ایران بیش از حد به روسیه اعتماد کرده بود

دکتر محمد صدر: روسیه کشور بزرگی است که همسایه ماست و داشتن رابطه با این کشور بسیار مهم است. و اگر ما نقدی نسبت به این کشور می کنیم معنای آن، نفی رابطه نیست از اینرو داشتن رابطه با همه این کشورها ، خصوصا کشورهای همسایه و کشورهای بزرگ و پیشرفته جز اصول سیاست خارجی است .اما نکته ای که مهم است این است که سیاستهای آن کشورها را باید دقیق شناخت چه در ارتباط با ایران چه در رابطه با غرب و چه در رابطه با امریکا و…

روسیه عضو دائم و دارای حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل است و در آن چیزی که سازمان ملل تصویب می کند نقش دارد . در زمان نظام دوقطبی ، رقابت بین ۲ ابر قدرت به ویژه در زمینه تسلیحاتی و نیز در بلوک شرق و غرب در جریان بود. اما پس از فروپاشی شوروی که روسیه جانشین این کشور شد آن نقش گذشته را در مقابل امریکا ایفا نکرد و به دلیل مشکلات اقتصادی و سیاسی سعی در هماهنگی با جامعه بین المللی داشت . البته در این بین در جهت ارتقای قدرت خود و ایفای نقش شوروی در گذشته نیز تلاش هایی را آغاز کرد اما بدلیل نداشتن توان اقتصادی ، تکنولوژیک و … بالا روسیه سعی می کند با امریکا معامله کند یا امتیازبدهد یا بگیرد که این در جهت منافع این کشور است.

طبیعی است که روسیه در این چار چوب از کارتهایی که در دست دارد در برهه های مختلف استفاده و بازی می کند . یکی از آن کارتها ، کارت ایران است آنهم با توجه به وقوف نسبت به حساسیت های امریکا . نیروگاه بوشهر هم در این چهار چوب قابل بررسی است. از طرفی در موضوع قطعنامه ها و تحریم ایران بخشی از خواسته های آمریکا را عملی می کند و سپس امتیازش را می گیرد که مهمترین آن موضوع سپر دفاع موشکی بود که توسط بوش دنبال می شد و به یک موضوع جدی میان امریکا و روسیه تبدیل شده بود . اوباما یکی از امتیازات بزرگی که به روسیه داد در این زمینه بود و حال طبیعی است که روسیه در حال پاسخ دادن به امتیازی است که اوباما به او داده و می توان تاخیر در راه اندازی نیروگاه بوشهر را نیز در این راستا ارزیابی کرد.

نکته بسیار مهم این است که متاسفانه دولت اقای احمدی نژاد اطمینان و اعتماد بیش از اندازه و غیر واقعی به روسیه داشتند و حسابی بیش از حد به روی این کشور در خصوص مباحث شورای امنیت ، تحریم ها و قطعنامه ها باز کرده بودند .

اوباما در زمان مبارزات انتخاباتی اش شعار تغییر داد و در سیاست خارجی او این شعار را می توان در تغییر روابط با بسیاری از کشورهای مهم جهان مشاهده کرد که از نخستین تغییرات اوباما در سیاست های خارجی او نسبت به بوش ، بحث کنار گذاشتن یکجانبه گرایی و پیگیری چندجانبه گرایی و اهمیت دادن به سازمان های بین المللی از جمله سازمان ملل متحداست.

او در سخنانش در مجمع عمومی سازمان ملل به نقش این سازمان اهمیت داد ، توانسته دوستی های گذشته با اروپا را احیا کند و حتی در تغییر سیاست در ارتباط با هند و چین و روسیه هم موفق بوده است. در مجموع اوباما توانسته است یک همکاری بین المللی برای آمریکا ایجاد کند که این همکاری باعث میشود که فشار جمعی بر روی ایران بیشتر باشد چرا که با اتخاذ سیاست چند جانبه گرایی میتواند افکار عمومی و جو بین المللی او به سوی خود کشانده و فشار جهانی بیشتری را علیه ایران نسبت به دوران بوش وارد کند.

منبع: نواندیش