» گفتار

حکومتِ “باطله”

تازه با فرض اینکه آمار را دستکاری نکرده باشند، گزارش‌های رسمی می‌گوید در تهران ۷۴٪ واجدان شرایط شرکت نکردند و پایتخت ۱۲٪ آراء باطله داشته. در شیراز حدود ۷۰٪ رای ندادند. در سیستان و بلوچستان آراء باطله ۱۰ برابر همیشه است و ۱۳٪ کمتر از دوره قبل شرکت کردند و خلاصه در سراسر کشور «تحریم» اول شده و آراء باطله سوم شده است.

پاسخی به چه باید کرد: تقویت کانون های مقاومت مدنی

رشد شبکه های اجتماعی امکان همیاری مردمی را بیشتر فراهم کرده و مرزها و فاصله های جغرافیایی را از بین برده، در نتیجه روشهای نوینی از جامعه پذیری را در اختیار ایرانی ها در خارج و داخل مرهای ایران قرار داده. پس طبیعی است پاسخ کنشگران مدنی به ” چه باید کرد” در عین حال که ساده است پیچیده نیز هست.

اصلاحات و تکنسین‌های سیاسی

عباس عبدی به نظرم اتفاق ۲۸ خرداد را نباید مترادف پایان اصلاح‌طلبی دانست. این را نه براساس علایق و گرایشم بلکه براساس واقعیات و تجربه پژوهشی می‌گویم. اغلب مردم ایران از وضع ناراضی هستند و آن را تأیید نمی‌کنند. ولی ناراضی بودن از یک چیز به معنای پذیرش چیز یا چیزهای دیگر نیست، بویژه آنکه […]

دلیل کاهش مشارکت، «تاکسیدرمی» سیاسی است/ آیا مسابقه ای در جهان می شناسید که در آن آرایش یک تیم، توسط مربی تیم حریف انجام شود؟/ گفت و گو رمز حیات جمهوریت است

در این انتخابات انصاف و اصول جوانمردانه رعایت نشد و کسانی که به این ناجوانمردی تاریخی دست زدند مسئولند. چه بسیار در انتخابات گذشته در فضای انتخابات، جانبداری از تیم داوری، فعال کردن سازمان هایی که نباید در سیاست دخالت کنند و سوء استفاده از بیت المال به نفع یک نفر یا یک جریان مشاهده می شد

پاسخ تحقیرآمیز به ” سیاست منهای مردم”

جریانی که می توانست به آرامی و در اعتراض به مهندسی انتخابات که از بیت رهبری شروع و با نظارت استصوابی پیش رفته و سوار بر عملکرد فاجعه آمیز روحانی ـجهانگیری شکل گرفته بود از بازی در این میدان از پیش تعیین شده خودداری کند در دامی افتاد که حتی در رقابت با آرای باطله هم ناکام ماند. آرایی که بخش عمده ای از آنها می تواند اعتراضی باشد.

این همه هیاهو برای چیست؟ سیزده گزاره بحث برانگیز در ارزیابی انتخابات

تجربه جنبش سبز و راهپیمایی سکوت نشان داد میتوان سیاست های خیابانی را دنبال کرد و بر مشی خشونت پرهیز اصرار ورزید. تجربه شورش های دی ماه ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸ نیز نشان داد حتی در اعتراضات خود انگیخته نیز میزان خشونت اعمال شده توسط مردم ناراضی در مقایسه با خشونت نیروهای سرکوب ناچیز و قابل کنترل است.

رییسی در چهارسال گذشته «راه‌حل» نشد و اکنون هم نیست

آمار مشارکت تقریبا پنجاه درصد واجدین شرایط است. پس این‌بار حدود ده تا بیست درصد، انتخابات را تحریم کرده‌اند. ‏(همواره حدوداً سی درصد در تمام انتخابات شرکت نکرده‌اند). این رشد نشان می‌دهد که در بین مخالفانِ وضعیت موجود چه ایده‌ای دست بالا را پیدا کرده است.

چه کسانی «تابوت» جمهوریت را آماده می‌کردند؟

در مقابل حمله اصول‌گرایان به برجامی شکست خورده، هسته مرکزی دفاع اصلاحات از این قرارداد نه دفاع از مذاکره مجدد با ترامپ برای جلوگیری از هزینه بیشتر و نه حتی دفاع از ضرورت دیپلماسی به عنوان یک روند اصلاح‌طلبانه بود. بلکه برجام را تصمیم نظام و شخص رهبری می‌دانستند و نشانه‌اش را هم تصویب بیست دقیقه‌ای در مجلس و شروع مخفی مذاکرات پیش از ریاست‌جمهوری روحانی معرفی می‌کردند.

کردیم و نکردیم

امروز روز به‌هم رسیدن است. ۲۵ خرداد دیگری است. همدیگر را پیدا کنیم. شعاری ندهیم. سکوت کنیم و بیاندیشم به کرده‌ها و نکرده‌هایمان. حالا که نتوانستیم در چهار و هشت سال گذشته یکی دو حزب سراسری و موثر بسازیم و جامعه را تنها گذاشتیم، باید به زیر همان چتر مشترک بازگردیم. حالا دیگر گفتمان مشترک ما اصلاحات نیست اما هویتِ مشترک ما سبز است.

این فریب شوم!!

چنانچه به این عدم مشروعیت در اذهان مردم و در سطح جامعه توجه نشود و همچنان در پندار و اوهام و خیالات بمانند و تصور کنند مردم باز هم به آنان توجه خواهند نمود و گوش به داستانسرایی ها خواهند داد راه خطا پیموده اند، راه؛ فقط بازگشت به مردم است نه فریب آنان.

در چرایی بی فایده بودن استراتژی «چوب خشک» اصلاح طلبان

واقعیت آن است که جریان اصلاحات با بی توجهی به اقشار محروم و محذوف، پشت کردن عملی به عدالت اجتماعی، و بهره گیری ابزاری از عناوینی چون حقوق اقلیت های قومی و مذهبی، و تکیه بر اصلاح طلبان حکومتی و بادکنکی که تهوع آورترین نمایش آنها را در دیدار چند روز پیش بخشی آنان با رئیسی می توان دید، چوب حراج بر هر آنچه داشتند زدند.

زندگی در خیابان بخش آخر؛ آیا می‌توان جنبش سبز را سازمان‌دهی کرد؟

یکی از شرایط لازم برای موفقیت ِ سازمان یک جنبش، «اتحاد چارچوب» است. یعنی در یک جنبش مدرنِ گسترده، علی‌رغم هویت سیال و ساختار شبکه‌ای و برخورداری از تفسیرها و چارچوب‌های متنوع و متکثر ، «بایستی» اتحاد چارچوب وجود داشته باشد. موثرترین عاملی که می‌تواند به اتحاد چارچوب کمک کند، ارائه‌ی تفسیرهای جدید از ارزش‌ها و هنجارهاست.

انتخابات و مغالطات؛ رأی‌ندادن و رأی‌دادن

در انتخابات ۱۴۰۰، وقتی غلامعلی کرباسچی در مقام دفاع از رأی‌دادن (به همتی) مورد انتقاد قرار گرفت که «همتی کارنامه‌ی قابل دفاعی ندارد و در دوران ریاست او بر بانک مرکزی، قیمت دلار چند برابر شده» گفت:«اگر کسی غیر از همتی رئیس بانک مرکزی بود، قیمت دلار بسیار بیشتر افزایش می‌یافت».

از شکوه سیاست مردمی تا ابتذال “اصلاح طلبی به مثابه شغل”

اگر تصویر نخست شکوه سیاست مردمی است تصویر دوم ابتذال ” اصلاح طلبی به مثابه شغل” است. حالا حتما میگویند اصلاح طلبان همه این نیستند. من هم میپذیرم به راستی که نیستند. در میان آنها هزینه داده فراوان است اما بپذیرید که این تفکیک بندی راه حل نیست.

نتیجه ناخواسته‌ی کنش طرفداران همتی، تضعیف اصلاح‌طلبی و تقویت براندازی است

هر نیرویی که در پیروزی فرضی همتی مشارکت کرده باشد، نیرو و توان خود را بدلیل شکست دولت بیشتر از کف خواهد داد. در نتیجه بعد از پایان دولت همتی، میزان تأثیر اصلاح‌طلبان کمتر خواهد شد.

زندگی در خیابان ۱۶؛ جنبش‌های اجتماعی؛ مدل سازمانی، شکست و پیروزی

سازمانِ جنبش‌های اجتماعی با هر گزینشی که شکل گیرد، از یک مدلِ سازمانی سست، ضعیف و غیر رسمی بر خوردارند. شکل‌گیری سازمانِ یک جنبش، تابع حیات طبیعی آن است و به پارامترهای محیطی و بستر سیاسی آن وابسته است. جنبشی که تنها در یک محیط خاص فعالیت می‌کند با جنبشی که در محیط گسترده‌تر و یا نامحدودی فعال است به ارتباط‌های متفاوت و کانال‌های ارتباطی مختلفی در محیط احتیاج دارد.

این روزها؛ “نهج البلاغه” بخوانیم(۴)

امروز دنیا و هر جامعه ای که مرتبط با دنیاست ، دارای پیچیدگی هایی خاصی است که قطعا توجه به آن و دریافت همه ابعاد آن از توان فکری و مدیریتی یک شخص و حتی یک سلیقه سیاسی و اجتماعی بیرون است.
امروز دنیای علم و دانش ، راهکارهای مهمی چون وجود “رسانه ها و احزاب” و آزادی آنان را پیش بینی کرده تا بتوانند از سختی ها و چالش های زمانه ، عبور کنند.

انتخابات ۱۴۰۰ و گذار از جمهوریت به حکومت اسلامی

رهبر جمهوری اسلامی اسلامی بجز کنترل نهادهای مالی گسترده و بدون نظارت، تکیه بر نیروی سرکوب نظامیان و نیروهای امنیتی از این دو نهاد شورای نگهبان و مجلس خبرگان برای تثبیت پایه‌های قدرت خود استفاده کرده و هر زمان با فرمان حکومتی در سیاستهای کلان کشور انگونه که خواسته است دخالت کرده است. او نه نظارت و نه قانونی را بر می‌تابد که او را پاسخگو نماید و نه در قبال تصمیمات خود مسئولیت می‌پذیرد.

در تقدم «هدم سیاست» به «هدم جمهوریت»

تکرار روایت «اشتباه مردم در انتخابات ۸۴» که دوباره ورد زبان حضرات شده از بارزترین مصادیق همین وضعیت است. البته حتی بدون فهم دو اصل قبلی هم شاید می‌شد از حضرات پرسید که: چطور وضعیت فعلی، محصول بسیج عمومی در انتخابات ۹۲ و ۹۴ و ۹۶ نیست، اما ناگهان مربوط شده به انتخابات ۸۴؟ یعنی این وسط کلا کارنامه ۸ ساله حضور حضرات در قدرت و فرمان‌بری مردم از پیام «تکرار می‌کنم» بلاموضوع شده، «اشتباه مردم» در سال ۸۴ اثرات تازه خودش را بروز داده؟

سید ابراهیم رئیسی و کهریزک!

در یکی از زمستان های سرد پایتخت، با ماشین ون چند متهم را در محکمه آوردند، با زیر پیراهنی، شلوار زیر، دمپایی پاره! چهره های نحیف و رنگ پریده که لز لز می لرزیدند. برف خیابانها را گرفته بود. گفتم از کدام بازداشتگاه آمدید؟ گفتند کهریزک. کهریزک! حتی تلفنش قطع بود، فکس نداشت و باید برای احضار متهم و تعیین تکلیف، با پیک، نامه یا احضاریه می فرستادیم.

رای دادن یا رای ندادن مسئله این نیست!

مشکل ما ریشه در نظام سیاسی دینی، مطلق گرا، اقتدارگرا و شبه دموکراتیک دارد. ساختار این نوع نظام سیاسی بگونه ای است که به هیچ وجه ظرفیت اصلاح ندارد و اجازه اصلاح نمیدهد. تا زمانی که دلیل عدم مشارکت احساسات عمومی جریحه دار شده یا رد صلاحیت این و آن باشد راه بجایی نمی بریم.

بازی مافیا علیه شهروند

سخنگوی شورای نگهبان حقوقدانی که به مهره توجیه کننده شورای نگهبان استبداد تبدیل شده سخنان مصلحی را کذب خوانده. اما میدانید طنز ماجرا کجاست؟ همین شورای نگهبان این کذاب را به تعبیر خودشان برای انتخابات میان دوره ای مجلس خبرگان رهبری تایید کرده‌. یعنی شورای نگهبان یک کذاب را تایید کرده.

زندگی در خیابان ۱۵؛ یک بیانیه، یک آیه

جنبش‌های اجتماعی، دارای نوع خاصی از رهبری‌اند؛ رهبریْ کاریزماتیک، که بتواند نمادی برای تجسم جنبش باشد و به هویت جمعی کمک کند؛ رهبری که چهره‌ای برای قیام نمادین بشود و از جانب قیام‌کنندگان سخن بگوید و تریبونِ معترضان بی‌صدا باشد. در جنبش‌های اجتماعی، یک رهبرِ موفق اگرچه یک رهبر کاریزماتیک است، اما نقش او مانند رهبران کاریزماتیک نیست و توانایی‌های او در تصرف ذهن مردم در خدمت جنبش قرار می‌گیرد.

غیبت ده ساله چریک مدنی

در نظر صابر حاکمیت ناتوان از حل مسائل عمومی است و این ما هستیم که باید آستین بالا زده و در ” شناسایی”، ” صورت بندی” ” ارائه” راه حل و اقدام برای آن همت کنیم. در این فرآیند است که فردیت ما ارتقا پیدا میکند و ما در حالی که می سازیم ساخته هم میشویم.” چه باید کرد” صابر مشخص است: ایجاد کانون مقاومت مدنی در برابر موج تخریب حاکمیت با آموزش و نهادسازی و خودسازی.

«رییسی‌هراسی» هم مشروعیت می‌خواهد

این روزها که مدافعان پر و پا قرص صندوق، انبان استدلال‌شان از همیشه تهی‌تر است، بار دیگر به سیاست همیشگی هراس‌افکنی از جناح مقابل روی آورده‌اند و طبیعتا «رییسی هراسی» فعلا بهترین گزینه است. حضرات خیلی هم ساده استدلال می‌کنند که اگر چهار سال پیش کسی به صورت «رای سلبی به رییسی» تصمیم به حضور در انتخابات گرفته، منطقا باید این دوره هم همان رفتار را تکرار کند وگرنه دچار تناقض شده. من اما می‌خواهم یادآوری کنم که در این ۴ سال گذشته اتفاقات دیگری هم افتاد که شرایط را به کلی دگرگون کرد.

زندگی در خیابان ۱۴؛ جنبش سبز ایران به‌مثابه «یک شبکه»

شبکه‌ها به سبب نوع معماری، ساختارهای «باز» دارند، می‌توانند با سهولت و با سرعت بیشتری گسترش یابند و محدودیت‌های مکانی، زمانی و بوروکراتیک حاکم بر سایر نظام‌های اجتماعی بر آن‌ها غالب نیست. هر گروه، سازمان و یا شبکه‌ای، کافی است که از کدهای ارتباطی مشترک(پروتکل) یک شبکه‌ را استفاده کند و قواعد اتصال به آن‌را بپذیرد تا به همراه ساختارهای مرتبط،‌به آن‌ بپیوندد.

زنده باد سیاست به مثابه مقاومت

این آقا و آن دوی دیگر در زمانه ای ایستادند که رسم ایستادگی فراموش شده بود و عقب نشینی تحت الفاظ زیبا تئوریزه شده بود. پس ایستادند و بهای ایستادگیشان شد قلب های زخمی ، موهای سپید، جسمهای بیمار اما با روحی متعالی و سرافراز با یک نه بزرگ مقاومت کردند تا در تاریخ ما ثبت شود در زمانه ای که عده ای دنبال این هستند حاکم مطلقه میدان بازیشان را مشخص کند آنها میدان بازیشان را در کنار ملت تعریف کردند و به حاکم مطلقه یادآوری کردند حدت کجاست.

چرا همتی را بزرگترین خطر برای دموکراسی‌خواهی می‌دانم؟

روحانی قصد نداشت تا قیامت گزینه نیابتی باقی بماند. بر دوش جنبشی اجتماعی از نردبان قدرت بالا رفت و بلافاصله درصدد تثبیت گفتمان محافظه‌کارانه خود برآمد. شبکه‌های اجاره‌ای، فقط تا پیش از کسب قدرت برای ما استدلال می‌کنند که «بد» بهتر از «بدتر» است. همین‌ها به قدرت که می‌رسند مدعی می‌شوند اصلا «خوب» همان است که ما هستیم و هرچه جز این تندروی و «ویرانی‌طلبی» است!

برای کسب حمایت های مردمی راههای دیگری هم هست

تا جایی که میدانم نظر کروبی بر نفی سیستمی است که قدرت را در دستان شخص متمرکز کند و بر همین اساس کروبی خواستار اصلاحات ساختاری مبتنی بر نفی قدرت مطلقه، دخالت نظامیان در سیاست و نظارت استصوابی است و از انتخابات آزاد و تقویت جامعه مدنی با هدف مهار قدرت خود سر دفاع میکند ضمن اینکه نهاد انتخابات را مهم میداند اما نه در شرایطی که در بازی از پیش طراحی شده مهندسان انتخابات بیفتیم‌.

زندگی در خیابان ۱۳؛ هدف هیچ و «جنبش» همه‌چیز است…

هویت‌ها و کنش‌ها تاثیر متقابلی بر یکدیگر دارند. یعنی هویت به رفتار جهت می‌دهد و رفتار هم هویت‌ساز است. بر این اساس، هویتِ جمعی فرآیندی است که در حین ِ عمل توسط کنش‌گران اجتماعی برساخته می‌شود. تکامل عمل جمعی موجبِ تداوم، تقویت، تضعیف و یا باز تعریفِ یک هویت جمعی می‌شود