيابان مقابل استانداري مركزي از نخستين روزهاي سال 88 شاهد جمعيتي از انسانهايي بود كه در زير ضربات پتك و صداي كوبيدن چرخ دندههاي ماشين اگرچه فولاد درونشان آبديده شد اما روح زخم خورده از سهل گذشتن بالا دستيها از ظلم روا شده به پائين دستيها فرياد آنان را به طلب حقوق از دست رفته صنفياشان برانگيخت ، تا آنان هم دوش همسر و فرزندانشان ، بر روي سنگفرش خيابان و در زير آفتاب سوزان تابستان ، سوز سرماي پائيزي و ريزش باران و برف در زير چتر سوراخ شده عدالتي كه قرار بود بر سر همه گسترانيده شود يك فرياد را به گوش مسئولان برسانند كه : « حقوق و مطالبات 6 ماهه ، 7 ماهه و يكساله ،پاداش و عيدي سال گذشته و مستمري بازنشستگي تنها درخواست آنان است » اما … اين نماهاي حزنآور و اين واگويههاي درد كه از حلقوم پر بغض و گلوي خسته از گفتگو و وامانده و افسرده از وعدههاي انجام نشده مسئولان كه تنها يك درخواست صنفي بود كمتر گوش شنوايي يافت و پاسخي آرام گرفت و بيشتر آن چه دريافت كرد يا حرفهايي از سر دلسوزي و تأييد بود و يا خشم و برخوردي پيدا و آشكارا !؟
« ديگر نميدانيم چه كنيم اين ماه هم حقوق نداريم »
كارگر پيماني يكي از شركتهاي بحران زده است ، دانههاي تسبيح را ميان انگشتان شماره ميكند و ميگويد : اين ماه هم رفت و هنوز حقوق نگرفتهايم ، ديگر نميدانيم چه كنيم . سرمان پيش خانواده پائين است . جواب صاحبخانه را بدهم يا شكم گرسنه زن و بچه را ؟ موهاي خاكستريش را كه از زير كلاه آبي رنگ بيرون زده در زير لبه كلاه پنهان ميكند و ادامه ميدهد : از فشار زندگي سفيد شده وگرنه 43 سال بيشتر ندارم . او از درد خاموش جواناني كه در آغاز زندگي به دليل بيكاري اجباري يا تعطيلي تحميلي مديران شركت كه بر سر امتياز و مديريت هنوز نزاعشان به پايان نرسيده هم از كار و دستمزد محروم شدهاند و هم آشيانه كوچكي كه با مهر بنا كرده بودند با واژه تلخ طلاق از هم پاشيده سخن به ميان آورده و ادامه ميدهد : 520 خانوار در حال از هم پاشيدگي است نبود درآمد ما را در لبه پرتگاه معضلهاي اجتماعي قرار داده او ميگويد : فقر ما در همه جداييها ، گرفتاريها مفاسد و بزه كاريهاست .
« دوباره يك ليست جديد اخراجي ديگر »
مردي كه چهار زانو روي زمين مقابل يك دستگاه دولتي نشسته خود را جابجا ميكند و روي تل خاك لم ميدهد پاهايش را دراز ميكند تا خستگي ناشي از بيكاريش را دركند ذهنش را مرور ميكند انگار ميخواهد كلمهاي را بيابد تا بهتر و كوتاهتر سنگيني درد را بيان كند مكث كرده و ميگويد : « انگار همين ديروز بود تعطيلات عيد تازه تموم شده بود همه بر گشتن سركار كه پيمانكار اسم اخراجيها رو اعلام كرد . هر سال همينطوره اول سال با يك عده ديگه قرارداد ميبندن تا سال بعد كه ديگه با آنها قرار داد بسته نميشه » او ادامه ميدهد : « ديگه آسايش نداريم . تو اين زمونه حتي كارگر اگه رسمي هم باشه باز كارفرما ميتونه اخراجش كنه . ديگه واي به حال كارگر پيماني و قراردادي كه يه برگه سفيد رو امضا ميكنن و كار را شروع ميكنن . وقتي هم كه سركار هستن بين ضايع شدن حقوقشان و بيكاري بايد يكي رو انتخاب كنن آخرش هم بازهمون بيكاريه … »
« تكليف بازنشستگي كارهاي سخت و زيانآور با كرام الكاتبين »
زير لب با خود چيزي ميگويد با موهاي جوگندمي و قامت چهارشانه ميان سال به نظر ميآيد در شركت واحد كار ميكند در حالي كه به اتوبوس تازه رنگ كردهاش تكيه داده از متوقف شدن اجراي بازنشستگي مشاغل سخت و زيانآور در محل كارش صحبت ميكند : « جديداً هر چه رانندههاي شركت واحد درخواست بازنشستگي ميكنن سازمان تامين اجتماعي مخالفت ميكنه ميگن شماها چون در سازمان دولتي كار ميكنيد نميتونيد از قانون بازنشستگي سخت و زيانآور استفاده كنيد هر روز يه بهونه هر روز يه ايراد اين همه حق بيمه داديم تا از حقمون تا زندهايم استفاده كنيم كي به داد ميرسه فقط حرف …»
« كارفرما ميگه بگو امضا كن طبق قانون كار حقوق ميگيري »
زير چشم هاي گود رفتهاش حلقههاي درد و بر پيشانياش خطوط رنج نشسته ، لثههايش سفيد و بيرنگ و دستان كوچكش زبر و خشن شده خودش ميگويد 24 ساله است اما بيش از 40 به نظر ميآيد كارتن سنگين را در ميان بازوانش چون كودكي كه نياز به لايلاي مادر دارد سخت ميفشارد عمق درد در نگاهش آشكار است او در يك شركت قطعهسازي كارگر ساده است . در فاصلهاي كوتاه به بهانه خستگي گرفتن بار را برزمين گذاشته و خم ميشود و دور از نگاه كارفرما كه سخت ما را زير نظر دارد سريع ميگويد : كارفرما ميگه هر كي پرسيد بگو با قانون كار حقوق ميگيرم اضافه كاري و پاداش هم دارم زير برگهها را هم همينطور با اين شرط امضا ميكنيم همهمون از اون دختر 14 ساله كه قطعه ميزنه تا زهرا خانم كه 40 سالشه و 8 ساله اينجا كار ميكنه و پسرش كه 15 سال بيشتر نداره و راننده اون بالابره همين وضع را داريم دوبار موقع كار زخمي شده شانس آورده قطع عضو نشده ميگويد : كارتنها در رفتن افتادن روي بدنم خدا همراهم بود وگرنه ميمردم .
« چرخهاي نان خشكي مال اربابه »
پسرك به سختي چرخ سنگين مملو از گونيهاي نان خشك و پلاستيك پاره و آهن قراضه را جابجا ميكند و فرياد « نان خشكيه »او در كوچه ميپيچد . سنگهاي ترازو را درگونياي پيچيده و باطنابي ضخيم برگردن آويخته . بدن نحيفش توان سنگيني وزنهها را ندارد براي نوشيدن آبي كه از شلنگ آب كارگر فضاي سبز كه در حال آبياري است وضعيتي بدتر از پسرك از نظر حقوق كارگري دارد لختي ميآسايد خوب كه سيراب شد برق در چشمان درشتش كه هنوز ميل به كودكي و شيطنت در آن موج ميزند مينشيند و از باري كه وبال گردنش شده ميگويد : « چرخ و سنگها مال اربابه همه نون خشكيها تو اين شهر يه صاحب كاردارن امتياز فروش نون خشك مال اونه چرخها را امانت با سفته و قرار يا گرفتن گرويي و يا به كلفتي گرفتن مادر و خواهرامون به ما ميسپره تا براش نون خشك جمع كنيم اين پلاستيك و آهنها مال خودمه جدا ميفروشم اما اگر ارباب ببينه پدرمو در مياره ميگه چرخ زود فرسوده ميشه . سنگها هم اگه گم بشه از درآمدمون كم ميكنه اون هفته داداشم ( به پسربچه ديگري كه در ميان درختان دنبال پلاستيك و شيشهخالي نوشابه و … ميگردد اشاره ميكند ) گم كرد هم از ارباب كتك خورديم هم حقوقمون را كم كرد هم ننهام يه روز بيمزد براي زنش كار كرد اينه ديگه !!
« بيمه كارگران ساختماني كدام است همين ديروز چند نفر در سقوط مردند و رفتند »
پاشنه پاي آسيب ديدهاش را به سختي بر زمين ميگذارد تا قامت بلندش را برزمين استوار نشان دهد . زانوي راستش خوب خم نميشود اما با آن كه خط درد در جاي جاي صورتش نهان است به روي خود نياورده و از پله بالا ميآيد او تنها بازمانده يك حادثه سقوط بالابر در يك ساختمان بلند است كه در آن جا كارگران ساختماني جوان و نوجوان بكار گرفته شده بودند . از آن حادثه كمتر از يكسال ميگذرد او و 4 نفر از دوستانش كه همگي دانشجو بودند و براي امرار معاش و كسب درآمد در تعطيلات بين ترم به عنوان كارگر ساده ساختمان از طريق پيمانكار در يك واحد انبوهسازي مشغول بكار شده بودند در يك لحظه بدليل فرسوده بودن تجهيزات با بالابر حمل مصالح ساختماني از طبقه پنجم به پائين سقوط كردند آنها رفتند و او با جسمي رنجور باقي ماند تا در راهروهاي تأمين اجتماعي بدنبال بيمه و در كريدورهاي اداره كار و دادگستري بدنبال حقوق پايمال شدهاش بگردد . از آن تاريخ تاكنون او و خانوادهاش ميليونها تومان خرج كردند تا فقط زنده بماند هر چند او ديگر سلامتي ندارد تا كاري بكند و در روزهاي آغازين جواني فرسوده و از كارافتاده شده است او كه پس از ماندن مدت طولاني در كما دوباره به زندگي بازگشته از بيمه كارگران ساختماني كه ظاهراً در مجلس تصويب و هرگز اجرايي نشده چيزي نميداند هنوز صحنه آن روز در مقابل ديدگانش چون تصويري متحرك در جريان است و ميگويد : « بيمه ؟ كدام بيمه ؟ همه مخارج درمان و دوا و بيمارستان را خودم دادم . دوستانم همين ديروز بود كه در آن حادثه سقوط مردند و رفتند . خانوادههايشان هنوز ديه آنها را نگرفتهاند . قانون ميگويد چون تنها بازمانده حادثه كه ظاهراً زنده است طول درمان دارد به پرونده نميشود لان رسيدگي كرد … »
« كار كودك ، انكار كودك ، حقوق پايمال شده زنان كارگر ، اخراج و خط فقر و حقوق كارگري »
حيف كه نميشود واژههاي درد را راحت و بيدغدغه بر كاغذ روان كرد تا از پيمان نامه حقوق كودك كه ايران نيز عضوي از آن است اما چنان فراموشي شده كه كودكان كار را انكار ميكند چيزي نوشت . نميشود از پشتهاي خميده و پر درد دختران نوجوان و زنان بارداري كه در كارگاههاي پنهان پتك برآهن ميكوبند ، چرخ دنده ماشين را جابجا كرده و بارهاي سنگين را برپشت و بغل حمل ميكنند از دختركان قاليباف و سوزن زن در كارگاههاي دوخت و دوز كه سرانگشتانشان از زخم سوزن سوراخ سوراخ شده آنها كه نه بيمهاند و نه حقوق قانون كار ميگيرند و آرام ميآيند و آرام با درد سل و خونريزي ميميرند هم قلم فرسايي كرد . حتي نميشود از زخم دل كارگران رسمي كه ماههاست از دريافت حقوق محرومند و كارگران پيماني و قراردادي اخراجي و بازنشستگاني كه به دنبال دريافت مستمري پيش هر كس و ناكس سر تعظيم فرود ميآورند و فريادشان با ( … )سركوب ميشود هم به واقعيت درد آن چه كه هست پرداخت . نميتوان از جوانان تحصيل كردهاي كه واگويههاي دردشان آنقدر سنگين است كه اگر در اين مقوله ميآمد شايد چون با كلام قانون و لوايح و مصوبههاي آمده و اجرا نشده آميخته به آن انگ سياسي زنند هم چيزي نوشت آنها كه « سرمايهجاودانياند و … » با مدركهاي دانشگاهي راننده آژانس و تاكسياند . اغذيه فروش و سبزي فروش و … يا كارگري ساده !!؟
تنها ميتوان اين دردنامه را با خط فقر 700 هزار توماني كه وزيركار در بيانش به اين جمله بسنده ميكنه كه : « نميدانم خط فقر چقدر است ! و از چالشهاي صنعت در سال 89 با اجرايي شدن قانون هدفمندكردن يارانهها ، افزايش 15 درصدي حقوق كارگران و كاهش قدرت خريد آنان ،رشد 50 درصدي كارگران اخراجي از ابتداي سال جاري در كشور ، و اشتغال آرزويي كه هم چنان روياست به پايان آورد . روز كارگر بر همة محنتكشان شركت آونگان و شركتهاي بحران زده ، زنان كارگر و ديگر شركتهايي كه زنان و كودكان كار بحرهكشي ميكنند ، ديگر كارگران قراردادي و پيماني بيمارستانها و فضاي سبز ، كودكان دستفروش و طواف و كارگران ساختمان و همه آنان كه با رنج و تلاش چرخ دندههاي صنعت و خدمات اجتماعي را به گردش درميآوردند مبارك !!!