» گفتار

تعیین تکلیف نهایی؟

حرکت به سمت انتخابات «پرشور» نیز معلوم نیست چه پیامدی در بر داشته باشد. می‌تواند در صورت عدم گشودگی‌های مقتضی آن، به یک تحریم گسترده و اعلام نشده از طرف مردم بیانجامد. یا در صورتیکه آمادگی‌های لازم آن نباشد با خشونت و آشوب همراه شود. آنگاه بازهم پروژه‌های «تعیین تکلیف» در طرق گوناگون با هم کلید می‌خورند و خدا می‌داند حاصل آن چیست

مجاهد خوب، مجاهد مرده است!

۷سال بعد از این نامه (دی‌ماه۸۸) وقتی فرزند آیت‌الله طاهری به بهانه همراهی با جنبش سبز بازداشت شد کینه‌ی کهنه را هم تسویه کردند و در فهرست اتهاماتش نوشتند: «تهیه و نگهداری بیانیه‌ها و نامه‌های آیت‌الله طاهری و ترغیب او به استعفا از امامت جمعه اصفهان». ارگان سپاه همان روز نوشت: «سیدعلی طاهری بازداشت شد». تذکر دادند سیدعلی سالها پیش در جنگ شهید شد و دست‌تان به او نمی‌رسد؛ این نامش محمدحسن است!

فعالیت‌ اجتماعی‌ قربانی‌ استبداد تاریخی

به نظر می رسد کار خیر و نیکوکاری، تغییر نقش و کارکرد داده است، الان تعریف کار خیرخواهانه این نیست که پول توزیع شود، بلکه اشکال غیرمادی آن مطرح است، مثل نذر کتاب، دارو و … یعنی از شکل سنتی آن خارج شده است، هم اکنون نیروهای بیشتری به سمت کارهای اجتماعی و نیکوکارانه آمده اند

۲۰ سال پس از ۱۸ تیر/ نقدی بر جنبش دانشجویی/ بخش اول

یکی از قفل‌های اساسی عرصه سیاست در ایران فضای دانشجویی است که از ۲۰ سال پیش هنوز به فضایی امن و آزاد تبدیل نشده است. آزادسازی فعالیت دانشجویی همان محمل اصیلی است که در آن سیاست می‌تواند خود را بازیابد و اعتماد جامعه را بدان عرصه ترمیم سازد. اینکه نتایج خرد جمعی بر عقل فردی رجحان و برتری دارد و دارای نتایج سودمند‌تر و منطقی‌تر است بر کسی پوشیده نیست؛ به‌خصوص نتایج عقل جمعی که واجد تنوع و تکثر فکری و اجتماعی بیشتری باشد؛می تواند به مثابه نقشه راه و راهنمای عملی برای گشایش در افق‌های بسته و تاریک باشد برای رفتن به سمت گفتگو. درک جایگاه و موقعیت دو نهاد گفتگو‌کننده برای تفاهم و پذیرش مبنای منطق طرفین واجد اهمیت است:اول:موقعیت و منشا قدرت جریان دانشجویی و دوم:موقعیت و منشا قدرت حاکمیت

دخالت روزافزون نظامیان در اقتصاد یکی از علل مهم بروز مفاسد اقتصادی است

روزنامه جوان توضیح نمی‌دهد چرا رهبری دستور داد نظامیان ظرف یکسال و نهایتا سه سال به طور کامل از اقتصاد خارج شوند. آیا دستور مزبور با لحاظ آشکار شدن معایب و مضار دخالت نیروهای مسلح در قلمرو اقتصاد کشور صادر نشده است؟

مسجد سید عزیزالله؛ بازار دنیا و آخرت

حتی شاید بتوانیم از این زاویه هم به انتخابات۸۸⁩ نگاه کنیم: از تقلب مثلث «سپاه-دولت-شورای نگهبان» شکایت کردیم. رهبری پاسخ داد: «شورای نگهبان رسیدگی می‌کند»! گفتیم «شورا خودش متهم است؛ چگونه متهم، به شکایت از خودش رسیدگی کند؟» پاسخش تهدید به «خون‌ها و خشونت‌ها» بود. راز آن‌همه لجبازی و اصرار چه بود؟

آیا مردم موافق ادامه‌ی جنگ بودند؟

حال پس از سال‌ها در کتاب تازه‌منتشر‌شده‌ی «بازخوانی جنگ تحمیلی» نوشته‌ی عبدالحسین مفید از فرماندهان ارشد ارتش در زمان جنگ و مدیر وقتِ اطلاعات نیروی زمینی ارتش یک آمار جالب منتشر شده است. در صفحه‌ی ۱۴۳ کتاب می‌خوانیم که با توجه به تهدیدِ بمباران شهرها، از شب قبل از این راهپیمایی «تخلیه‌ی شهرها و خروج مردم شروع شد، به‌طوری‌که تا ساعت ۲۲ مورخ ۲۳ خرداد ۶۴، در مجموع تعداد ۱۰۵۸۵۰۰ خودرو از تهران خارج شدند؛ از محور کرج ۴۵۰ هزار، از محور قم ۷۵۰۰، از محور هراز ۵۰۰ هزار، از محور ساوه ۴۴ هزار، از محور ورامین ۲۷ هزار و از محور گرمسار ۳۰ هزار خودرو» اگر در هر خودرو چند سرنشین بوده باشد، این آمار رقمی چندمیلیونی را از خروج مردم تهران تا ساعت ۱۰ شب نشان می‌دهد

ما همه مجرم هستیم!

همه قضاتی که پشت میز قضاوت می نشینند و مثلا دارندگان ابزار ماهواره را محکوم می کنند اما خودشان شب را پای ماهواره نشسته اند! دچار نوعی انزجار از خود و احساس بی عدالتی در حق مجرم می کنند. سالها قبل یکی از قضات جوان گفته بود من امروز فردی را حکم محکومیت ماهواره دادم که خودم تا پاسی از شب به برنامه های ماهواره نگاه کرده ام

“واقعا نداریم؟”

چرا این افراد که از قضا برخی از آنها در فعالیت‌های چریکی و مسلحانه هم دست داشتند، نام زندانی سیاسی بر خود گذاشته‌اند؟ مگر نظام شاهنشاهی پذیرفته بود که آنها زندانی سیاسی‌اند؟ آیا چون نپذیرفته بود، همین مسئولان فعلی نظام در کوران انقلاب فریاد نمی‌زدند: “زندانی سیاسی آزاد باید گردد!” آیا این موضوع، مصداق داوری نسبت به یک امر واحد با دو معیار متضاد نیست؟

حرمت زنان در دستگاه‌های امنیتی و قضایی

اینکه کدام مرد بیماردل در بازجویی‌ها درباره خصوصی‌ترین مسائل زنان آنها را مورد بازجویی قرار داده و با عبارات دو پهلو آنها را تحت فشار عصبی می‌گذارد، تحت پیگرد کدام گشت ارشاد است؟ احضار برخی زنان و تنها قرار دادن آنها در برابر مردان مریض امنیتی را چه کسی پیگیری می‌کند؟ کدام اصل جز قدرت به علاوه برخی مشکلات روانی و تربیتی می‌تواند نیروهای قضایی و امنیتی ار شد را به جایی بکشاند که وارد جز‌ئی‌ترین مسائل خانوادگی متهمان شده و مثلا آنها را با سوءاستفاده از ابزارهای کنترلی که قرار بوده برای تروریست‌ها و جاسوسان به کار رود در معرض فروپاشی قرار دهد؟

گزارشی از دیدار با مادر علیرضا شیرمحمدعلی/مگر این انقلاب به پا برهنگان نبود؛ پس علیرضا را چرا بازداشت و کشته می شود؟

در راه که بر می گشتم تا به جلسه شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان برسم، با خود فکر می کردم که اگر اصلاح طلبان نتوانند مطالبات مردم را نمایندگی کنند، اگر نتوانند از بار مرارت ها و رنج مردم بکاهند، اگر نتوانند رویه ها و رویکردهای غلط را در ارتباط با حقوق ملت و حق شهروندان اصلاح کنند، اگر نتوانند صدای مردم را به گوش حاکمیت برسانند، اگر نتوانند صدای اعتراض علیرضا ها باشند، اگر نتوانند رواداری حکومت را در مواجهه با نارضایتی و اعتراض مردم بالا ببرند و لیست بلند بالایی از اگرهای دیگر در در این مقال نمی گنجد و باید مفصل قبل از ورود به انتخابات بعد به آن پرداخته شود؛بودن و‌نبودن آن ها در ایران امروز چه خاصیتی می تواند برای مردم و امروز و آینده کشور داشته باشد؟

مردم چه تقصیری دارند…؟

در روزنامه‌ها می‌نوشتند بروید اتوبوس بخرید چرا هواپیما خریدید؟ این نمی‌فهمد که با اتوبوس نمی‌شود مکه رفت. ما وقتی ۱۵ و ۱۶ هواپیمای نو وارد کردیم یه عده‌ای آمدند غر زدند. ناچار شدیم به مردم بگوییم یک شرکتی آمده اعتبار گذاشته و از پول خزانه برای خرید هواپیما نمی‌دهیم. رئیس ایرباس به من گفت برای اولین بار است که خودمان اعتبار گذاشتیم و به شما از اعتبار خودمان هواپیما می‌دهیم…..»

مردان کارخانه‌ای از راه می‌رسند

آنکه قرار است نقش ابوذر را ایفا کند، خوب است قبل از اینکه استخوان شترش را به سر فاسدان بکوبد، از مناسباتی بپرسد که فساد خلق می‌کند، و یکبار هم که شده سوژه‌ها را قربانی ببیند. به نظرم ضرر نخواهد کرد یکبار هم از خودش فاصله بگیرد و خود را داوری کند. آیا مطمئن است خود نیز محصول قربانی شده این ساختار نیست؟ به نظرم تنها به این شرط، این فرصت را به دست خواهیم آورد تا منظری اصلاح گرانه به امور داشته باشیم و نظامی را از نو بازآفرینی کنیم اگر هم چنین قصدی نداریم راه تازه‌ای برای عوام فریبی اختیار کنیم. این یکی کلیشه شده و مخاطب نخواهد داشت

جنبش فراموش‌شدگان

آنجا که هوی و هوس کشورگشایانه می‌کنند و رؤیای هلال‌های شیعی می‌بینند،‌ از ما خبری نمی‌گیرند اما می‌گویند ساکت باشید چون در راستای منافع و امنیت ملی است. خودشان دور هم جمع می‌شدند و انرژی هسته‌ای را حق مسلم ما جا می‌زدند و به ما می‌گفتند: نمی‌فهمید! این برای امنیت ملی است. همان زمان که ملت نفس حبس کرده بود تا ببیند سرنوشت مذاکرات و تحریم‌ها به کجا می‌رسد،‌ یواشکی موشک چاق می‌کردند و تصاویر شعارهای تهدیدآمیز مخابره می‌کردند. وانمود می‌کردند این یک استراتژی عمیق امنیت ملی است!

آقای رئیسی حال که مدعی خون آن جوان کشته شده، شده اید سری هم به دادگاه های انقلاب بزنید، آیا زمان توقف حکم های کیلویی فرا نرسیده است؟

آقای رئیسی اقدام عملی و درست یعنی اینکه بحث تفکیک زندانی ها سریعا صورت بگیرد، مدیریت قبلی، بند ۳۵۰ اوین را که مخصوص زندانیان مرد سیاسی بود منحل کرد و زندانیان در بندهای ۷و ۸ و زندان تهران بزرگ و رجایی شهر پخش شدند، ما می گوییم زندانی سیاسی و شما می گویید زندانی امنیتی، سر واژه ها بحث نکنیم، سریع تر بند ۳۵۰ را احیا کنید تا جوانی ۲۲ ساله برای چت تلگرامی در کنار زندانیانی با جرم های خطرناک قرار نگیرد. هرچند که این جوان اصلا نباید زندان برود، اما حال که قاضیان دستگاه تحت امر شما حکم های طولانی می دهند، برای گذران عمر این افراد یک محیط امن بوجود آورید

چهارده سالگی جریان انحرافی (سوم تیر ۸۴)

احمدی نژاد هم که خود را بازنده و بازیچه می دید صریحاً اعلام کرد که «مجلس در رأس امور نیست» و شروع به تهدید و افشاگری نمود و دستگاه قضایی بویژه رئیس قوه را به شدت مورد تهاجم قرار داده و ظاهراً آنرا جایگاهی برای «حل و فصل مسالمت آمیز منازعات داخلی» به رسمیت نمی شناخت و متن جامعه باور کرده که او رازهای مگو دارد و جرأت و توانی برای برخورد با وی نیست

مهدی حاجتی و مواضع تاج زاده

نوع بدتر این است که بخشی از اصلاح طلبان قابل تحمل برای سپاه و اقای خامنه ای تائید صلاحیت شوند خوب باز اقای تاج زاده چه می کند چه توقع ای از دیگران دارد؟ لیست از خودی ها می دهند حتی یک فرد از جامعه مدنی را در لیست خود نمی گذارند کاری که در انتخابات شور اهای اخیر در تهران کردند.بعد هم انتظار حمایت خواهند داشت؟

تاریخچه‌های شخصی علیه تاریخ رسمی

مریم روحانی پیش از انقلاب در دانشگاه تهران ادبیات فارسی خواند و در مقطع لیسانس فارغ‌التحصیل شد. پس به آموزگاری روی آورد و کمابیش همچنان که در دوران دانشجویی، همزمان در فعالیت‌های سیاسی شرکت داشت و به نهضت آزادی و جبهه‌ ملی نزدیک بود. پس از انقلاب با گروه مهندس میثمی که از رجوی جدا شده بودند ‌آشنا شد و مدتی کوتاه با آنان بود

رویارویی نظامی آمریکا و ایران اجتناب‌ناپذیر است

این ۱۲تقاضا کاملا بی‌معنی هستند؛ زیرا هیچ راهی وجود ندارد که ایران این ۱۲تقاضا را اجرا کند. شروط آمریکایی‌ها معادل این است که رهبر ایران به ترامپ بگوید اگر می‌خواهی مذاکره کنیم، باید این مثلا ۱۲شرط را انجام دهید اول اینکه باید بنشینید و بطور جدی با جنبش “زندگی سیاهان اهمیت دارد” مذاکره کنی و اگر به توافق رسیدی بعد ما می‌توانیم گفتگو کنیم. یا دموکراسی شما نقص دارد و درست کار نمی‌کند زیرا درصد مشارکت‌کنندگان در انتخابات آمریکا پایین است و باید کاری انجام دهی که مشارکت انتخاباتی بیشتر شود تا بعد با هم مذاکره کنیم. این نوع تقاضاها بی‌معنی‌اند

ابناء وطن،بحران فضیلت و مرگ های اجتناب پذیر

شیرمحمدعلی و نوروزی، هر دو ابناء وطن بوده اند که مرگ دلخراش شان، قابل اجتناب بود. در مورد اول، سوء مدیریت دستگاه قضا و در مورد دوم، سوء مدیریت کار، این حوادث تلخ را رقم زد. اما آیا این کافی ست و جامعه مدنی می تواند با این عناوین کلی از خود سلب مسئولیت کند؟ پرسش این است که چرا این جامعه، توان صیانت از جان های عزیز ابناء وطن را ندارد؟ به گفته ی مادر داغدیده ی علیرضا، این زندانی سیاسی که به خاطر یک گفتگوی معمول تلگرامی به زندان افتاده بود، می توانست با تودیع یک وثیقه ی هشتاد میلیون تومانی، تا زمان تشکیل دادگاه تجدید نظر، از زندان آزاد شود تا این حادثه ی تلخ اتفاق نیفتد! آیا نمی توان پرسید این جامعه ای که امروز عکس های دردناک این مادر را به عنوان سند رسوایی حاکمیت، دست به دست می چرخاند و از جنازه ی سلاخی شده ی فرزندش، پرچمی برای مبارزه با استبداد می سازد،آن روز کجا بوده و چه می کرده است؟

ده سال است بر روی زانوهایمان برنده ایم

این زن ماییم، خلاصه مادر زمین/پدر آسمانِ همه اساطیرِ بشر در این پهنه سیاه و سرخ. ما مادر زمین هستیم…چسبیده به این خاک، بی هیچ دفاعی جز دستهایمان و جز غرورمان و جز تصمیممان. در این تصویر اما خوب که نگاه می کنی جز زن کسی نیست، باقی نیست و خلا است. زن ماییم و ما زنیم و ده سال است بر روی زانوهایمان برنده ایم…

جنبش سبز در چه صورتی می‌تواند همچون یک نقطه عطف تاریخی در نظر آید؟

تجربه تاریخی نشان می‌دهد که شاید “جنبش انتخاباتی سبز” نیز یک نقطه عطف تاریخی باشد. احتمال دارد که آن حرکت اعتراضی تمرین حرکت بزرگتری بوده است که بعداً رخ خواهد داد. اگر این احتمال صادق باشد، ما اینک از زمان دقیق و سیرت و صورت آن حرکت بزرگتر چیزی نمی‌دانیم. اما اگر رویداد بزرگی رخ دهد، بعدها تحلیل گران در تبیین هایشان از پیوندهای آن با جنبش سبز سخن خواهند گفت. شاید بنویسند که “جنبش انتخاباتی سبز” نطفه عطف تاریخی ای بود که این حرکت بزرگ جدید را رقم زد

فراخوان مجدد طبقه متوسط

در وضعیتی به سر می‌بریم که یکسوی آن، نیروهای نظامی ایران هستند و سوی دیگرش ناوگان‌های آمریکایی. وضعیتی که یکسوی آن نهادهای امنیتی‌اند و سوی دیگرش اقشار حاشیه و فرودست،‌ وضعیت خطرناکی است. چرا که هیچ کس در چنین میدانی، نمی‌اندیشد، هیچ کس ارزیابی نمی‌کند، همه سر در امکان اقدام و عملی تازه دارند. هیچ عامل توازن بخشی وجود ندارد. میدانی برای گفتگو گشوده نیست

باش تا نفرین ِ دوزخ از تو چه سازد،

#علیرضا_شیرمحمدعلی یک زندانی سیاسی و عقیدتی بی‌گناه بود، انسانی که بخاطر عقاید و نظراتش زندانی شده بود و برای دفاع از آزادی و ایران در زندان روزهای بی‌بازگشت زندگی خود را سپری می‌کرد و بخاطر نادیده گرفتن حقوقش مبنی بر تفکیک زندانیان در زندان بزرگ تهران جان خود را از دست داد. زندانی که اساسا نباید در آن حضور می‌داشت.

فقط فراز نه، نشیب هم بوده است،هدی

بحث بر ضرورت دفاع و مقاومنت نیست از آزادی نیست بحث بر سر این است که جامعه ای انقلاب کرد و قانون بر پا کرد دوباره اگر برای بدست آوردن همان قانون به مبارزه قهر آمیر روی آورد نشان می دهد که ساختار برای تحقق دموکراسی معیوب بوده است که بوده است. بحث بر سر روش های مقاومت هم است که بسیار مهم اسشت. به عبارتی مشی مقاومت را هم باید دقت کرد

زنان اگر در تمام این سالها در تئوری “شیطان” بودند حالا در عمل به ابژه های جنسی تقلیل یافته اند

واضح است که چنین سیاستی بسیار آلوده و کثیف است اما مساله تفاوت ساختارهاست. آن پیچیدگی که شوروی از منظر سیاسی تجربه کرده است هنوز نیازمند دهها سال پژوهش است تا صورت بندی شود. در ایران این میل به پیچیده و چند لایه نشان دادن سیاست در واقع برای سرپوش گذاشتن بر خلقیات ساده و منفعت طلبانه و روزمره سیاست صورت می گیرد. مقایسه ایران با شوروی مع الفارق است. چنانچه زنهایی که به هر دلیل سراغ سیاستمداران می روند با پرستوها

نکاتی تکان‌دهنده از بلایی که ادبیات دفاع مقدس بر سرمان آورده است

بعد که مطالعات تخصصی را در حوزه‌ی جنگ پیگیری کردم دریافتم چه مقدار اطلاعات متناقض و اشتباه در کتاب‌های ادبیات وجود دارد و بعدتر بود که فهمیدم:‌ «وظیفه‌ی ادبیات ارائه و بیان حالت‌ها و کیفیت‌های عاطفی است… ادبیات ربطی به واقعیت ندارد و راست و دروغ بودن در آن بی‌معناست. ادبیات نمی‌خواهد گزارشگر وقایع، راست یا دروغ یا حق و باطل باشد، تفاوت علم و ادبیات در اینجاست.

جهان سحابی‌ها

جهان سحابی‌ها مصافی درازدامن بود که شریعتی آن را با عنوان مذهب علیه مذهب صورتبندی کرد. مذهب ابراهیمی و ضدِ عبودیت برده‌وار در تقابل با مذهب بت‌واره‌ای که اجسادِ متحرّک و تراشیده شده به دست خویش را در جایگاه خداوند قرار می‌دهد و‌ چنان بدان رنگ تقدّس می‌بخشد که فراموش می‌کند که این بت‌های سنگیِ بی‌روح را خود از کنج زاویه‌ها بیرون کشیده و به صورتی باژگونه و دگرگون خلق کرده‌است. این بخشی عمده از منازعه‌ی بزرگ تاریخ ایران است که سحابی‌ها در ثقل آن قرار داشتند و از توده‌وار بودن هجومِ همه‌جانبه‌ی دروغی که با نام ایمان بسیج می‌کرد نهراسیدند

چو بید بر سر ایمان خویش می‌لرزم که دل به دست کمان ابروییست کافرکیش

می‌توان فهمید برای پیرمردی هفتاد ساله که دیگر فرصتی برای جبران و ساختن ندارد، این شرایط چقدر جانکاه و غیرقابل‌تحمل است. به نظر من قتل‌هایی که در چنین شرایط رخ می‌دهند نه نشانه سنگدلی و بی‌رحمی است نه عدم پایبندی به انسانیت و اخلاق، بلکه محصول جنون آنی و انفجار روانی انسانی است که شجاعت لازم را برای مواجهه و پایان دادن به خطاهای خود ندارد

“رفراندومی که همه‌چیز را تغییر خواهد داد…”

فراموش نکنیم رفراندوم یک انتخابات ساده نیست. مردم در چنین انتخاباتی نمایندگان خود را انتخاب نمی‌کنند تا برایشان تصمیم بگیرند. آنطور که مثلا در انتخابات ریاست‌جمهوری و مجلس و شوراها جاری است.مردم خود مستقیما تصمیم می‌گیرند. اتخاذ تصمیم از سوی مردم، نقطه‌عطفی در تاریخ جمهوری اسلامی خواهد بود که چندین دهه آثار روانی‌اش در عرصه عمومی جاری خواهد ماند.