سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از رکود اقتصادی، کمبود شدید نقدینگی و وضعیت خطرناک اقتص...

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از رکود اقتصادی، کمبود شدید نقدینگی و وضعیت خطرناک اقتصاد کشور

چکیده :رصد شاخص های حاکم بر فضای کسب و کار توسط مرکز پژوهشهای مجلس خبر از تشدید مشکلات ناشی از کمبود نقدینگی در اقتصاد کشور می دهد. شاید بتوان گفت توقف تزریق نقدینگی از سوی دولت برای ایجاد نوعی بیهوشی اقتصادی قبل از هدفمندسازی است که از آن به جراحی اقتصادی تعبیر می کنند. اما اگر دولت همچنان به نگه داشتن اقتصاد کشور در شرایط بیهوشی ادامه بدهد، اقتصاد ایران در خطر کما و مرگ قرار خواهد...


در حالی که عدم انعکاس نرخ رشد اقتصادی و تاکید بر کاهش نرخ تورم از سوی بانک مرکزی از سوی کارشناسان اقتصادی با انتقادات فراوانی همراه شده است و در حالی که مدیران دولتی تاکید بر رونق اقتصادی دارند ولی کارشناسان اقتصادی عنوان می کنند که دلیل کاهش تورم (حتی اگر درست باشد) نه رونق اقتصادی بلکه کاهش سطح عمومی مبادلات یا به عبارتی ساده تر رکود فزاینده در اقتصاد کشور است، به نظر می رسد آنچه در فضای ملموس و خارج از مباحث نظری قابل لمس است کمبود شدید نقدینگی است که در شرایط فعلی بسیاری از فعالین اقتصادی را با مشکلات عدیده مواجه ساخته است.

رصد ۲۲ شاخص فضای کسب و کار که از خردادماه سال جاری توسط مرکز پژوهشهای مجلس در حال انجام است و در آخرین گزارشی که طی این بررسیها تدوین شده اشاره به مشکل مالی فعالیت اقتصادی با کار فرمایان دولتی دارد.

در این گزارش آمده است: نتیجه نظرخواهی از عاملین تولید وسرمایه‌گذاران ایرانی نشان می‌دهد از میان ۲۲ نماگر نمایش دهنده وضعیت محیط کسب و کار در ایران (عواملی که در اداره بنگاه‌ها مؤثرند، اما خارج از کنترل مدیران بنگاه هستند)، «تأخیر شرکت‌ها و مؤسسه‌های دولتی در پرداخت به موقع بدهی‌های خود به پیمانکاران» در مردادماه ۱۳۸۹ مهمترین عامل مؤثر و محدود‌کننده اداره بنگاه‌های ایرانی بوده است پیش از این در دو ماه گذشته مشکلات دریافت تسهیلات از بانک‌ها از نظر پرسش شوندگان در این پیمایش‌های ماهیانه مهمترین محدودیت برون‌زای اداره بنگاه‌های ایرانی بوده است. این گزارش همچنین نشان می‌دهد از نظر پرسش شوندگان در این پیمایش، طی مردادماه ۱۳۸۹، نماگری «ضعف زیرساخت‌های تأمین برق» ، «ضعف سیستم توزیع» و «مفاسد اقتصادی در دستگاه‌های حکومتی» نسبت به ماه گذشته بیشتر از بقیه نماگرهای بدتر شده‌اند و وضعیت نماگر «موانع تعرفه‌ای تجارت خارجی» نسبت به تیرماه ۱۳۸۹، سهل‌تر شده است.

در کنار این موضوع اگر نگاهی به فهرست ۲۲ شاخص مورد ارزیابی داشته باشیم می بینیم که در این دوره چند ماهه عواملی مشکل سازترین شاخص های برشمرده شده عواملی هستند که طور مستقیم ناشی بر نقل و انتقالات مالی بنگاههای اقتصادی تاثیر می گذارند.

بحث مشکلات ناشی از دریافت تسهیلات بانکی در خرداد ماه بزرگترین مشکل بنگاههای اقتصادی عنوان شده بود که و در تیر ماه و مرداد ماه نیز جزء مورد تاکید ترین مشکلات بنگاههای اقتصادی قرار داشته است.

نقش پررنگ دولت در مشکل نقدینگی

در این میان نقش دولت به عنوان منبع اصلی تامین و توزیع نقدینگی به کشور بسیار پررنگ است و در حالی که دولت معتقد است در شرایط کنونی توانسته است با مدیریت درست از رشد نقدینگی جلوگیری و از محل افزایش بهره وری رشد اقتصادی را که اعلام نمی کند را افزایش دهد، در عمل می بینیم که فعالین اقتصادی از بد قولی کارفرمایان دولتی در بازپرداخت بدهی هایشان شکایت دارند و در رد بندی ۲۰ موسسه دست اندرکار فرایند سرمای گذاری در کشور آخرین رتبه به بانکهای دولتی تعلق می گیرد بانک هایی که به گفته فعالین اقتصادی بیشترین مشکل را در مسیر تخصیص اعتبارات و تسهیلات سر راه فعالین اقتصادی قرار می دهند.

البته نکته جالب اینجاست که در این ارزیابی که مربوط به مرداد ماه سال جاری است تاثیر تحریم های بین المللی، ورود کالاهای قاچاق، تثبیت نرخ ارز و حتی تعرفه پایین واردات کالاهای خارجی از نظر رتبه اهمیت بین مشکلات اصلی فعالین اقتصادی در ردیف های ۹ به بعد قرار می گیرند در حالی که شاید در فضای رسانه ای همواره از زبان تولید کنندگان و فعالین اقتصادی کشور مشکلاتی مانند عرضه کالاهای قاچاق یا واردات کالاهای ارزان قیمت چینی به عنوان مشکلات اصلی بخش مولد اقتصاد عنوان شده است و کمتر کسی به مشکل چک های برگشتی ورکود شکنی شاخص برگشت چک در یک سال گذشته اشاره می کند در حالی که این شاخص در ارزیابی های انجام شده توسط مرکز پژوهشهای مجلس در مرداد ماه رتبه هفتم را به خود اختصاص داده است و در ماههای تیر و خرداد هم این مسئله دومین و سومین مشکل اصلی فعالین اقتصادی بوده است.

مشکلی که ریشه در کمبود نقدینگی داشته و نشان از کاهش شدید سرمایه در گردش فعالین و بنگاههای اقتصادی دارد و به خوبی توجیه کننده رکود مبادلاتی است که چشم انداز کوتاه مدت آن هم نامشخص است و در واقع صاحبان نقدینگی را بر آن می دارد که به جای حفظ حداقل سرمایه در گردش خود به صورت نقدی آن را تبدیل به کالا کرده و یا به هر شکل ممکن آن را تبدیل به دارایی های غیر منقول کنند تا بعد از اجرای هدفمندسازی یارانه ها این نقدینگی از هر نوع کاهش ارزشی در امان بماند و همین مسئله باعث می شود در حالی که میزان چک های برگشتی سیر صعودی طی می کند در مقابل میزان مبادلات انجام شده توسط این نوع اوراق بهادار سیر نزولی داشته باشد.

بیهوشی اقتصادی

دولت به عنوان متولی نقدینگی در سالهای ۸۵ و ۸۶ با خاصه خرجی چرخه تولید نقدینگی در کشور را از تعادل خارج کرد و نتیجه آن شد که تورم از حدود ۱۰ درصد در سال ۸۴ به ۲۵ درصد در سال ۸۷ برسد؛ موضوعی که خود محمود احمدی نژاد نیز در سال پایانی فعالیت دولت نهم نیز به آن اعتراف کرده در مصاحبه ای با نشریه گزارش اقتصادی در مورد عملکرد اقتصادی دولت نهم می گوید: « رشد نقدینگی شمشیر دولبه است. ما برای توسعه اقتصادی مان نیازمند نقدینگی هستیم. بدون نقدینگی که اقتصاد نمی چرخد. همین سال ۱۳۸۵ اگر ما چهارده هزار میلیارد تومان به بخشی از صنعتمان تزریق می کردیم، اینها چیزی حدود ۳۰۰ هزار شغل جدید درست می کردند و ثروت ملی و رشد اقتصادیمان بالا می رفت. پس نقدینگی لازم داریم. برای تولید هم نیازمند نقدینگی هستیم. اگر ما رشد هشت درصد را هدف می گذاریم، متناسب با آن نقدینگی لازم داریم. اما اگر نقدینگی به واسطه برود، این به ضرر کشور است. بعضی ها می آیند تناسب یک به یک بین نقدینگی و تورم برقرار می کنند. این درست نیست. ما کشورهایی داریم که آن قدر نقدینگی دارند که به بیرون از خودشان سرریز می کنند. می روند جاهای دیگر سرمایه گذاری می کنند. در کشور خود ما دارند می آورند، از کجا می آورند؟ نقدینگی است که می آورند و سرمایه گذاری می کنند. ما تلاش داریم که نقدینگی را به سمت سرمایه گذاری و تولید ببریم. اگر این اتفاق بیفتد نه تنها تورم نیست ضد تورم است و ثروت ملی بالا می رود. اما اگر مهار نشود که یک مقدار سال گذشته برخی از بانکها این را رعایت نکردند و در بخش خرید و فروش و واسطه گری بردند، مثلاً در بخش مسکن یک دفعه هجوم کردند و بعضی از بانکهای خصوصی وامهای سنگین دادند، خب این تورم درست می کند. امیدواریم امسال بتوانیم کنترل کنیم. البته ما تلاش داریم سقف نقدینگی را هم کنترل بکنیم. این طور نباشد که از آن محدوده تعیین شده، خارج شده باشد…».

نتیجه این نوع نگرش که از سوی رئیس جمهور بیان شد به جایی رسیده که در دو سال اخیر در عمل تزریق نقدینگی متوقف شده است و البته شاید بتوان گفت این توقف از سوی دولت برای ایجاد نوعی بیهوشی اقتصادی قبل از هدفمندسازی است که از آن به جراحی اقتصادی تعبیر می کنند.

به هر شکل، آنچه در حال حاضر در اقتصاد کشور در جریان است، نشان از کمبود شدید نقدینگی است که در عمل گردش فعالیت های اقتصادی را به شدت کند کرده است و اگر دولت برای این مشکل چاره اندیشی نکند، شاهد افزایش خروج سرمایه ها از بخش های مولد و ورشکستگی های گسترده خواهیم بود. با به تعبیر پزشکی، اگر دولت همچنان به نگه داشتن اقتصاد کشور در شرایط بیهوشی ادامه بدهد، اقتصاد ایران در خطر کما و مرگ قرار خواهد گرفت.

منبع: خبر آنلاین


  • علی

    بنام خدا

    وقتی مجلس هم خود را به خواب زده است توقعی نیست.

  • علی

    بنام خدا

    با وجود چنین مجلسی دور از انتظار نیست.
    مجلسی که خود را به خواب زده را میتوان بیدار توان نمودن، هرگز!!!

  • IRANE SABZ GOLESTAN

    Eslam dar khatare, bayad raft QOOM,,, Amalkarde ,A.N, fajee bare, bayad raft QOOM, Vazieeate Iran zire soale bayad raft QOOM, Va hall Eghtesad daghone baz bayad raft QOOM. risheye badbakhtiha bavar konid az raaaaaay dozdi, shouro shod

  • محمدم

    “اقتصاد ایران در خطر کما و مرگ قرار خواهد گرفت.”

    عزیزم ! اقتصاد ایران مدتهاست مرده و بوی گندش هم بلند شده. …. میخواد دفنش کنه.