» گفتار

چرا درباره آمریکا نمی‌نویسم؟

پلیس آمریکا جنایت کرده و آمریکایی‌ها دارند حق‌شان را مطالبه می‌کنند؛ آن هم در کشوری که قانونش به دادگاه بیشتر از رهبر آمریکا قدرت داده و دادگاه آنقدر قدرت دارد که حتی می‌تواند علیه رهبر ایالات متحده حکم دهد. همان‌وقت که شما این کامنت‌ها را می‌نوشتید تظاهرات اعتراضی جلوی کاخ سفید بود و از رسانه‌های آمریکایی داشت پخش می‌شد. متوجه شدید کجا؟ جلوی کاخ سفید! یک لحظه تصور کنید اگر تظاهراتی در خیابان پاستور و جلوی بیت رهبری شکل بگیرد چه اتفاقی می‌افتد؟

ایران، سرزمین آرزوها

۴۴ سالگی از راه رسید. حالا ژنرال زمینی-ژنرال هوایی-کاپتان-دکتر- ژنرال پلیسی بود برای خودش. یک فرم خزنده نامحسوسی استاد دانشگاه تهران هم کرده بودندش طفلی بچه ام را . ولی آرزوی بچگی اش چه؟ از اولش او بدجوری تو نخ این ماشین های بزرگ زباله بود. دنگ! بله! معرفی می کنم. سرکار علیه مخدره فرشته خانم هستند با حکم شهرداری باقر جان! آنهم سه دوره! بدهی افسانه ای؟ املاک ؟ آقا من از اول گفتم تو مارمولک، تنت ناجور می خارد! نگفتم؟

شجاعت اخلاقی زیستن

تا زمانی که یک ساختار اجتماعی، سیاسی و اقتصادی وجود نداشته باشد که جامعه از آن حمایت و در فرآیند آن مشارکت کند، تغییری حاصل نمی‌شود و اصولاً نیاز و اراده تغییر در بین مردم ایجاد نمی‌شود. در همین راستا، «آزادی» به مثابه یک الگوی مدیریتی و فراتر از مطالبات صرف سیاسی، پشتوانه زیست اخلاقی، عدالت اجتماعی و ارتقای فرهنگی است و برای مردم و جوانان ایرانی، از نان شب واجب‌تر است.

فرشاد مومنی: زیاده خواهی‌ بانک‌های خصوصی باید متوقف شود/ تحقق نرخ تورم ۲۲ درصدی با سیاست‌های کنونی امکان‌پذیر نیست/ شبه‌مافیا مانع طرح «شاقول توماس پیکتی» می‌شود

اقتصاد ایران با چشم اندازهای نگران کننده روبه رو است از همین روی مسولیت فعالان حیطه اندیشه به این اعتبار افزایش می‌یابد تا کمک کنند نظام تصمیم‌گیری مسائل حیاتی و سرنوشت‌ساز کشور را درست تشخیص بدهند و در برابر فرصت‌طلبی‌ها مقاومت کند. تصور بنده این است که در مسیر کنونی اقتصاد ایران به یک سلسله شفاف‌سازی‌های مفهومی و مضمونی نیاز دارد و باید در مورد آنها جدی‌تر صحبت کنیم. در حال حاضر یکی از موضوعاتی که برای ترساندن مردم و یا مسئولان استفاده می‌شود، پدیده جهش یافته و خطرناکی به نام نقدینگی است و در کنار آن پیشنهادهایی برای امکان هدایت این نقدینگی مطرح می‌شود.

فاسدترین سردار‬

حالا که سردار قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی شده، تقریباً قطعی است که پرونده‌های فساد اقتصادی علیه شخص او و خانواده‌اش و حتی شاید دوستان و نزدیکانش پی‌گیری نخواهد شد. هرچند، در پانزده سال گذشته هم پرونده‌های فساد علیه او‬ ‫هرگز پی‌گیری نشد و هیچگاه به دادگاه فراخوانده نشد.‬

تغییر شیوه نخبه‌کشی در جمهوری اسلامی

دستگیری امیرحسین مرادی و علی یونسی، دو نخبه علمی جوان، از آخرین مصداق‌های این سیاست نخبه‌کشی در ایران است. مطابق معمول، کسی به‌درستی نمی‌داند چه چیزی به‌طور مشخص در پرونده این دو جوان وجود دارد و دستگاه‌های امنیتی چه خوابی برای آن‌ها دیده‌اند.

زن انسان است

آنها که باید با قانون، مقابل این همه حماقت و بلاهت بایستند خود همراه و همدل این جنایت‌ها می‌شوند، آموزشی که نیست ما را انسان‌گونه آگاه سازد، پس باید خودمان بفهمم و یاد بگیریم، که اجازه دخالت در زندگی مادر و خواهر و زنان زندگی‌مان را نداریم! حقی در مورد تصمیم‌گیری برای سبک زندگی آنها نداریم!

دیروز، امروز، فردا

آیا خرمشهر و بستان و هویزه، اهواز و آبادان و دزفول مقاوم، سیستان و بلوچستان مظلوم، کردستان و استان‌های محروم و زیبای ایران‌مان می‌شود رنج عقب ماندگی را نبینند. روستاها آباد خواهند شد؟

روایت محرک‌های “قانونی” قتل ناموسی

واقعیت آن است که اگر پدر رومینا اشرفی، مردی که با دخترش فرار کرده بود را کشته بود، ممکن بود “قصاص” شود (مجازاتی غیرقابل قبول اما جاری در سیستم قضایی ایران)، اما همین پدر با کشتن دختر ۱۳ ساله خود، در معرض خطر مشابهی قرار ندارد. حداکثر آن است که اگر دادگاه تشخیص دهد اقدام پدر موجب “اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران ” شده، او را به ۳ تا ۱۰ سال حبس محکوم می‌کند. مجازاتی که البته میزان حداکثری آن، در پرونده‌های مشابه به ندرت اِعمال شده.

همگرایی و واگرایی نیروهای سیاسی در سال ۹۹ (۱)؛ حاکمیت کنونی بیش از آن که ظرفیت آشتی با مردم در داخل را داشته باشد، آمادگی سازش با خارج را به نمایش خواهد گذاشت

انشعاب‌ها و ائتلاف‌های جدید ممکن و محتمل است اما به تنهایی کافی نیست. آنچه که اهمیت دارد آن چنان تحولی در گفتمان و استراتژی نیروهای مذکور است که شایستگی و امکان نمایندگی نیروهای اجتماعی بدون نماینده را پیدا کنند. در غیر این صورت آن انشعابها و ائتلافها در محدوده جنگ قدرت جناحها و فراکسیونهای درون‌سیستمی باقی خواهد ماند و توان نمایندگی و بسیج نیروهای اجتماعی زیست‌جهان ایرانی را پیدا نخواهند کرد.

نابرابری‌ها، تهدید فروپاشی ملّت

نابرابری زننده و پایدار، بدون چشم‌اندازی از بهبود و درک اراده‌ای برای کاستن از آن، نفی «اراده برای زندگی مشترک» است. آن‌که نان ندارد چه چیز مشترکی با صاحبان زندگی‌های سوپرلوکس دارد؟ آن‌که از برابری در مقابل قانون بهره‌ای ندارد با صاحبان قلعه‌های حصین مصونیت از عقوبت چه زندگی مشترکی دارد؟ و آن‌که تحقیر می‌شود با تحقیرکننده (هر قویت شخصی یا جمعی که باشد) چه نسبتی برقرار می‌کند؟

شریان‌های آهنین توسعه

به سختی می‌توان میزان عقب‌ماندگی کشورها را با متر و معیار روشنی اندازه‌گیری کرد. یعنی نمی‌توانیم دقیقاً بگوییم ایران در سال ۱۳۰۰ چقدر عقب‌مانده بود. مفهوم عقب‌ماندگی تابع عوامل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگیِ چنان متکثری است که نمی‌توان به سادگی آن را تعریف کرد.

دست‌های آلوده و وجدان‌های خواب‌آلود

باید مکرر گفت که پس از دی ۹۶ و آبان ۹۸، خرداد تنها دو جنبه دارد: بزرگداشت عظمت جنبش ۸۸ در مقابل اختناق و سرکوب، و تأسف بر راه به بن‌بست رسیده اصلاحات حکومتی با مدعیانی اهل لاف و گزاف. می‌گویند برای جهش به پیش باید بیش‌تر به عقب گام برداشت. بازخوانی این رویدادها نیز جز از برای گذار به آینده فاقد هرگونه ارزش و اعتباری شده است.

تجربه‌ی سانسور کتاب مقدس

ناشر قصد ندارد این ابلاغیه را هم همچون ابلاغیه‌ی پیشین جدی بگیرد و عمل کند – و طبیعتاً ۴۵ روز بعد از صدور ابلاغیه، درخواست مجوز کتاب در سامانه به حالت تعلیق درخواهد آمد – زیرا این سانسور کتب مقدس را هم از جنس اعمال خودسرانه‌ی افراطیونی می‌داند که به‌تازگی با حمله به مکان مقدس کلیمیان ایران – آرامگاه استر و مردخای در همدان – باعث رنجش هموطنان کلیمی و آبروریزی برای دولت و ملت ایران شده‌‌اند.

آب، آبرو، گلوله

پیش‌تر وسط سرکوب معترضان در خرمشهر، نماینده مجلسِ این شهر به جای اینکه کنار معترضان بی‌پناه بایستد گفت «تعدادی اراذل و اوباش، شعارهای ساختارشکن سردادند»! همان مردمی که روزگاری پای خرمشهر ایستادند وقتی که سراغ آب و نان‌شان را گرفتند شدند «اراذل و اوباش».

کیهان: اعلام عید فطر از شئونات رهبری است و نه هیچ مرجع دیگر

در زمان آیت الله خمینی، سیاست وی پرهیز از اختلاف با سایر مراجع ایران بر سر پایان ماه رمضان بود. مرتضی مقتدایی، مدیر سابق حوزه های علمیه سراسر کشور، در مصاحبه ای در مرداد ۹۱ می گوید: “امام می دیدند که اگر به عنوان رهبر نظام بخواهند ابراز نظر کنند تنشی بین رهبری و سایرین ایجاد می شود و لذا ابراز نظر نمی کردند و در آن زمان که توجه ها بیشتر به آیت الله گلپایگانی بود… گاهی احاله می دادند به ایشان که در مورد رؤیت هلال از وی سؤال شود؛ اما این ارجاع منحصر به آیت الله گلپایگانی نبود.”

هلال عید و پرسش‌های بی‌پاسخ

در کتابها و بیانات فقهی خود فقها نوشته‌اند و گفته‌اند که شأن فقیه ورود در موضوع حُکم نیست. تشخیص موضوع بر عهده مکلف است. اما وقتی نوبت رویت هلال که می‌رسد اولاً آنان شأن‌فراموش‌کرده در نهایتِ امکان به «موضوع» ورود می‌کنند و با اعلام اثبات یا عدم اثبات رویت، ناگفته مخاطبین را به تقلید در امری تقلیدنابردار فرامی‌خوانند. ثانیاً با ورودی متشتت، فردی و ناهماهنگ که به کلی از مناسبات و شرایط معمول در زندگی این جهانی و این زمانی غافل است، اسباب سردرگمی جامعه دینداران را فراهم می‌سازند.

پول نمی‌تواند سلامتی را تضمین کند؛ کاوشی در فرصت‌های هنجارین ناشی از فراگیریِ کووید-۱۹

ظهور تکنولوژی مدرن، اگرچه پیامدهای ارزشمندی را در حوزه رفاه و افزایش سطح ایمنی و سلامت اجتماعی به همراه داشت، به واسطه خشونتی که بر طبیعت اعمال می‌کرد، خود به «قفس آهنین» جدیدی مبدل شد که با ممانعت از مداخله ارزش‌ها و بنیادهای اخلاق انسانی و اجتماعی در پیشرفت، به پیامدهای تراژیکی مانند ظهور استعمار و استعمارگری در میان انسان‌ها، انقراض بسیاری از حیوانات در طبیعت، افزایش بی‌رویه سطح تلفات در مشاجرات و جنگ‌ها، آسیب رساندن به منابع زیست‌محیطی و گرم‌شدن زمین و ایجاد حفره در لایه ازن و بسیاری نمونه‌های دیگر از آسیب‌های زندگی بشری نیز منجر شد.

همه در این بی‌مسئولیتی و بی‌عدالتی شریکیم! حتی من، حتی تو، دوست عزیز!

شما حکمرانان جای این مردم! اصلاح‌طلب و اصولگرا و اعتدالی و انقلابی و همه و همه… پا روی حیاتی‌ترین عنصر حیات‌تان بگذارند،چقدر صبر میکنید؟! تا کی از طریق نماینده مجلس و شورای شهر و فرماندار پیگیری میکنید؟! اصلا بی‌آبی و محیط‌زیست آلوده میدانید یعنی چه!؟

روند تغییر انجام فریضه روزه

فراموش نکنیم که پاسخ مردم در مورد اصل این پرسش بر خلاف پیش از انقلاب، حتی در شیوه پرسش‌گری حضوری نیز تا حدی محافظه‌کارانه است. ولی اهمیت در ارقام مطلق این چهار نظرسنجی نیست بلکه روند کاهشی ان مهم‌تر است. طی فقط ۵ سال اخیر از ۵۵ درصد به حداکثر ۳۵(با حداکثر احتیاط بسوی بالا) رسیده است. و این از رقم سال ۵۳ به مراتب کمتر است و مطلقا قابل مقایسه با سال‌های ۵۷ تا ۶۱ نیست.

دوران کرونا (۷)؛ کرونا، دوای ظهور اختلاف طبقاتی و شکاف آموزش در جهان و ایران

در کشور ما پس از پایان جنگ، از سال ۱۳۶۸، این سیاست‌ها پذیرفته شد و خود را در خصوصی‌سازی آموزش(آموزش‌وپرورش و آموزش عالی)، خصوصی‌سازی اقتصاد که عملاً خصولتی شد، باز شدن گمرک برای واردات کالاهای قاچاق، استقراض از منابع خارجی، توسعه صنایع انرژی‌بر در چارچوب تقسیم کار جهانی، تهاجم به محیط‌زیست و … نشان داد. این سیاست‌های اقتصادی با تغییرات جزئی در دولت‌های بعدی، ادامه یافت

رنج مادر جهان آراها، رنج ایران است

مادر جهان آراها هم نمادی از ایران بود. رمز توسعه یک کشور در حل کردن هر چه بیشتر تضادهاست، جایی که بین محمد و حسن صلح برقرار کند. ” محمد نبودی ببینی ” هم یک آهنگ جاودانه است. به رخداد آزادسازی خرمشهر محدود نمیشود به “هر آنچه باید میبودیم و نشدیم ” ارتباط دارد. در جنبش سبز این آهنگ نمونه بود. هر جا فساد، فقر و تبعیض باشد، همبستگی نباشد، فرقه گرایی حاکم باشد، زندانها برقرار باشند، آقازادگی سنت باشد ” محمد نبودی ببینی ” به میدان می آید.

فطر، سرآغاز فرصتی دوباره

تقویت روحیه ایمانی از مناسک ماه مبارک رمضان نشأت می‌گیرد و در عید فطر پویایی و عظمت این روحیه به اوج خود می‌رسد و قوام و دوام آن بر افعال فرد مسلمان استوار می‌گردد. لازمه استمرار روح تقوا در طول سال نیز باور عمیق به اصل محوری توحید و ارزش‌های پیرامونی آن است. چرا که عقیده به یگانگی خالق هستی مهمترین انگیزه و پشتوانه اخلاق عملی بوده و عقیده به توحید و باور به یگانگی خداوند در خلاقیت و رزاقیت و.. می‌تواند زنجیره ناهنجاری‌ها و ناپاکی‌ها را از هم بگسلد و از آثار منفی آنها بکاهد.

رؤیای ژاپن شدنِ ایران رؤیایی سوخته است

بیش از صد سال است که ما ایرانی‌ها خود را با ژاپن مقایسه می‌کنیم، یک نمونۀ آن مربوط به بیش از ۱۱۰ سال پیش است: ناصرالملک، از رجال نامدار دوران قاجار که چند سال هم در دوران احمدشاه نایب‌السلطنه بود، در کوران انقلاب مشروطه نامه‌ای به آیت‌الله طباطبایی نوشت و توضیح داد راه سعادت ملت این است که ما هم همان راهی را برویم که امپراتور ژاپن رفت و گفت: «امروز برای سرمشق مللِ غافل و خواب‌آلوده هیچ نمونه بهتر از ژاپون نیست». پس رجال ایران حتا همان زمان هم ژاپن را الگو می‌پنداشتند. بنابراین، در نوشتارهایی به اوج‌گیری ژاپن می‌پردازیم.

بانفوذترین مرد سیاستِ بعد از انقلاب، در دوران انقلاب به غلبه اسلام گرایی فقاهتی می اندیشید

در بین حلقه یاران رهبر انقلاب می توان گفت، آن روحانی که حتی در بحبوحه انقلاب نیز در اندیشه غلبه اسلام گرایی فقاهتی بود، هاشمی رفسنجانی بود. وی در مصاحبه «روزنامه جمهوری اسلامی» در ۱۱ فروردین ۱۳۶۱ به آنچه در ذهن بدان می اندیشید، اعتراف می کند و می گوید: «لیبرال های شورای انقلاب نمی خواستند، اسلام فقاهتی که ما به آن می اندیشیدیم، تحقق یابد».

اشتباه دیروز، اشتباه امروز؛ به مناسبت دوم خرداد

اصلاحات نسبتی با گذشته نداشت. به این معنا ریشه نداشت. این نقیصه هم از فقدان دیدگاه تاریخی حاصل می‌شد. معلوم نبود در تداوم کدام جریان پیش از خود به عرصه آمده‌ایم. قرار است رسالت بازمانده چه جریانی را در تاریخ ایران ادامه دهیم. چه باری در کجا مانده که ما برای حمل آن ضرورت یافته‌ایم. تقریباً با همه و همه چیز تسویه حساب می‌کردیم. دوست داشتیم بی نظیر جلوه کنیم.

پرچمدارِ آلوده

علی لاریجانی دو روز پیش در آخرین نطق مجلس دهم گفت: «به خاطر ندارم که رهبری دستوری به مجلس داده باشند» بعد ناگهان مثل کسی که سختش شده در چشمِ آن همه شاهد نگاه کند گفت: «البته گاهی به شخص من دستور می‌دادند»! (خبرگزاری تسنیم) بماند که هر رئیس دولتی که آمده «تدارکاتچی» رفته، چه نظرش به نظر او نزدیک بوده چه نبوده!

دو سوال از کسانی که هم خواهان تغییر در شرایط کنونی کشور هستند و هم مخالف روشهای تغییر

با تحریم فعال انتخابات مخالفند چون معتقدند خالی کردن میدان برای جناح دیگر حکومت دقیقا همان چیزی است که او میخواهد و هم اینکه باعث میشود شرایط از این هم بدتر شود.البته گاهی از نظر اخلاقی یا بظاهر عقلانی حضور را نادرست و بی فایده میدانند و بصورت نیم بند اعلام عدم حضور میکنند (البته با تاکید بر اینکه این رفتارشان معنای تحریم نیست) گرچه معتقدند عدم حضورشان نیز تاثیری بر رفتار حاکمیت نخواد داشت.

روس‌ها بیخ گوش اطلاعات سپاه؛ قسمت پایانی

حاکمان ایران با محوریت ولایت فقیه چنان مسیر نادرست و ضد ملی‌ای را در سیاست خارجی پیموده‌اند که اینک کمترین دوست و متحدی در منطقه و جهان دارند و به‌اختیار و به‌اجبار، روزبه‌روز نزدیکی بیشتر و حتی وابستگی به روسیه و چین پیدا کرده‌اند.

به اسم اصلاحات، تیشه به ریشه حاکمیت قانون می‌زنند

«حاکمیت قانون»، برای نزدیک به دو قرن مساله اصلی جامعه ایرانی بوده است. نه اصلاحات امیرکبیری، نه تلاش‌های میرزاملکم‌خان و نه حتی انقلاب مشروطه، هیچ کدام نتوانستند قدرت افسارگسیخته و بی‌ضابطه حکومت‌های ایرانی را مشروط و محدود کنند. انقلاب ۵۷ که خودش قوز بالاقوزی حساب می‌شود و نه فقط در ساختار حقیقی قدرت، بلکه حتی در ساختار حقوقی هم یک جهش آشکار به عصر پیشامشروطه بود.