ولایت فقیه به این معنا نیست که برای یک نفر قدرت مطلق قائل شویم

چکیده :به گفته سید هادی خامنه ای این مسأله بعد از جریان 99 نفر خیلی روشنتر شد و معلوم شد کسی را که اصلا رئیس جمهور حاضر نیست با میرحسین همکاری کند به صرف خواست مجلس روی کار آمده و وقتی هم آمد نخست وزیر همه کاره بود. بطوری که رئیس جمهور نمی توانست به یک وزیر حتی توصیه ای هم داشته باشد. کمااینکه همان زمان رئیس جمهور با آقای محتشمی وزیر کشور وقت مکاتبه ای می کند و آقای محتشمی هم پاسخ می دهند رئیس من نخست وزیر است به او بگویید تا من عمل کنم...

حجت الاسلام والمسلمین سید هادی خامنه ای دبیر کل مجمع نیروهای خط امام با بیان ناگفته هایی از بازنگری قانون اساسی صحبت از بازنگری در شرایط موجود را نیز در جهت توسعه دادن قدرت دانسته و با اشاره به شرایط موجود می گوید: برای رفع نواقص ، کار را در همین چارچوب می توان انجام داد. همانطور که وقتی در جایی دزدانی پیدا می شوند که از دیوارها بالا می روند راهکار آن است که دزد را بگیریم ، نه آنکه حکم کنیم همه دیوارها دو متر بلندتر شوند !

او در گفت و گو با ماهنامه “مهرنامه “هم چنین با غیرطبیعی خواندن وضع موجود در توصیف آن اشاره می کند: مثل آدمی است که در تصادفی ، همه جایش له و نابود شده است. اصلا نمی شود فهمید که کجای او، از بین رفته تا بخواهد درست شود!

به گزارش کلمه، سید هادی خامنه ای درپاسخ به این سوال که چه شد امام به فکر بازنگری قانون اساسی افتادند پس از توصیف نارسایی های قانون اساسی توضیح داد: بحثهای مربوط به ریاست جمهوری از زمان بنی صدر مطرح بود، خود بنی صدر اولین معترض به این قضیه بود که می گفت من اصلا اختیارات ندارم عملا هم اختیارات دست آقای رجایی بود که بدون درخواست بنی صدر و با اکراه به او تحمیل شده بود و کار عملی و اجرایی دست آقای رجایی بود و همان کارهایی را هم که بنی صدر می کرد از روی زور و فعالیتهای خودش بود و هیچکدام قانونی نبود.از طرفی چون زمان جنگ بود و امام هم از روی مصلحت فرماندهی کل قوا را به بنی صدر تفویض کرده بود از این جهت اتوریته ای داشت به جبهه می رفت و می آمد. بدون آن واقعا بلااختیار بود در واقع حرکت بنی صدر بیشتر حرکتی اپوزسیونی بود و بیشتر با روزنامه و باندی که داشت مرتبط بود و با آنها زندگی می کرد بدون آنها اصلا تصور نمی شد که بنی صدر هویت مشخصی داشته باشد.

او با توضیح در مورد دوره پس از آن نیز گفت: بعد از ایشان هم آقای رجایی مدت زیادی نماند و نوبت به آقای خامنه ای شد که اختلاف رییس جمهور و نخست وزیر در این دوره به نحو دیگری مطرح بود. افرادی مثل ما که در پوسته رئیس جمهور نبوده ایم شاید نتوانیم درست درک کنیم که برخی مسائل چقدر بر رئیس جمهوری گران می آمده است به هر حال از آنجا که رئیس دولت (نخست وزیر) به مجلس نزدیکتر بود عملا هماهنگی ها را با او می کردیم و انتخاب وزرا و مسائل دیگر بیشتر ازطریق او صورت می گرفت انصافا این وضعیت برای رئیس جمهوری که رأی مردم را داشت سنگین بود.

به گفته سید هادی خامنه ای این مسأله بعد از جریان ۹۹ نفر خیلی روشنتر شد و معلوم شد کسی را که اصلا رئیس جمهور حاضر نیست با میرحسین همکاری کند به صرف خواست مجلس روی کار آمده و وقتی هم آمد نخست وزیر همه کاره بود. بطوری که رئیس جمهور نمی توانست به یک وزیر حتی توصیه ای هم داشته باشد.  کمااینکه همان زمان رئیس جمهور با آقای محتشمی وزیر کشور وقت مکاتبه ای می کند و آقای محتشمی هم پاسخ می دهند رئیس من نخست وزیر است به او بگویید تا من عمل کنم.

دبیر کل مجمع نیروهای خط امام هم چنین با شرح نامه ای که تعدادی از نمایندگان مجلس به امام نوشتند و از برخی قانون شکنی ها و ورود مجمع تشخیص مصلحت به حوزه قانونگذاری ابراز نگرانی کردند گفت:قضیه آن بود که وزیر اطلاعات وقت یک قانونی را که می دانست مجلس تصویب نمی کند به مجمع تشخیص مصلحت برده بود که آنها تصویب کنند . وقتی ما مطلع شدیم به امام نامه نوشتیم . متن نامه از من است و خط آن از آقای منتجب نیاست. در نامه نوشتیم که فلسفه تشکیل محمع تشخیص مصلحت این بوده است؛ اما اینها دارند مجلس را دور می زنند. امام هم فوری پاسخ دادند- احمد آقا نقل می کرد که امام هیچ وقت به این سرعت پاسخ نامه ای را نمی دادند اما بلافاصله قلم خواستند -و به این مضمون نوشتند که حرف شما کاملا درست است. ما در مواردی به دلیل شرائط جنگ خارج از قانون عمل کرده ایم ؛ اما سعی ما بر این خواهد بود که از این به بعد در چارچوب قانون عمل شود.

ریاست انجمن پژوهشی تاریخ اسلام در توضیح بیان دیدگاه بنیانگزار جمهوری اسلامی در مورد بازنگری قانون اساسی گفت :در مورد قانون اساسی همه کسانیکه نزد امام رفته بودند اینطور گزارش داده بودند که پخش بودن و متمرکز نبودن مسئولیتها مشکلات زیادی بوجود آورده است. البته این به آن معنی نیست که تا ابد این، تصمیم درستی باشد. در همین مذاکرات مجلس بازنگری هم آقای خامنه ای این مطلب را گفته اند که حرف قابل دفاعی هم هست. گفته اند: این تغییرات متناسب با شرایط امروز ماست، ممکن است ۲۰ یا ۳۰ سال دیگر ، شرایط تغییر کند. در صحبتهای نخست وزیر وقت هم استنادهای خوبی به نظام های موجود در کشورهای اروپایی شده بود که در عرض ۶۰ یا ۷۰ سال چندین بار جای نخست وزیر و رئیس جمهور از نظر اقتدار تغییر کرده است.

سید هادی خامنه ای افزوده است: بهترین دلیل این مسئله آن است که اخیرا دوباره بحث از نظام پارلمانی می شود در حالیکه آن وقت همه نگران بودند که اختیار دست رئیس جمهور باشد یا نخست وزیر. اما کسی نگران این نبود که اختیار مجلس چه می شود؟ بیشتر کسانیکه در شورای بازنگری سخن گفته اند یک موازنه و مقایسه ای دارند بین اختیارات و قدرت رهبری و رئیس جمهور. می گفتند یک موازنه و مقایسه ای دارند بین اختیارات و قدرت رهبری و رئیس جمهور. می گفتند که رئیس جمهور قدرتمند هم باشد ایرادی ندارد چون رهبری او را کنترل می کند به جز ما چند منتخب مجلس دیگران نمی پرسیدند که جای مجلس در این میان کجاست ؟

او با شرح ایرادات آیین نامه ای در روند بازنگری قانون اساسی پرداخت و افزود: مثلا در بحث رهبری ، قرار بود شورای بازنگری صرفا بحث مرجعیت را بردارد. اما به رغم این ، موارد دیگری را کم و زیاد کردند که جزء دستورات امام نبود. این کار، حتی اشکال آیین نامه ای داشت و در همان شورا هم ، گفته شد ؛ اما توجهی نکردند.

دبیر کل مجمع نیروهای خط امام با اشاره به تغییر روند کار و تصمیم گیریها بعد از امام، گفت:خیلی نگرانی نداشتند که کارها موافق آیین نامه باشد یا نه. جالب آنکه قبل از این در بحث ریاست جمهوری برخی موارد را که ربطی به موضوعات بازنگری نداشت برخی ایراد گرفتند؛ ولی همان افراد؛ در اینجا ایراد نگرفتند. در حالی که ایراد ایراد است و ربطی ندارد در اینجا باشد و یا آنجا.

وی همچنین اضافه شدن وصف مطلقه و یا اختیاراتی که به مجمع تشخیص مصلحت داده شد را خارج از وظائف شورای بازنگری و دارای ایراد آیین نامه ای دانست که مورد بی توجهی قرار گرفت.

سید هادی خامنه ای در بخش دیگری از این گفت و گو به بیان زمینه میزان بررسیهای حقوقی در شورای بازنگری قانون اساسی پرداخت و گفت: در آن شورا ( شورای بازنگری قانون اساسی ) چندان جمع بندیهای حقوقی از این جنسی که شما عنوان می کنید وجود نداشت. چرا که افراد حاضر در شورا پشتوانه حقوقی چندانی نداشتند. تنها حقوق دان جمع آقای دکتر حسن حبیبی بود که او هم چندان کاری به این مسائل نداشت.

دبیر کل مجمع نیروهای خط امام هم چنین با اعلام نظر خود در مورد مساله ولایت فقیه آن را به معنای حکومت اسلامی دانست و  گفت: لفظ مطلقه به معنی آن است که حکومت اختیار مطلق دارد، همانطور که شهرداری در زمان آقای کرباسچی با تکیه بر قدرت مطلق حکومت ،یک مسجد را در تهران خراب کرد. این اختیار مطلق حکومت است که در همه جای دنیا هست اما این فرق دارد با آنکه قدرت مطلق برای یک نفر قائل شویم. در این حالت اصلا تشکیل نهاد پارلمان و دولت زائد است.

سید هادی خامنه ای در مورد زمینه های گذار به نظام پارلمانی با اعلام اینکه زمینه های علمی همانهایی است که در کتابها آمده که اساتید آن هم دکتر بشیریه و دکتر جواد طباطبایی هستند؛ گفت:اما زمینه عینی شرایط موجود ماست که واقعیت خارجی به ما می گوید هنوز وقت و فرصت برای پارلمانی شدن مهیا نیست.

وی تاکید کرد لازمه پارلمانی شدن آن است که امکان ورود به پارلمان انحصاری نباشد. وقتی می گوییم نظام پارلمانی یعنی عدم تمرکز. به همین خاطر باید عنصر تمرکز را از هر گوشه و کنار سیستم پاک کنیم. طبعا باندهای ثابت قدرت، حتی سیستم های دو حزبی مثل انگلیس و … با این عدم تمرکز در تعارض قرار می گیرند.

دبیر کل مجمع نیروهای خط امام با یادآوری اینکه تاکنون در کشور تجربه جزبی مناسبی نداشته ایم، تصریح کرد: در سده های اخیر دو حزب فراگیر جدی داشته ایم یکی حزب توده که اطلاعات زیادی از آن ندارم و دیگری همین حزب جمهوری اسلامی که توانست فراگیر شود، اما آن هم، یک حزب واقعی نشد و بیشتر حالت تقدس دادن به افراد و تیپ های خاص را یپدا کرد، در حالیکه در حزب واقعی از یک انتخاب واقعی در مجموعه ای بزرگ به عنوان مجمع عمومی و … شورای مرکزی موقت در می آید و این شورا هم اجزای مختلف تشکیلات را سازماندهی می کند ، اساسنامه می نویسد و … بعد هم خودش کنار می رود و ارکان حزب همگی با انتخابات شکل می گیرد.

مدیر مسئول روزنامه توقیف شده حیات نو در جمع بندی صحبت های خود و توضیح اینکه آیا بازنگری در قانون اساسی برای حل منازعه کنونی در سطح بالای حکومت راهگشا خواهد بود یا نه؟ گفت : اگر به این نتیجه برسند که باید تغییراتی بدهند لابد ناشی از نارسایی هایی است که احساس کرده اند. در مورد نگاه طرف مقابل به قضیه، البته حدس هایی زده می شود. به نظر می رسد در این شرایط، هر تغییری که داده شود، در جهت توسعه دادن قدرت خواهد بود و نه محدود کردن آن. این حدسی است که ما می زنیم. اما اگر از ما سئوال شود که در وضع موجود آیا نواقصی هست؟ باید گفت بله اما برای رفع نواقص، کار را در همین چارچوب می توان انجام داد. همانطور که وقتی در جایی دزدانی پیدا می شوند که از دیوارها بالا می روند راهکار آن است که دزد را بگیریم، نه آنکه حکم کنیم همه دیوارها دو متر بلندتر شوند !

حجت الاسلام والمسلمین سید هادی خامنه ای در پایان گفته است:  شرایط موجود یک وضع طبیعی نیست؛بنابراین مسأله چیز دیگری است نه تغییر ساختارها. مثل آدمی است که در تصادفی ، همه جایش له و نابود شده است. اصلا نمی شود فهمید که کجای او ، از بین رفته تا بخواهد درست شود ! بنابراین خواهش من این است که در الان سئوال نپرسید چون درباره شرائط فعلی هیچ چیز مشخص نیست!

****

سید هادی خامنه ای: چند هزار ساعت علیه اصلاح‌طلبی سخن‌پراکنی شده؛ چطور در انتخابات شرکت کنیم؟