» اندیشه
دموکراسی بهترین گزینه است
حزب النهضت با همه افکار، اندیشهها، جمعیتها و طرفدارانی که دارد در خدمت مردم است. همه احزاب و گروههای سیاسی باید تمام روابط عربی و بینالمللی خود را در جهت منفعت کشور به کار گیرند. تلاشهای ما نیز در این جهت است. هرگز به دنبال پستی، مقامی یا قدرتی نبودهایم. ما اصلا بلندپروازی ریاست یا امارت یا خلافت را نداریم.
جنبشهای اسلامی نیز باید در چارچوب کشور خودشان فعالیت کنند نه در چارچوب یک دولت خلافت. یعنی تابع قوانین اساسی کشورهایشان باشند. ما سعی میکنیم اگر فعالیتی هست در چارچوب نهادهای مغرب عربی و اتحادیه عرب و سازمان همکاری اسلامی عمل کنیم. این اقدام در زمانی که اروپا، آسیا و آمریکای لاتین متحد میشوند، هیچ جرمی به حساب نمیآید.
وحدت قومی و مذهبی
اینکه چه دستهایی در کار است که باید این دستها پیدا شده و قطع شود. امروز قطعا بدترین ضربه را همین تفرقه به ما وارد می کند و مهمترین چیزی که میتواند ما را به اهدافمان نزدیک کند وحدت امت اسلامی است. بنابر این من فکر میکنم اینها میتواند آسیب های وحدت است ندیدن مشترکات،باطل دانستن سایر مذاهب اسلامی،نبودن احترام متقابل و توهین به مقدسات یکدیگر از آسیبهای وحدت به شمار می آیند)
وحدت قرائتی از توحید
-امام وقتی وحدت را بیان میکند راه وحدت را هم بیان میکند میفرماید اگر بخواهیم وحدت باشد وحدت چگونه حاصل می شود؛ با نصیحت وحدت حاصل نمیشود تنها دعوت به وحدت کردن وحدت حاصل نمی شود؛ امام معتقد است که در مسائل ملایمت و جهت رحمت بیشتر از جهت خشونت تاثیر می کند. خشونت ممکن است که در ظاهر اثر بگذارد ولی فرد در درون متنفر می شود. با ملایمت انسان بهتر می تواند مسائل را حل و فصل کند. اینها راههای ایجاد وحدت است که امام گفته است.
جمهوریت نظام
این فقه امام بود که تبلورش هم در فقه امام در ارتباط با مساله مطلقه که من اینجا عمدا معنای مطلقه را به کار بردم نمود داشت. نظر عرفانی و فقهی امام این است که خداوند انسان را به عنوان نماینده واقعی خود در زمین آفریده و حد توقف در کمال انسان نیست. خداوند انسان را طوری آفرید که هر چقدر پیش برود باز هم کم رفته و هر چیزی که مانع کمال انسان باشد از ارزش ساقط میشود.
شاهدی میان خوابگردها
تقلید و جزم و جمود و منطقی نیندیشیدن با مسؤولیت عقلانی ما به تعبیر ویلیام جیمز، و با مسؤولیت عقیدتی ما ناسازگار است؛ یعنی به تعبیر ویلیام جیمز من به تعداد عناوینی که بر من بار میشود مسؤولیتهایی دارم. چون پدرم، (و عنوان پدر من قابل اطلاق است) مسؤولیتهایی دارم، چون همسرم، مسؤولیتهایی دارم، چون استادم، مسؤولیتهایی دارم، چون دانشجو هستم، مسؤولیتهایی دارم، چون همکارم مسؤولیتهایی دارم، به تعداد عناوینی که بر من به عنوان یک انسان حمل میکنید، من مسؤولیتهای اخلاقی دارم، خوب، یک عنوان دیگر هم بر من حمل میکنید و آن این که من متفکرم، و اگر متفکرم، مسؤولیتهایی از این حیث که متفکرم، دارم و این مسؤولیتها به تعبیر ویلیام جیمز مسؤولیتهای عقلانی هستند. در واقع اگر جریان روشنفکری اصیلی در جامعه پدید بیاید ما را از لحاظ مسؤولیتهایی که به لحاظ عقلانی داریم از این سه آفت بزرگ نجات میدهد.
روشنفکری برای این که جامعه را از این سه آفت بزرگ بتواند نجات دهد، باید خود را از یک سلسله آفاتی حفظ نماید.
اولین آفت روشنفکری به طور کلّی این است که خود روشنفکر در یکی از این سه نقطه ای که یاد شد، بیمار باشد. تفصیل این سه نکته و بیماریهای ناشی از نقصان در یکی از این سه مرتبه را باز به جای دیگر وامی گذاریم.
آفت دیگر این است که روشنفکر گرفتار بازی با کلمات و واژه ها شود، بدین معنی که واژه های مبهم و تعریف نشده را به کار برد. نخستین کار زبان، اظهار ما فی الضمیر و کار دوم آن سامان دادن به فکر است. این کار، بسیار کار مهمّی است.
بنابراین دادوستد الفاظ در یک فضای مه آلود و محو که هیچ کدام از الفاظ را نه گوینده و نه شنونده، نه نویسنده و نه خواننده دقیقا به وضوحش پی برده است، این بزرگترین آفت است. این آفت یعنی آفت سخن گفتن های بدون وضوح و لفّاظی، از آفاتی است که روشنفکری میتواند به آن دچار شود.
نگاهی تاریخی به شهادت امام رضا(ع)
واقع امر اینست که تمام چیزهایى که اینان ذکر کرده اند هیچ کدام مانع از آن نبود که مامون براى دفع خطر وجود امام(ع) دست به توطئه بزند، همانگونه که قبلا هم همین بلا را بر سر وزیرش فضلبن سهل آورده بود. فضل نیز مقامى شامخ نزد مامون داشت و حتى اصرار داشت که دخترش را هم به وى تزویج کند.
برابری قومی
تبعیض قومی نهادینه با پسوند “قومی نهادینه” محل بحث ، تامل و تردید جدی است. شکاف ها، تفاوت ها، تبعیض ها کم و بیش وجود دارد، حال آنکه تنها خاص گروههای قومی نیست و همه آحاد ملت از این شکاف ها در رنج هستند. قومی سازی این تفاوت ها و دامن زدن به این ادبیات را در دراز مدت به صلاح جامعه و کشور نمی دانم و بازتولید و توزیع این ادبیات، تنفر اجتماعی را در سطح جامعه پخش می نماید.
تقید به حقوق بشر
انسانها مقیّد به اصول و هنجارهای حقوق بشری هستند نه تنها به خاطر اینکه در اسناد بینالمللی آمدند بلکه زمانی به این اعتقاد میرسند که آنها از مبانی و موادّ درستی گرفته شدند. و خیلی خوشحال شدم که شما توضیح دادید و به نوعی آن را تأیید کردید که حقوق بشر چیزی نیست که از بیرون آمده باشد و اضافه شده باشد و ناشی از وجود انسان است و برگرفته از ارزشهایی است که در سطح ملی است و در واقع احترام به حقوق بشر، احترام عملی به مبانی عدالت هم هست.
اقتصاد شنبه ها؛ برهم زننده نظام ارزشی و سیاسی
اوج باور موسوی به مدینه فاضله ای که این روزها ی سبز نویدش را داده بود در تفسیری که او یک سال مانده به طلوع فجرانقلاب اسلامی از سوره اعراف ارایه داد، خود را به نمایش می گذارد. آنجا که در بازگویی داستان “شنبه ها” از نقش برهم زنندگان نظم اجتماعی سخن می گوید
احیای ارزشهای اخلاقی و انسانی در نهضت حسینی
ویژگی جامعه شرک آلود آن است که افراد آن جامعه گروه گروه و حزب حزب می شوند و هر یک دیگری را تکفیر و خود را حق و منطبق با اسلام و دین می داند: ولایتی و غیر ولایتی، امام زمانی و غیر امام زمانی، خودی و غیر خودی، شهروند درجه یک و درجه دو. شهروند درجه یک با امکانات و امتیازات زیاد و شهروند درجه دو بدون این ها.
مبادا منافع ملی دستخوش رقابتهای سیاسی شود
برخی نمایندگان مجلس تلاش میکنند که نشان دهند که محور تصمیم گیری در سیاست خارجی در دست آنهاست، ولی مرزها و بازتابهای مسئله را در نظر نمیگیرند. به هر حال صلاحیت تصمیم گیری در مورد سیاست خارجی بر عهده قوه مجریه است و اظهار نظرها و اقدامات برخی در قوه مقننه که به نظر میرسد به انتخابات آینده مجلس هم بی ربط نباشد، ممکن است با نادیده گرفتن شرایط کشور در عرصه بین المللی از مرز مورد نظر فراتر رود و به بحرانی تبدیل شود که بر منافع ملی تاثیر گذار باشد. باید مراقب بود که مبادا منافع ملی دستخوش رقابتهای سیاسی شود.
نگاهی به عزاداریهای حسینی
آیا تمام مجالس یادبودی که به نام حسین بن علیعلیه السلام و نهضت عاشورا زیر نام «سوگواری» و «عزاداری» و «مرثیهسرایی» در طول تاریخ پس از حادثه کربلا برگزار میگردد، به خوبی انجام میگیرد و عزاداری و مرثیهسرایی مطابق با روح و فلسفه قیام حسینی است و نیازمند ارزیابی نیست؟ آیا نتیجه مطلوب از همه این مجالس گرفته میشود و در جهت مطلوب به کار گرفته میشود؟
استراتژی خستهسازی جواب داده است
سیاست خستهسازی تولید گران از طرف دولت در سال 1390 در دستور کار بوده و وزیر صنعت، معدن و تجارت همچنان از بستههای حمایتی رونمایی میکند. سیاست خستهسازی همه، انگار نتیجه داده و کسی از رییس دولت که با صراحت از کاهش قیمتها در سال 1390 خبر داده بود نمیپرسد چرا روندها عکس شده و نرخ تورم در پایان مهر ماه 1390 به 19 درصد رسیده است؟
چگونه معاویه بر حکومت اسلامی استیلا یافت
معاویه برای استیلا بر قلمرو حکومت اسلامی عده ای را با ثروت و عده ای را با سهیم کردن در قدرت جذب کرد و با قداست بخشیدن به خود و غیر مذهبی شمردن مخالفان خود عده ای را فریفت.
ایران-بریتانیا؛ ریشههای شکلگیری بحران چیست؟
متاسفانه باید اقرار کرد که منافع ملی و سیاست خارجی کشور در کمند مسائل داخلی و جناحی گرفتار شده است. در خوشبیانه ترین حالت بحران داخلی کشور که از زمان انتخابات دهم ریاست جمهوری آغاز شده و به علت اصرار کوته بینانه تمامیت خواهان همچنان ادامه دارد می تواند یکی از اهداف پشت پرده حاکمیت برای سرپوش گذاشتن برعدم مشروعیتی است که حاکمیت گرفتارآن است. ضمن اینکه تحولات چند ماه گذشته درون حاکمیت در بحرانهای سیاسی و فساد افتصادی می تواند از دیگر دلایل این بحران سازی باشد
اسلام نبوت و اسلام سلطنت از مدینه تا شام
عد از نیم قرن معاویه بن ابی سفیان آن را از نبوت، امامت و خلافت به سلطنت موروثی تبدیل کرد. معاویه در سال ۴۱ هـ حکومت پادشاهی خود را، بطور آشکارا، در برابر اسلام نبوت و خلافت قرار داد، و فاصله حکومت او با خلفای پیشین، بویژه دولت شهر مدینه، همان فاصله جاهلیت مدرن با اسلام پیامبر بود. خطوطی که در شام ترسیم شد، در تبار امویان و عباسیان وحاکمان پس ازآن تداوم یافت. از آن پس خلفا، ملوک و امیرالمومنینهایی در پوشش اسلام و دین، با منش و روش پادشاهی بر مسلمین حکم رانی کردند و هر نوع جفا و جنایتی را، تحت پوشش حفظ بیضه اسلام، بر مسلمین روا میداشتند. اوج این تراژدی جور و جنایت با گذشت حدود نیم قرن پس از مرگ پیامبر، در کربلا نمایان گشت که جوهره سلطنت موروثی وحکومت مطلقه را نشان میداد.
در ترکیه چه خبر است
نمایندگان پارلمانی که از طریق انتخابات آزاد، بدون فشار از سوی نهادهای دولتی و نمایندگی احزاب برگزیده شده اند، قدرت آن را دارند که با تصویب پیش نویس قانون اساسی جدید، شعار انتخاباتی اردوغان رهبر حزب عدالت و توسعه در سال 2011 را محقق کنند تا ترکیه در سال 2023 ترکیه به یک قدرت جهانی تبدیل شده باشد.
بازخوانی حقوق زنان در اسلام، «عدالت مساواتی» به جای «عدالت استحقاقی»
این مقاله از چهار بخش تشکیل شده است. بخش اول مروری است بر مهمترین ادله عقلی و نقلی تساوی و تفاوت حقوقی. بخش دوم به تحریردیدگاه عدالت استحقاقی وتقریر ادله ایشان اختصاص دارد. در بخش سوم عدالت مساواتی و تساوی بنیادی تشریح شده، وجه سازگارتر بودن آن با روح قرآن و موازین اسلامی تبیین شده است. بالاخره در بخش چهارم آیات و روایاتی که مستند تفاوت حقوقی زن و مرد شمرده شده اند با مبنای عدالت مساواتی بازخوانی شده اند.
صفآرایی مشترک اقتدارگرایان و بیگانگان در برابر ملت
رییس هیات دولت منتصب که افتخار “نزدیکترین کس به رهبری” را در نماز جمعه تاریخی از آن خود کرد بی هراس به قانون شکنی و صف آرایی خود ادامه می دهد و پوزخند زنان به هر کسی که برای “مردانش” مشکل ایجاد کند، پرونده ای رو کرده و افشاگری می کند و برای “نظام” خط قرمز می گذارد و بارها منت “سکوت برای وحدت” را بر سرشان می نهد و با همه آشوبی که در کشور به پا کرده می گوید تنها “ده درصد” از آنچه می گذرد را بیان کرده است و تا بر باد دادن همه سرمایه های این سرزمین از پا نخواهد نشست.
علامه طباطبایی، آزاداندیشی و استبدادستیزی
مرحوم علامه طباطبائی از نادر افراد در بین علمای ما است، که معتقد است پیه ناامنی و فتنه و هرج و مرج را به تن بمالید و ناامنی را بپذیرید اما تسلیم نشوید تا در نهایت به آزادی و امنیت برسید… حساسیت آقای طباطبائی به مسئله استبداد و آثار استبداد، حساسیت بسیار بسیار بالایی است. ایشان در جلد دوم تفسیر المیزان هم این مطلب را دارند که از نظر زمان تألیف، قبل از سال 1340 میباشد. علامه می گویند حکومتهای استبدادی از شیوههای مختلفی مثل زندانی کردن و تبعید کردن استفاده میکنند برای اینکه محیط را آرام بکنند. برای اینکه مخالفین را سرکوب بکنند، زورگویی میکنند. بعد ایشان میفرمایند ولی به هر حال حکومت استبدادی غیر قابل دوام است… ایشان این مطلب را مطرح میکنند که اگر ملتی، ملت زندهای باشد به هر حال این دولتهای دست نشانده و حکومتهای استبدادی، به زودی دورانشان تمام میشود و نمیتوانند حکومت پایداری را داشته باشند.
آیا جمهوری اسلامی الگوی انقلابهای عربی است؟!
تفسیر سلطانی و یا خلافتی از جایگاه ولایت فقیه، و قرائتهای سلطانی از نظام ولایی میتواند مدلیابی از این نظام را به کلی مخدوش و مسدود سازد. تقلیل نقش مردم و یا تحدید در فرآیند و یا عدم صیانت از آراء و… میتواند خدشهای جدی در اقتباس از این مدل ایجاد کند. اسلام ولایی، چالشهای نظری و عینی با آزادیهای اجتماعی داشته و دارد که موجب ابهام و یا وا پس زدن در اقتباس از این مدل سیاسی و اجتماعی خواهد شد. ناکارآمدیها در سطوح حکومتی و مدیریت و ضعف شاخصهای رفاه و توسعه اجتماعی، چالش دیگر برای اسلام ولایی میتواند باشد.
نظام پارلمانی حقیقی در ایران ممکن نیست
در کشور ما به دلیل اشراف معنوی و قانونی که مقام رهبری بر اداره امور دارند تشکیل نظام پارلمانی در معنای مورد انتظار امکان پذیر نیست. لازمه تشکیل نظام پارلمانی آزادی احزاب و جمعیت ها است تا با رقابت خود پارلمانی رقابتی و مردمی ایجاد کنند. افکار و اندیشه های متفاوت مردم تکثر حزبی و گروهی ایجاد می کند و اگر بنا بر این باشد که همگان مشارکت داشته باشند در جلوه احزاب مشارکت می کنند . در هر حال نظام ما با توجه اشراف رهبری نمی تواند نظام پارلمانی داشته باشد و یا تشریفاتی خواهد بود.
خدمات متقابل احمدینژاد و اسرائیل
در بحبوبه اعتراضات مردمی به تقلب گسترده در انتخابات ریاست جمهوری سال 88، وزیر دفاع اسرائیل انتخاب احمدی نژاد را در حکم یک هدیه آسمانی برای دولت اسرائیل دانست و در جهت توجیه این مسئله اظهار داشت که در چهار ساله اول ریاست جمهوری این فرد و در سایه شعارهای به ظاهر تند و آتشین او دولت اسرائیل توانسته بود سی میلیارد دلار کمک اضافی از امریکا دریافت کند. این خبر به هیچوجه اجازه انتشار در رسانه های ایران پیدا نکرد…
تکرار سناریوی لیبی در سوریه
دکتر حسین علایی، کارشناس مسائل استراتژیک، در این یادداشت به آخرین تحولات لیبی میپردازد و معتقد است طرحی که در مورد سوریه مطرح است، شباهتهایی با اتفاقی که در لیبی افتاد، دارد و فعال کردن اتحادیه عرب برای ایجاد بستر مداخله در دستور کار جامعه بین المللی قرار دارد.
ملاحظاتی پیرامون جنبشهای خاورمیانه عربی
چرا حکومت هایی نظیر سوریه و یمن و پیش از آنها لیبی ، مصر و تونس از سرنوشت پیشینیان عبرت نگرفتند و نمی گیرند، یک دلیلش آن است که هر کدام تصور می کنند وضع آنها منحصر به فرد و متفاوت با دیگران است. آنها امتیازهایی دارند که دیگران ندارند و نداشته اند. به همین خاطر هرگز دچار فرجامی مشابه آنها نخواهند شد.
روایتی توصیفی- تحلیلی آیتالله موسوی خوئینی از واقعه ۱۳ آبان ۵۸
آیت الله موسوی خوئینی ها، دبیرکل مجمع روحانیون مبارز و رابط دانشجویان مسلمان پیرو خط امام(ره) با امام خمینی در سال 58، در نهم آذر ماه سال ۸۹ در نشستی با دانشجویان دانشگاه تهران و چند دانشگاه دیگر، واقعه 13 آبان 1358 را به شکلی توصیفی- تحلیلی روایت کرد که به تازگی مشروح این روایت را در وبسایت خود منتشر کردهاست. وی همچنین ضمن دعوت به ملاحظه این روایت، از کاربران و منتقدان خواسته است پس از مطالعه این متن، اگر سؤالی داشتند برای وی بفرستند تا به آنها پاسخ دهد. مشروح این روایت را که در پنج قسمت در وبسایت آهنگ راه منتشر شده، اکنون به طور یکجا در کلمه بخوانید.
ولایت نبوی و علوی، بازگشت به عقل است، نه تبعیت کورکورانه
چه بد فهمیده اند و چه بد معنا می کنند کسانی که واژه مقدس ولایت را به معنای تبعیت کورکورانه از این و آن معنا می کنند و آن را به این معنا برای انسان های عادی و معمولی به کاری می برند. ولایت به این معنا نه تنها از معنای خود تهی شده بلکه معنای آن کاملا وارونه شده است. در عید ولایت از انسان خواسته می شود که به خویشتن خویش بازگردد و از خودبیگانگی و دیگر فرمانروایی دست بردارد و عقل و خرد خویش را فرمانروا و حاکم سرنوشت خویش سازد.
بازخوانی سخنان شهید بهشتی دربارهی شیوهی برخورد با یک مخالف سیاسی
مبادا زبان و قلم دیگران نسبت به آقاى بنىصدر یا اشخاص اطراف ایشان بىمهار و بىتقوا بشود… اگر بىانصافى و بىعدالتى حتى در این برخوردها به اخلاق ما رخنه کند، آنوقت ما هم به پاکى و طهارت و نورانیت این اسلام ضربه زدهایم… از آقاى بنىصدر باید همانگونه انتقاد بشود که فرض کنید دارید از خودمان انتقاد مىکنید نه بیش از آن.
فساد از کجا میآید و راه مبارزه با آن چیست
اختلاس اخیر، صدای رسوایی حاکمیت یکدستی بود که میرحسین و همراهانش از دو سال پیش فساد و بدکاریاش را نهیب میزدند. این فسادها باید ریشهیابی شود، ابعاد اجتماعی آنها سنجیده شود تا راه درمان آنها پیدا شود. حسین راغفر، محمد مالجو و حسن محدثی، در میزگردی در روزنامه شرق، هریک از منظر خود به توضیح و تشریح دیدگاههای خود درباره فساد پرداختهاند.
نمونههایی از پاسخگویی پیامبر به معترضان و منتقدان
مردم حق داشتند حقوق خود را از پیامبر (رسول خدا و نیز حاکم اسلامی وقت) آشکارا و صریح طلب کنند. شعر به عنوان نوعی بیان شفاهی تأثیرگذار، مهمترین رسانهی آن دوران بود و آنان میتوانستند اعتراضشان را به صورت شعر جار بزنند. مردم حق داشتند به مخالفت، اعتراض، و انتقاد علیه تصمیمات پیامبر (یعنی رسول خدا و حاکم اسلامی وقت) بپردازند و احدی حق نداشت حق مخالفت، اعتراض و انتقاد مردم را از آنان بستاند و مخالفان، معترضان و منتقدان را با بهکارگیری یکی از اشکال خشونت (زندان، حصر، اعدام، تبعید، شکنجه، برکناری از کار، محرومیتهای اجتماعی، تعزیر و غیره) سرکوب کند. پیامبر از پاسخگویی به مردم در قبال تصمیماتش خودداری نکرد و لازم دید به معترضان و مخالفان و منتقدان پاسخ دهد.
